چرا اروپا و آمریکا در حال جدایی فزاینده هستند؟

پارس‌تودی- رییس‌جمهور فرانسه با انتقاد از رویکرد جدید سیاست خارجی واشنگتن گفت: ایالات متحده به‌تدریج از متحدان خود فاصله می‌گیرد و قوانین بین‌المللی را زیرپا می‌گذارد.

به‌گزارش پارس‌تودی، امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه با انتقاد از رویکرد جدید سیاست خارجی واشنگتن اظهار کرد: ایالات متحده یک قدرت تثبیت‌شده است، اما قدرتی که به تدریج از برخی از متحدان خود فاصله می‌گیرد و از قوانین بین‌المللی که آن را ترویج می‌کرد، جدا می‌شود. مکرون با اشاره به‌اینکه نهادهای بین‌المللی و چندجانبه، روز به روز ناکارآمدتر عمل می‌کنند افزود: ما در جهانی از قدرت‌های بزرگ زندگی می‌کنیم که وسوسه‌ای واقعی برای تقسیم جهان دارند.

مقامات اروپا درحالی از عدم همراهی و جدایی آمریکا سخن می‌گویند که دهه‌ها به‌عنوان شریک و متحد آمریکا عمل کرده‌اند اما طی سال‌های اخیر و به‌ویژه در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ فاصله میان آمریکا و اروپا افزایش یافته است. درواقع ایالات متحده تحت رهبری ترامپ، رویکردی یکجانبه‌گرا و مبتنی بر اولویت‌دهی به منافع خود را در پیش گرفته است، رویکردی که با سیاست چندجانبه‌گرایی اروپا در تضاد است.

ترامپ که با شعار «اول آمریکا» ریاست جمهوری خود را  آغاز کرده، درعمل نیز مدتهاست به صورت یکجانبه تصمیم گیری و عمل می‌کند، در این زمینه می‌توان به حمله به ونزوئلا و ربودن نیکلاس مادورو رییس‌جمهور ونزوئلا و همچنین اعلام خروج آمریکا از بیش از 60 نهاد وسازمان بین المللی اشاره کرد. درواقع رییس‌جمهور آمریکا در دوره دوم ریاست جمهوری خود عملا شکاف میان آمریکا و اروپا را در بخش‌های مختلف سیاسی و اقتصادی و حتی امنیتی تشدید کرده است که اتخاذ تصمیم‌های سیاسی بدون مشارکت و یا مشورت با مقامات اروپا از جمله حمله به ونزوئلا از آن جمله است. در بعد اقتصادی نیز ترامپ مدتهاست جنگ تعرفه‌ای را حتی با متحدان اروپایی خود آغاز کرده است که دراین زمینه می توان به افزایش برخی تعرفه‌های تجاری اشاره کرد. همچنین در بعد امنیتی و نظامی رویکردهای ترامپ عملا سبب شده تا کشورهای اروپایی نیز در عرصه امنیتی به فکر تشکیل ناتوی اروپایی بیفتند.

فاصله گرفتن ترامپ از اتحادیه اروپا درحالی است که کشورهای عضو این اتحادیه با مشکلات بسیاری در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی رو به رو هستند. بسیاری از کشورهای اروپایی طی سال‌های اخیر با معضلات اقتصادی از جمله کاهش رشد اقتصادی، افزایش تورم و بیکاری مواجه شده‌اند. همچنین انجام برخی اصلاحات قانونی، کاهش قوانین حمایتی و تامین اجتماعی، بیشتر شدن فاصله طبقاتی سبب افزایش اعتراضات اجتماعی در کشورهای مختلف از جمله فرانسه شده است.

در بعد سیاسی نیز افزایش فعالیت های احزاب دست راستی و رشد افراط گرایی، جدایی طلبی برخی از کشورهای عضو این اتحادیه، افزایش ناامنی‌ها و خطرات حملات تروریستی، ادامه موج مهاجرت و پناهجویان همچنین تامین و افزایش بودجه‌های نظامی و امنیتی به ویژه در موضوع جنگ اوکراین، سبب شده تا اتحادیه اروپا روزهای سختی را تجربه کند. به طوری‌که برخی از کشورهای این اتحادیه جدایی‌طلبی را مطرح و برخی با اتخاذ سیاست‌های یکجانبه گرایانه از اصول این اتحادیه تخطی کرده‌اند.

از سوی دیگر بالاگرفتن اختلافات در بخش سیاست خارجی میان اروپا و آمریکا سبب شده تا مقامات اروپا  دیگر خود را متحد آمریکا ندانند چنانکه امانوئل مکرون رییس‌جمهور فرانسه بارها به آن اذعان کرده است. پیش ازاین نیز مقامات اروپایی در مورد روند واگرایی و کمرنگ شدن سیاست چندجانبه گرایی هشدار داده بودند، «فردریش مرتس» صدراعظم آلمان، در مصاحبه‌ای با روزنامه فرانکفورتر آلگماینه سایتونگ، رسماً اعلام کرد: اتحادیه اروپا در وضعیت فعلی حتی اگر بخواهد، قادر به تأثیرگذاری عمده بر وضعیت منطقه غرب آسیا نیست. او به بحران‌هایی اشاره کرد که در آن‌ها قدرت‌های بزرگ نقشی پررنگ‌تر ایفا می‌کنند و نظم چندجانبه مبتنی بر حقوق بین‌الملل که اروپا زمانی حامی آن بود، به حاشیه رانده شده است. چنانکه اکنون در موضوع گرینلند نیز ترامپ از گرفتن این سرزمین سخن به میان آورده است.سرزمینی که متعلق به اروپا است. رئیس جمهورآمریکا در اظهاراتی با بیان این ادعا که به دست آوردن گرینلند برای حفظ و دفاع از امنیت ملی آمریکا ضروری است، گفت: تصاحب گرینلند ممکن است از طریق مسالمت آمیز یا زور انجام شود. اظهاراتی که با واکنش مقامات اروپایی روبه‌رو شد. رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و بریتانیا در بیانیه‌ای تأکید کردند که این جزیره غنی از مواد معدنی که از مسیرهای قطب شمال و اقیانوس اطلس شمالی به آمریکای شمالی محافظت می‌کند، متعلق به مردم آن است.

اگرچه آمریکا همچنان بزرگ‌ترین متحد اروپا است، اما تداوم سیاست‌ها  و فشارهای واشنگتن و اقدامات ترامپ، مقامات اروپا را  نه تنها به موضعگیری واداشته، بلکه سبب شده تا آنها ضمن انتقاد از سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه ترامپ؛ دیپلماسی و توسعه روابط با دیگر کشورها از جمله گسترش روابط فراآتلانتیکی و تشکیل نیروی ناتوی اروپایی را به طور جدی در برنامه قرار دهند تا حدی که دیگر خود را متحد آمریکا ندانند.

ad