بازخوانی جنایات غرب | شکنجههای قرونوسطایی آمریکا در زندان ابوغریب
-
شکنجه زندانیان در زندان ابوغریب توسط نظامیان آمریکایی
پارس تودی– جنایات آمریکا در زندان ابوغریب یکی از تکاندهندهترین نمونههای نقض حقوق بشر در دوران اشغال عراق است.
به گزارش پارس تودی، جنایات آمریکا در زندان ابوغریب نمونهای آشکار از خوی جنایتکارانه آمریکاییها در قبال مردم دیگر کشورها است. اسناد منتشرشده، گزارشهای رسمی و تصاویر ثبتشده توسط رسانهها نشان میدهد که در سالهای ابتدایی اشغال عراق، نیروهای ارتش آمریکا و برخی مأموران اطلاعاتی در این زندان اقدام به شکنجه، تحقیر و رفتارهای خلاف قوانین بینالمللی با زندانیان کردند. این موضوع نخستینبار در آوریل ۲۰۰۴ با انتشار تصاویر توسط شبکه CBS و گزارشهای تکمیلی رسانهها علنی شد و واکنش گسترده جهانی را برانگیخت.
زندان ابوغریب پیش از اشغال عراق نیز سابقهای طولانی در استفاده بهعنوان محل بازداشت و مجازاتهای سخت در دوران حکومت صدام حسین دیکتاتور معدوم رژیم بعث عراق داشت، اما پس از سال ۲۰۰۳ و قرار گرفتن تحت کنترل نیروهای آمریکایی، این زندان بار دیگر به کانون بحران تبدیل شد.
بر اساس گزارشهای رسمی و تحقیقات منتشرشده، انواع مختلفی از شکنجه و رفتارهای غیرانسانی در ابوغریب ثبت شده است. این موارد شامل ضربوشتم شدید، محرومیت از خواب، قرار دادن زندانیان در وضعیتهای دردناک، تهدید با سگهای آموزشدیده، برهنهسازی اجباری، تحقیر جنسی، شوک الکتریکی و اعمال فشارهای روانی بوده است. برخی گزارشها همچنین به مواردی از تجاوز جنسی و رفتارهای تحقیرآمیز تصریح کردهاند. در گزارش دیدهبان حقوق بشر تحت عنوان «نه خون، نه سوخت: سربازان از سوءاستفاده از زندانیان در عراق میگویند»، نظامیان آمریکایی شرح میدهند که چگونه زندانیان بهصورت عادی و روزمره مورد ضربوشتم قرار گرفته، در موقعیتهای بسیار دردآور گذاشته، برای مدتهای طولانی از خوابیدن محروم و در درجهحرارتهای بسیار سرد یا گرم نگهداری شدهاند.
جان سیفتون، نویسنده گزارش و محقق ارشد بخش تروریسم و ضدتروریسم دیدهبان حقوق بشر میگوید: «به سربازان آمریکایی گفته شده بود که کنوانسیون ژنو در مورد آنها به کار نمیرود و به همین جهت بازجویان میتوانند از روشهای آزار و اذیت برای وادار کردن زندانیها به سخن گفتن استفاده کنند.» به گفته وی، اظهارات این سربازان ادعاهای دولت آمریکا مبنی بر اینکه شکنجه و آزار و اذیت زندانیان در عراق غیرمجاز و غیرقابلقبول است، رد میکند و در مقابل تصریح میکند که استفاده از چنین روشهایی مورد اغماض قرار گرفته و بهصورت گسترده مورد استعمال بوده است.
این اظهارات آشکار میکند که طی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵، آزار و اذیت و سوءاستفاده از زندانیان ابوغریب بهعنوان یکی از روشهای روند بازجویی بهصورت آشکار مجاز شمرده شده است. سربازانی که میخواستند چنین بدرفتاریهایی را گزارش کنند، از این کار منع یا اساساً نادیده گرفته شده و یا تهدید شدند.
یکی از موارد شناختهشده شکنجه در ابوغریب، تصویر مشهور «مرد کلاهپوش» است که فردی را با سرپوش، ایستاده روی جعبه و سیمهای برق متصل به بدن نشان میدهد. این تصویر به نمادی جهانی از شکنجه در ابوغریب تبدیل شد و در بسیاری از رسانهها بازتاب یافت. در مورد دیگری، گزارشها نشان میدهد که زندانیای به نام منادل الجمدی در جریان بازجویی جان خود را از دست داد و بعدها مشخص شد که بدن او پس از مرگ نیز مورد رفتار نامناسب قرار گرفته است.
تحقیقات منتشرشده توسط نهادهای حقوقی و رسانهها نشان میدهد که این رفتارها تنها به چند نظامی آمریکایی محدود نبود، بلکه بخشی از یک روند گستردهتر در مدیریت بازداشتگاهها در دوران اشغال عراق بوده است. برخی گزارشها به نقش پیمانکاران خصوصی و بازجویان وابسته به نهادهای اطلاعاتی اشاره کردهاند که در روند بازجوییها حضور داشتهاند. در سالهای بعد، برخی از قربانیان تلاش کردند از طریق شکایتهای مدنی علیه شرکتهای پیمانکاری دخیل در بازجوییها پیگیری حقوقی انجام دهند، موضوعی که همچنان در برخی محافل حقوقی مورد بحث است. انتشار تصاویر و گزارشها در سال ۲۰۰۴ موجی از واکنشهای بینالمللی را به همراه داشت. بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار تحقیقات مستقل شدند و برخی از نظامیان آمریکایی در دادگاههای نظامی محاکمه و محکوم شدند، هرچند که عملاً این افراد با اجرای محکومیتها مواجه نشده و یا حداقل مجازات را متحمل شدند. با این حال، گزارشهای تحلیلی نشان میدهد که بسیاری از سطوح مدیریتی و تصمیمگیری در این پرونده با پیگرد قضایی مواجه نشدند و بحث درباره مسئولیت ساختاری این وقایع همچنان ادامه دارد.
پرونده ابوغریب در حافظه عمومی جهان بهعنوان نمونهای از پیامدهای جنگ، اشغال نظامی و ضعف نظارت بر رفتار نیروهای نظامی ثبت شده است. این رویداد نهتنها بر افکار عمومی عراق و منطقه تأثیر گذاشت، بلکه در سطح جهانی نیز بحثهای گستردهای درباره ضرورت رعایت حقوق بشر در شرایط جنگی، مسئولیت دولتها در قبال رفتار نیروهایشان و اهمیت شفافیت در مدیریت بازداشتگاهها ایجاد کرد.
srm
