آیا تل‌آویو به‌دنبال محاصرهٔ راهبردی مصر در دریای سرخ است؟

پارس‌تودی – مصر در واکنش به گسترش نفوذ و دخالت‌های رژیم صهیونیستی در شاخ آفریقا حضور نظامی خود را در سومالی تقویت کرده است.

به گزارش پارس‌تودی، مصر در واکنش به افزایش نفوذ اسرائیل در منطقه، حضور نظامی و امنیتی خود را در سومالی و شاخ آفریقا گسترش می‌دهد.

قاهره پس از اقدام رژیم صهیونیستی در به‌رسمیت شناختن منطقه جدایی‌طلب سومالی موسوم به سومالی‌لند، اقدامی که محافل امنیتی مصر آن را تهدیدی مستقیم برای ثبات منطقه و منافع راهبردی خود می‌دانند، فعالیت‌های خود را در سومالی افزایش داده است.

منابع امنیتی رژیم صهیونیستی گفته‌اند که مصر تلاش‌های خود را بر حمایت از دولت «حسن شیخ محمود» رئیس‌جمهور سومالی متمرکز کرده تا وحدت ارضی سومالی حفظ شود و از پیامدهای احتمالی امنیتی ناشی از فعالیت‌های تل‌آویو در شاخ آفریقا جلوگیری شود. مقامات مصری باور دارند به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند از سوی اسرائیل بخشی از تلاش گسترده‌تر تل‌آویو برای ایجاد جای پای راهبردی در نزدیکی تنگه باب‌المندب و دریای سرخ است؛ منطقه‌ای که برای امنیت دریایی مصر اهمیت حیاتی دارد.

به گفته تحلیلگران، تقابل فزاینده مصر و رژیم صهیونیستی در شاخ آفریقا، به‌ویژه پس از اقدام اسرائیل در به‌رسمیت شناختن «سومالی‌لند»، بخشی از رقابت ژئوپلیتیکی گسترده‌تری است که این دو بازیگر در حوزه دریای سرخ، باب‌المندب و شرق آفریقا دنبال می‌کنند. شاخ آفریقا در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین میدان‌های رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل شده و هرگونه تغییر در موازنه قدرت در این منطقه، پیامدهای مستقیم بر امنیت ملی مصر و منافع راهبردی رژیم صهیونیستی دارد.

مصر از دهه‌ها پیش شاخ آفریقا را بخشی از عمق راهبردی خود می‌داند. امنیت دریای سرخ، کنترل مسیرهای تجاری و حفاظت از کانال سوئز برای قاهره اهمیت حیاتی دارد. هرگونه حضور قدرت‌های رقیب در این منطقه، به‌ویژه در سواحل سومالی، جیبوتی یا اریتره، می‌تواند امنیت مسیرهای دریایی مصر را تهدید کند. از سوی دیگر، رژیم صهیونیستی طی سال‌های اخیر تلاش کرده با گسترش روابط با کشورهای آفریقایی، نفوذ خود را در این منطقه افزایش دهد و از آن به‌عنوان اهرمی برای فشار بر مصر، سودان و یمن استفاده کند.

به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند از سوی رژیم صهیونیستی نقطه عطفی در این رقابت محسوب می‌شود. سومالی‌لند منطقه‌ای استراتژیک در شمال سومالی است که بر تنگه باب‌المندب و مسیرهای حیاتی تجارت جهانی اشراف دارد. تل‌آویو با این اقدام چند هدف را دنبال می‌کند: نخست، ایجاد پایگاه نفوذ در منطقه‌ای که می‌تواند بر امنیت دریایی مصر تأثیر بگذارد؛ دوم، ایجاد یک شریک جدید در نزدیکی مسیرهای انتقال انرژی؛ و سوم، استفاده از سومالی‌لند به‌عنوان سکویی برای فعالیت‌های اطلاعاتی و امنیتی در شرق آفریقا و در نهایت ایجاد مکانی برای انتقال ساکنان باریکه غزه.

مصر این اقدام را تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی خود تلقی می‌کند. قاهره نگران است که حضور اسرائیل در سومالی‌لند به ایجاد پایگاه‌های نظامی یا اطلاعاتی در نزدیکی مسیرهای دریایی منجر شود و این مسئله می‌تواند کنترل مصر بر دریای سرخ را تضعیف کرده و به نوعی موجب محاصره راهبردی آن از سوی رژیم صهیونیستی شود. افزون بر این، مصر درگیر بحران سدّ النهضه با اتیوپی است و هرگونه افزایش نفوذ رژیم صهیونیستی در شرق آفریقا می‌تواند موازنه قدرت را به ضرر قاهره تغییر دهد، زیرا تل‌آویو روابط نزدیکی با اتیوپی دارد و می‌تواند از این روابط برای فشار غیرمستقیم بر مصر استفاده کند.

از سوی دیگر، مصر در سال‌های اخیر تلاش کرده روابط خود را با سومالی، جیبوتی و اریتره تقویت کند تا مانع نفوذ بازیگران رقیب شود. اقدام رژیم صهیونیستی در به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند، این تلاش‌ها را با چالش مواجه کرده و باعث شده تا قاهره حضور خود را در منطقه افزایش دهد. این رقابت به‌ویژه در حوزه امنیت دریایی، همکاری‌های نظامی و سرمایه‌گذاری در بنادر منطقه شدت گرفته است.

پیامدهای این تقابل می‌تواند گسترده باشد. در وهله نخست، احتمال افزایش رقابت تسلیحاتی و امنیتی در شاخ آفریقا وجود دارد؛ منطقه‌ای که پیش‌تر نیز با بی‌ثباتی، تروریسم و درگیری‌های داخلی مواجه بوده است. موضوع دیگر، افزایش حضور بازیگران خارجی مانند آمریکا، چین و امارات در این منطقه استراتژیک است که می‌تواند پیچیدگی‌های بیشتری ایجاد کند، زیرا هر یک از این کشورها منافع خاص خود را در شاخ آفریقا دنبال می‌کنند.

شواهد حاکی از آن است که اقدام رژیم صهیونیستی در به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند تنها یک حرکت دیپلماتیک ساده نبود، بلکه بخشی از راهبردی گسترده برای تغییر موازنه قدرت در شرق آفریقا و دریای سرخ محسوب می‌شود. مصر نیز با درک پیامدهای این اقدام، تلاش کرده حضور خود را در منطقه تقویت کند و مانع از گسترش نفوذ اسرائیل شود. این روند نشان می‌دهد که شاخ آفریقا در سال‌های آینده یکی از مهم‌ترین صحنه‌های رقابت ژئوپلیتیکی میان قاهره و تل‌آویو خواهد بود.

srm