آیا ترامپ آن‌گونه که ادعا می‌کند رئیس‌جمهور صلح است؟

پارس‌تودی - ترامپ که خود را رئیس‌جمهور صلح می‌داند بار دیگر با تکرار ادعاهای خود علیه توان هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران برای توجیه حملات علیه تاسیسات هسته ای ایران مدعی شد که بدون آن امکان تحقق صلحی در غرب آسیا نبود.

به گزارش پارس‌تودی، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا که خود را رئیس‌جمهور صلح می‌داند بار دیگر با تکرار ادعاهای خود علیه توان هسته‌ای ایران برای توجیه حملات علیه تاسیسات هسته ای ایران مدعی شد که بدون آن امکان تحقق صلحی در غرب آسیا نبود. ترامپ روز چهارشنبه ۴ فوریه با تکرار ادعاهای متناقض خود افزود: «همانطور که می‌دانید، آن‌ها (ایران) در حال مذاکره با ما هستند.» رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد: «اگر توان هسته‌ای ایران را نابود نکرده بودیم، هرگز نمی‌توانستیم به صلح در غرب آسیا دست پیدا کنیم.»

ترامپ در ادامه ادعاهایش با تکرار تهدیداتش گفت: «شنیده‌ام که ایران می‌خواهد برنامه جدید را از سر بگیرد. اگر این‌طور باشد، ما نیروها را برای انجام دوباره کار [حمله به تاسیسات هسته‌ای] اعزام خواهیم کرد. آن‌ها سعی کردند به تاسیسات برگردند، اما نتوانستند به آن دسترسی پیدا کنند. ما متوجه شدیم که آن‌ها می‌خواهند یک تاسیسات هسته‌ای در بخش دیگری از کشور راه‌اندازی کنند. من گفتم، "اگر این کار را بکنید، ما کارهای بسیار بدی با شما خواهیم کرد."» اظهارات جدید تهدیدآمیز ترامپ علیه ایران در حالی است که او بارها از دیپلماسی و ترجیح مسیر دیپلماتیک در قبال جمهوری اسلامی ایران سخن گفته است.

در چند ماه اخیر، بحث درباره‌ی این که آیا دونالد ترامپ واقعاً آن‌گونه که ادعا می‌کند به‌ویژه در رابطه با ایران، «رئیس‌جمهور صلح» است یا خیر، یکی از موضوعات داغ سیاسی بوده است. پاسخ به این سؤال با بررسی مواضع و رفتار سیاست خارجی او در قبال ایران و نه فقط شعارها و ادعاهای رسانه‌ای ترامپ در این زمینه روشن می‌شود.

ترامپ بارها خود را به‌عنوان رئیس‌جمهوری معرفی کرده که «صلح را می‌خواهد» و از جنگ‌های فرسایشی که به هزینه‌های انسانی و مالی بالا می‌انجامند، انتقاد کرده است؛ اما عملکرد او در قبال ایران به‌ویژه در دوره‌ی دوم ریاست‌جمهوری‌اش، تصویر متفاوتی ارائه می‌کند.

ترامپ در دومین دوره‌ی ریاست‌جمهوری‌اش، سیاست فشار حداکثری را علیه ایران احیا کرده که ترکیبی از تحریم‌های اقتصادی گسترده و شدید و نیز تهدیدات نظامی است. هدف این سیاست، صرفاً توقف برنامه‌ی هسته‌ای صلح‌آمیز ایران به‌خصوص غنی‌سازی اورانیوم نیست، بلکه اعمال فشار سیاسی بر تهران برای اجابت دیگر خواسته‌های آمریکا از جمله محدودیت شدید توانمندی موشکی و تغییر در سیاست منطقه‌ای با خاتمه دادن به حمایت از گروه‌های مقاومت است.

در ژوئن ۲۰۲۵، ایالات متحده در راستای حمایت از جنگ اسرائیل علیه ایران سه سایت کلیدی هسته‌ای ایران را مورد حمله‌ی هوایی قرار داد. ترامپ بارها ادعا کرده که این سایت‌ها را نابود کرده است. اقدامی که یکی از بزرگ‌ترین مداخله‌های نظامی آمریکا علیه ایران از سال ۱۹۷۹ بود. این حمله، برخلاف ادعای صلح‌طلبی، نمونه‌ای روشن از استفاده از زور علیه ایران محسوب می‌شود.

ترامپ بعد از آن نیز بارها ایران را تهدید کرده که اگر تهران به خواسته‌های واشنگتن، مانند توقف غنی‌سازی اورانیوم، پاسخ ندهد او حمله به ایران را در دستور کار قرار خواهد داد. او حتی اعلام کرده که گزینه‌ی حمله سریع و «سرعت و خشونت» در صورت لزوم را کنار نمی‌گذارد و این تهدیدها به وضوح همراه با حضور نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در اطراف ایران به خصوص اعزام ناوگروه هواپیمابر آبراهام لینکلن بوده است. این تهدیدها نه‌تنها تنش‌ها را بیشتر کرده‌اند بلکه ایران را به واکنش‌های قاطع‌تر واداشته‌اند.

در این راستا تحلیلگران سیاسی، سیاست ترامپ در قبال ایران را نمونه‌ای از «دیپلماسی چماق و هویج» توصیف می‌کنند. در این راستا در کنار تلاش ادعایی دولت ترامپ برای مذاکره با ایران، حضور نظامی گسترده و تهدید نظامی به‌عنوان ابزار فشار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رویکرد همچنین در ارتباط با استفاده از تحریم‌های اقتصادی علیه ایران در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ مشاهده می‌شود که فشارهای اقتصادی و نظامی را برای اعمال تغییرات اساسی در سیاست‌های داخلی ایران به‌کار می‌برد.

بنابراین اگرچه ترامپ ممکن است شعار صلح بدهد، اما عملکرد عملی و تاکتیک‌های به‌کار رفته در قبال ایران بیش از این‌که نمایانگر صلح‌طلبی باشد، نشانگر آمادگی یا حداقل تهدید نزدیک به گزینه‌ی نظامی است به‌ویژه زمانی که او از قدرت سخت به‌عنوان ابزاری برای امتیازگیری در مذاکرات استفاده می‌کند. بنابراین ادعای این که ترامپ صرفاً «رئیس‌جمهور صلح» است با واقعیت‌های سیاست خارجی او در برابر ایران قابل توجیه نیست، به‌ویژه زمانی که تهدید مکرر به استفاده از زور و حضور نظامی پررنگ را در کنار ادعاهای دیپلماتیک او گذاشته می‌شود.

در سوی مقابل، مقامات ارشد سیاسی و امنیتی ایران با رد تهدید نظامی اعلام کرده‌اند که راه‌حل اختلافات را در مذاکرات می‌دانند. تهران اعلام کرده‌ است که حاضر به گفت‌وگو در شرایط برابر و منصفانه است. مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در ۳ فوریه ۲۰۲۶ در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: با توجه به درخواست دولت‌های دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رئیس‌جمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم در صورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بی‌منطق، زمینه‌ مذاکره‌ عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد./

srm