سیاستهای ترامپ و تشدید شکافهای بین اروپا و آمریکا
-
اورسولا فون درلاین رئیس کمیسیون اروپا
پارستودی- اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، درباره خطر شکاف در اتحاد فراآتلانتیکی میان اروپا و آمریکا به واشنگتن هشدار داد.
به گزارش پارستودی، اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز شنبه ۱۷ ژانویه درباره خطر شکاف در اتحاد فراآتلانتیکی میان اروپا و آمریکا به واشنگتن هشدار داده و با اشاره به تلاش آمریکا برای تصاحب گرینلند گفت که اتحادیه اروپا از حاکمیت خود دفاع خواهد کرد.
این اظهارات در حالی بیان شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد از اول فوریه تعرفه ۱۰ درصدی بر کشورهایی که با الحاق گرینلند به ایالات متحده مخالفاند وضع خواهد شد و این تعرفهها از اول ژوئن به ۲۵ درصد افزایش خواهد یافت.
واشنگتن اعلام کرده است که تا زمانی که آمریکا گرینلند را خریداری نکند، این تعرفهها به قوت خود باقی خواهد ماند. دانمارک، نروژ، سوئد، فنلاند، هلند، فرانسه، آلمان و بریتانیا کشورهایی هستند که مشمول این تعرفه میشوند.
این موضوع با واکنش منفی مقامات اروپایی مواجه شد. از جمله کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هشدار داد که تعرفههای ایالات متحده علیه متحدان اروپایی بر سر مسأله گرینلند، موجب فقیرتر شدن اروپا و آمریکا و تضعیف رفاه مشترک میشود.
کالاس همچنین مدعی شد چین و روسیه از تهدید تعرفههای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره گرینلند بهره میبرند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز در موضعگیری علیه تهدید تعرفهای ترامپ گفت که تعرفههای آمریکا علیه متحدان اروپایی بر سر مسأله گرینلند غیرقابلقبول است.
کشورهای اروپایی در واکنش به تلاش ترامپ برای تصاحب گرینلند تأکید کردهاند که از حاکمیت دانمارک بر این جزیره دفاع خواهند کرد. آلمان و فرانسه نیز در این راستا نیروی نظامی به گرینلند اعزام کردهاند.
سیاستهای دونالد ترامپ درباره گرینلند و فشارهای تعرفهای او علیه کشورهای اروپایی، به یکی از جدیترین عوامل تشدید شکاف میان آمریکا و اروپا تبدیل شده است. ماجرا زمانی اوج گرفت که ترامپ اعلام کرد در صورت مخالفت اروپا با فروش گرینلند به آمریکا، بر کالاهای وارداتی از ۸ کشور اروپایی تعرفههای سنگین وضع خواهد کرد.
این اقدام که از سوی رهبران اروپایی «غیرقابلقبول»، «اخاذی اقتصادی» و «تهدیدی علیه حاکمیت اروپا» توصیف شد، عملاً روابط دو سوی آتلانتیک را وارد مرحلهای بیسابقه از تنش کرد.
دلایل این سیاستها را میتوان در چند محور بررسی کرد. نخست، نگاه ژئوپلیتیک ترامپ به گرینلند است. این جزیره به دلیل موقعیت راهبردی در شمالگان، منابع معدنی گسترده و اهمیت نظامی برای رصد فعالیتهای روسیه و چین، برای واشنگتن اهمیت ویژه دارد.
ترامپ بارها ادعا کرده که آمریکا «به گرینلند نیاز دارد» و دانمارک توان دفاع از آن را ندارد. از این منظر، فشار بر اروپا برای واگذاری گرینلند بخشی از راهبرد گستردهتر آمریکا برای کنترل مناطق حساس جهان است.
دلیل دوم، استفاده ابزاری ترامپ از تعرفهها در سیاست خارجی است. او بارها نشان داده که از ابزار اقتصادی برای وادار کردن متحدان و رقبا به تبعیت از سیاستهای واشنگتن استفاده میکند.
تهدید به اعمال تعرفه ۱۰ تا ۲۵ درصدی بر کالاهای اروپایی، تلاشی برای تحمیل خواست آمریکا و شکستن مقاومت دانمارک و اتحادیه اروپا است. این اقدام از نگاه اروپا نه یک اختلاف تجاری، بلکه حمله مستقیم به استقلال سیاسی و اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه تلقی میشود.
پیامدهای سیاستهای زورگویانه و قلدرمآبانه ترامپ در قبال اروپا نیز بسیار گسترده است. نخستین پیامد، تضعیف بیسابقه اعتماد میان آمریکا و اروپا است.
اتحادیه اروپا که سالها آمریکا را شریک اصلی امنیتی خود میدانست، اکنون با تهدیدهای اقتصادی و حتی نظامی واشنگتن روبهرو شده است. این وضعیت باعث شده اروپا بیش از گذشته به سمت استقلال راهبردی، تقویت توان دفاعی و کاهش وابستگی به آمریکا حرکت کند.
پیامد دوم، افزایش همگرایی درون اروپا است. کشورهای اروپایی که در بسیاری از مسائل اختلاف دارند، در برابر تهدیدهای ترامپ موضعی واحد اتخاذ کردند. نشستهای اضطراری اتحادیه اروپا، اعزام نیروهای اروپایی به گرینلند برای حمایت از دانمارک و تهدید به اقدامات متقابل تجاری، نشان داد که اروپا در برابر فشار آمریکا متحدتر شده است.
پیامد سوم، تضعیف جایگاه آمریکا در نظام بینالملل است. سیاستهای تهاجمی ترامپ باعث شده چین و روسیه از شکاف میان اروپا و آمریکا بهرهبرداری کرده و تلاش برای افزایش نفوذ خود را در اروپا دوچندان کنند.
در نهایت، سیاستهای ترامپ درباره گرینلند نهتنها به هدف او یعنی خرید این سرزمین نزدیک نشده، بلکه شکاف فراآتلانتیکی را عمیقتر کرده و نظم سنتی روابط میان کشورهای بلوک غرب را با چالشی جدی روبهرو ساخته است.
srm