هدف ترامپ از بازی آماری درباره کشتهشدگان اغتشاشات ایران چیست؟
-
دونالد ترامپ رئیس جمهوری جنجالی آمریکا
پارس تودی – دونالد ترامپ در چارچوب رویکرد مداخلهجویانه خود، بازی آماری درباره ایران به راه انداخته است.
به گزارش پارس تودی، رئیسجمهور آمریکا بار دیگر با مداخله در امور داخلی ایران و با اذعان به اینکه آمار کشتهشدگان اغتشاشات در ایران مشخص نیست، در پی آماری است تا بهواسطه آن، اقدامات خود از جمله اقدام احتمالی نظامی را توجیه کند. ترامپ روز سهشنبه گفت: «هیچکس نتوانسته عدد دقیقی به من بدهد. من اعداد مختلفی شنیدهام؛ بعضی خیلی زیاد، بعضی کمتر، بعضی هم خیلی زیادتر؛ اما در ۲۴ ساعت آینده احتمالاً متوجه خواهیم شد.»
ترامپ همچنین درباره توصیه وزارت خارجه آمریکا درباره خروج شهروندان آمریکایی، از متحدان خود نیز خواست تهران را ترک کنند. رئیسجمهوری آمریکا در واکنش به این سؤال که آیا شهروندان آمریکایی یا اتباع کشورهای همپیمان باید ایران را ترک کنند، گفت: «به نظر من خروج از ایران ایده بدی نیست.» البته قبل از آن آمریکا از شهروندان خود خواسته است فوراً خاک ایران را ترک کنند. ترامپ همچنین از ارائه توضیحات بیشتر درباره پیام قبلی خود مبنی بر «کمک به معترضان» خودداری کرد و با لحنی مبهم افزود: «شما باید خودتان این موضوع را بفهمید.» در همین راستا سناتور لیندسی گراهام، از جمله سناتورهای بانفوذ جمهوریخواهان، در پیامی خطاب به ترامپ مدعی شد که حکومت ایران از «خط قرمز» ترامپ عبور کرده است.
اظهارات متناقض و مبهم ترامپ درباره ناآرامیهای ایران، بیش از آنکه ناشی از نگرانیهای انسانی و حقوق بشری باشد، نشاندهنده تلاش دولت آمریکا برای بزرگنمایی آمار تلفات و زمینهسازی برای اقدامات مداخلهجویانه و حتی نظامی علیه ایران است. ترامپ در حالی از «نامشخص بودن تعداد کشتهها» سخن میگوید که همزمان از شنیدن «اعداد بسیار بالا» خبر میدهد؛ رویکردی که از نگاه ناظران، بخشی از سناریوی فشار سیاسی و رسانهای واشنگتن برای مشروعسازی اقدامات بعدی خود تلقی میشود. تأکید مکرر او بر آمارهای تأییدنشده، در کنار توصیه به خروج اتباع آمریکایی از ایران، نشان میدهد که کاخ سفید در حال ساختن فضای بحرانی و امنیتی علیه ایران است.
ترامپ روز سهشنبه نیز در شبکه اجتماعی تروثسوشال، آشکارا از تداوم اغتشاشات حمایت و مردم ایران را به تصرف نهادها تشویق کرده بود که نمونهای صریح از مداخله مستقیم در امور داخلی یک کشور مستقل است. وی در حالی این پیامها را منتشر میکند که پیشتر گفته بود ممکن است با مقامات ایران ملاقات داشته باشد، اما همزمان تهدید کرده است که «ممکن است به دلیل اتفاقاتی که افتاده است، قبل از دیدار اقدام کنیم.»
روزنامه والاستریت ژورنال در این زمینه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است، اما در حال حاضر تمایل ترامپ بر این است که به ایران حمله کند، با این حال ممکن است مسیر واکنش خود را تغییر دهد. برخی از این مقامهای دولتی به این روزنامه گفتهاند که ترامپ ممکن است اول حمله کند و بعد در پی برگزاری مذاکره با ایران باشد.
رئیسجمهور جنجالی آمریکا همچنین در راستای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، تهدیدهای تازهای را علیه کشورهایی که با ایران مبادلات اقتصادی، تجاری و انرژی دارند مطرح کرد. ترامپ در ۱۳ ژانویه با انتشار فرمانی اعلام کرد: «از همین لحظه، هر کشوری که با ایران تجارت کند، برای هر نوع تجارت با ایالات متحده آمریکا، تعرفه ۲۵ درصدی پرداخت خواهد کرد.»
به نظر میرسد فضاسازی رئیسجمهور آمریکا در برجستهسازی تعداد کشتهشدگان اغتشاشات ایران چند هدف مشخص را دنبال میکند. یکی از کارکردهای این رویکرد، افزایش فشار بینالمللی علیه ایران است. زمانی که ترامپ در پیامهای عمومی خود از «ایرانیان میخواهد که به اعتراض ادامه دهند» و هشدار میدهد که تهران «بهای سنگینی خواهد پرداخت»، این پیامها در چارچوب تلاش برای مشروعیتزدایی از جمهوری اسلامی ایران قابل تحلیل است. همچنین بزرگنمایی آمار کشتهشدگان میتواند افکار عمومی جهانی را نسبت به وضعیت ایران حساستر کند و زمینه را برای اقدامات سیاسی یا حتی تهدیدهای نظامی فراهم سازد؛ موضوعی که رسانههای غربی از جمله «ایبیسی نیوز» (ABC News) درباره بررسی گزینههای نظامی توسط دولت آمریکا نیز به آن اشاره کردند.
از سوی دیگر، ادعای آمار بالا درباره کشتهشدگان اغتشاشات ایران میتواند در سیاست داخلی آمریکا نیز نقش داشته باشد. در فضایی که سیاست خارجی یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی است، نشان دادن چهرهای قاطع در برابر ایران میتواند برای ترامپ اهمیت انتخاباتی داشته باشد. در این زمینه سایت «پولیتیکو» (Politico) نوشت که ترامپ همزمان با تهدیدهای خود، مدعی شده که ایران «درخواست مذاکره» داده است؛ ادعایی که میتواند در داخل آمریکا بهعنوان نشانهای از موفقیت فشارهای او تلقی شود.
بهطور کلی، رفتارهای ناگهانی و دمدمی رئیسجمهور آمریکا، نشاندهنده بیثباتی سیاست خارجی دولت ترامپ و تلاش برای فشار و تحمیل تصمیمات یکجانبه بر ایران پس از جنگ ۱۲ روزه است. تحلیلگران میگویند این تناقض، نهتنها وجهه آمریکا را در عرصه بینالمللی تضعیف میکند، بلکه نشان میدهد سیاست خارجی واشنگتن بر مبنای فضاسازی رسانهای و فشار سیاسی، بهجای واقعیتهای میدانی و نگرانیهای انسانی، طراحی شده است. این رویکرد نشان میدهد که هدف اصلی آمریکا نه حمایت از مردم ایران در جریان اغتشاشات اخیر، بلکه بهرهبرداری سیاسی و نظامی از این وضعیت برای فشار و اعمال سیاستهای یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران است.
srm