راهبرد جدید دفاع ملی آمریکا چه پیامدهایی خواهد داشت؟

به گزارش پارس تودی، پنتاگون در اوایل سال ۲۰۲۶ سند راهبرد دفاع ملی (National Defense Strategy) جدیدی را منتشر کرد که نشان‌دهنده یکی از مهم‌ترین تغییرات جهت‌گیری استراتژیک ایالات متحده در سال‌های اخیر است. این سند ۳۴ صفحه‌ای، که تحت هدایت وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) و در چارچوب سیاست‌های دولت ترامپ تدوین شده، اولویت اصلی را به دفاع از سرزمین اصلی آمریکا و حفاظت از منافع ایالات متحده در سراسر نیمکره غربی اختصاص داده است.

این تغییر، که برخی تحلیل‌گران آن را بازگشت به مفهوم قدیمی «حیاط خلوت آمریکا» (America's Backyard) توصیف می‌کنند، نشان‌دهنده عقب‌نشینی نسبی از تعهدات گسترده فرامنطقه‌ای و تمرکز بر امنیت نزدیک به مرزهای آمریکاست. در این سند تأکید شده است که ایالات متحده دیگر اجازه نخواهد داد نفوذ رقبا (به ویژه چین و تا حدی روسیه) در نواحی کلیدی نیمکره غربی افزایش یابد. مناطقی مانند کانال پاناما، خلیج مکزیک (که در سند به Gulf of America اشاره شده)، گرینلند، و به طور کلی آمریکای لاتین و کارائیب به عنوان «زمین‌های کلیدی» (key terrain) معرفی شده‌اند که دسترسی نظامی و تجاری آمریکا به آنها باید تضمین شود.

پنتاگون اعلام کرده است که «تسلط نظامی آمریکا در نیمکره غربی را بازسازی خواهد کرد» و از این تسلط برای حفاظت از سرزمین اصلی و جلوگیری از تهدیدات نزدیک استفاده می‌کند.یکی از جنبه‌های برجسته این راهبرد، تغییر در نگاه به متحدان سنتی آمریکاست. سند به صراحت از متحدان در اروپا، غرب آسیا و شرق آسیا می‌خواهد که مسئولیت بیشتری برای امنیت منطقه‌ای خود بر عهده بگیرند.

پنتاگون آماده است در این مناطق «ریسک‌پذیری» بیشتری کند و حمایت نظامی خود را محدودتر سازد تا منابع بیشتری را به دفاع از خاک ایالات متحده آمریکا و نیمکره غربی اختصاص دهد. این رویکرد با انتقاد صریح از وابستگی بیش از حد متحدان به حمایت‌های گذشته آمریکا همراه است و خواستار «بارگذاری مشترک» (burden-sharing) واقعی می‌شود.

از منظر تهدیدات، سند بر سه محور اصلی در نیمکره غربی تمرکز دارد: مهاجرت انبوه، قاچاق مواد مخدر و جرم سازمان‌یافته، و نفوذ چین. نفوذ اقتصادی و زیرساختی چین در کشورهای آمریکای لاتین (مانند سرمایه‌گذاری در بنادر، معادن و زیرساخت‌های انرژی) به عنوان چالشی جدی برای امنیت ملی آمریکا دیده می‌شود.

این سند به نوعی اعلام می‌کند که دوران چشم‌پوشی از فعالیت‌های چین در حیاط خلوت آمریکا به پایان رسیده و واشنگتن قصد دارد با ابزارهای نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی این نفوذ را مهار کند.این تغییر استراتژیک ریشه در چند عامل دارد. نخست، تجربه جنگ‌های طولانی در غرب آسیا که منابع هنگفتی مصرف کرد و توجه را از تهدیدات نزدیک‌تر منحرف ساخت. دوم، افزایش حضور چین در منطقه از طریق ابتکار «کمربند و جاده» و قراردادهای بلندمدت با دولت‌های آمریکای جنوبی. سوم، نگرانی‌های داخلی آمریکا از مهاجرت غیرقانونی و کارتل‌های مواد مخدر که به عنوان تهدیدات امنیتی-اجتماعی-اقتصادی مطرح شده‌اند.

در نهایت، رویکرد «اول آمریکا» دولت ترامپ که اولویت را به مسائل داخلی و همسایگی نزدیک می‌دهد.از دیدگاه منتقدان، این راهبرد می‌تواند به کاهش تعهدات جهانی آمریکا و تضعیف ائتلاف‌های سنتی منجر شود. اروپا و کشورهای شرق آسیا ممکن است احساس کنند که واشنگتن آنها را تنها گذاشته و مجبور به افزایش هزینه‌های دفاعی یا جست و جوی گزینه‌های مستقل شوند. از سوی دیگر، برای کشورهای آمریکای لاتین این سند می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت سیاست مداخله‌جویانه‌تر آمریکا باشد؛ سیاست‌هایی که در تاریخ منطقه با کودتاها، حمایت از دیکتاتورها و فشارهای اقتصادی همراه بوده است.

در مجموع، راهبرد دفاع ملی ۲۰۲۶ پنتاگون نه تنها یک سند نظامی، بلکه بیانیه‌ای سیاسی-استراتژیک است که نشان می‌دهد آمریکا پس از دهه‌ها تمرکز بر غرب آسیا و آسیا-اقیانوسیه، قصد دارد «خانه خود را اول مرتب کند».

این تغییر می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای نظم جهانی، روابط میان قدرت‌های بزرگ، و ثبات منطقه‌ای داشته باشد. آیا این تمرکز جدید به تقویت امنیت آمریکا منجر می‌شود یا به خلأ قدرت و تشدید رقابت‌ها در دیگر نقاط جهان دامن خواهد زد؟ پاسخ به این پرسش در سال‌های آینده روشن خواهد شد، اما سند فعلی بدون تردید یکی از نقاط عطف مهم در تاریخ سیاست دفاعی ایالات متحده پس از جنگ سرد به شمار می‌رود.