زیاده‌خواهی‌های ترامپ به دانشگاههای آمریکا رسید

پارس تودی- ماجرای دانشگاه هاروارد و فشارهای ترامپ و پنتاگون بر آن، یادآور این مطلب است که حتی معتبرترین و شاخص‌ترین نهادهای علمی نیز می‌توانند هدف زیاده‌خواهی‌های سیاسی و اقتصادی رئیس جمهور آمریکا قرار گیرند.

تحرکات دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در قبال نهادهای علمی و دانشگاهی در ماه‌های اخیر به نقطه‌ای بی‌سابقه رسیده است. به گزارش پارس تودی به نقل از نورنیوز، آنچه در قالب کارزاری علیه دانشگاه‌های نخبه به‌ویژه هاروارد در جریان است، فراتر از یک اختلاف سیاسی معمول، به مثابه تعرض سیستماتیک به استقلال علمی و آزادی پژوهش ارزیابی می‌شود. دولت ترامپ با استفاده از اهرم قدرتمند بودجه‌های فدرال، تلاش می‌کند دانشگاه‌ها را به تبعیت از خواسته‌های سیاسی و ایدئولوژیک خود وادار کند.

قطع همکاری پنتاگون و فشار مالی بی‌سابقه

تازه‌ترین نمونه این فشارها، تصمیم پنتاگون به رهبری پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، برای قطع تمامی دوره‌های آموزش نظامی، بورسیه‌ها و قراردادهای همکاری با دانشگاه هاروارد است. هگست، دانشگاه هاروارد را "مرکز فعالیت‌های نفرت از آمریکا" خوانده و اعلام کرده که حضور نظامیان در این دانشگاه ارزش هزینه کردن را ندارد. به گزارش آسوشیتدپرس، این اقدام نشان‌دهنده تشدید قابل توجه درگیری طولانی مدت بین دولت ترامپ و دانشگاه بر سر خواسته‌های کاخ سفید برای اصلاحات است. این اقدام در ادامه کارزار گسترده‌ای صورت می‌گیرد که در آن دولت ترامپ خواهان دریافت یک میلیارد دلار خسارت از هاروارد به اتهام یهودستیزی شده است.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که پیشتر، دولت ترامپ بودجه این دانشگاه را به‌دلیل عدم هم‌راهی با سیاست‌هایش مسدود کرده بود. قاضی فدرال این اقدام دولت را غیرقانونی و نقض آزادی بیان دانشگاه خواند و آن را پوششی برای اهداف دیگر توصیف کرد. با این حال، دولت آمریکا با بی‌توجهی به احکام قضایی، به کارزار فشار ادامه داده است.

درهمین ارتباط،  استفن والت، استاد دانشگاه هاروارد در یادداشتی برای فارن پالیسی نوشت: آیا سرانجام شاهد آن هستیم که دولت‌هایی که تا همین اواخر از دوستان و هم‌پیمانان نزدیک آمریکا به شمار می‌رفتند، اکنون در حال موازنه‌سازی در برابر آمریکایی «یاغی» هستند؟ اگر چنین چرخشی واقعاً در حال وقوع باشد، باید آن را دگرگونی‌ بنیادین در نظم جهانی دانست. تحولی که در صورت تحقق، بیش از هر چیز محصول کوته‌بینی راهبردی دولت ترامپ و گرایش‌های تهاجمی رئیس‌جمهوری خواهد بود که رفتار و تصمیم‌هایش هر روز غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر می‌شود.

الگوی سرکوب و تهدید آزادی آکادمیک

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این برخورد فقط مربوط به دانشگاه هاروارد نیست. دانشگاه کلمبیا برای بازگرداندن بودجه خود مجبور به پرداخت مبلغی به دولت شد و دانشگاه براون نیز به برنامه‌های توسعه نیروی کار پرداخت. در سطح وسیع‌تر، وزارت دادگستری آمریکا تحقیقاتی را علیه ده‌ها دانشگاه آغاز کرده است. شاهدانی از این وزارتخانه فاش کرده‌اند که به آنها دستور داده شده تنها دانشگاه‌های ایالت‌های دموکرات‌نشین را هدف قرار دهند و پرونده‌های مربوط به ایالت‌های جمهوری‌خواه‌  پیگیری نشود.

سناتور برنی سندرز در گزارشی اعلام کرد که دولت ترامپ در موارد متعدد، "نقض یا احتمال نقض" متمم اول قانون اساسی (آزادی بیان) را داشته است. بر اساس این گزارش، دادگاه‌ها هشدار داده‌اند که دولت آمریکا در حال پاکسازی دیدگاه‌های چپ و سوسیالیستی از دانشگاه‌ها و حرکت به سمت جامعه‌ای اقتدارگرا است.

پیامدهای ملموس: فرار نخبگان و رکود علمی

تهدیدهای دولت ترامپ پیامدهای فوری و مخربی برای نظام علمی آمریکا داشته است. عدم اطمینان ناشی از قطع بودجه‌های تحقیقاتی فدرال، دانشگاه‌های بزرگ را مجبور به کاهش پذیرش دانشجوی دکتری کرده است. دانشگاه‌های شیکاگو، هاروارد، ییل و کلمبیا پذیرش خود را در مقاطع دکتری به شدت کاهش داده‌اند. دانشگاه دوک برای جبران کسری بودجه ناشی از سیاست‌های فدرال، مجبور به تعدیل نیرو و تعطیلی ساختمان‌های تحقیقاتی شد.

همچنین، خروج نخبگان علمی از نهادهای فدرال شتاب گرفته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در آژانس‌های فدرال، درصد قابل توجهی از کارکنان دارای مدرک دکترا طی یک سال گذشته شغل خود را ترک کرده‌اند. مؤسسات ملی سلامت بیش از هزار محقق دکترا را از دست داده‌اند. افت شدید ثبت‌نام دانشجویان بین‌المللی نیز زنگ خطری برای آینده رقابت‌پذیری علمی آمریکاست.

آنچه امروز در آمریکا رخ می‌دهد، فراتر از نقد سیاست‌های دانشگاهی است. دولت ترامپ با روحیه افزون‌طلبانه و استفاده از ابزارهای مالی، استقلال نهاد علم را هدف گرفته و آزادی بیان و تحقیق را با چالش جدی مواجه ساخته است. اقداماتی مانند قطع بودجه بدون طی مراحل قانونی، درخواست‌های مالی هنگفت و تهدید محققان، نشان‌دهنده الگویی سازمان‌یافته برای تبعیت دانشگاه‌ها از ایدئولوژی دولتی است که پیامدهای آن به شکل کاهش نوآوری و فرار مغزها در آینده نزدیک نمایان خواهد شد.

ms