تفسیر | فرفورد؛ اتهام بی‌سند لندن و پرسش از مسئولیت انگلیس

پارس‌تودی– وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، اتهام‌زنی لندن درباره حادثه پایگاه هوایی فرفورد را به‌شدت محکوم کرد و آن را ترفندی برای فرار انگلیس از پاسخگویی در قبال مشارکت در تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران دانست.

اندی برنهام نخست‌وزیر انگلیس روز دوشنبه در ادامه فضاسازی‌های امنیتی علیه جمهوری اسلامی ایران، بدون ارائه شواهد علنی، ادعاهای پیشین خود درباره نقش تهران در حادثه پایگاه نظامی فرفورد را تکرار کرد. دولت انگلیس در حالی به اتهام‌زنی علیه ایران روی آورده است که درباره مسئولیت خود در جنگ علیه ایران سکوت می‌کند.

این تناقض، محور اصلی پرونده فرفورد است. دولتی که خاکش در اختیار بمب‌افکن‌های آمریکایی برای عملیات علیه ایران قرار گرفته، اکنون می‌کوشد با طرح اتهام‌هایی اثبات‌نشده، تهران را در جایگاه متهم بنشاند. چنین رویکردی نمی‌تواند مسئولیت سیاسی انگلیس را از میان ببرد. مسئله فقط یک حادثه امنیتی نیست؛ تلاش برای تبدیل یک ادعای اثبات‌نشده به ابزار فشار سیاسی و توجیه تحریم‌های بیشتر علیه ایران نیز مطرح است. مقام‌های انگلیسی با تعابیری چون «احتمال زیاد» و «تقریباً به‌طور قطعی» از نقش تهران سخن گفته‌اند. اما قاطعیت در بیان اتهام، جایگزین اثبات آن نمی‌شود. در روابط بین‌الملل، انتساب مسئولیت به یک دولت باید بر شواهد معتبر و قابل ارزیابی استوار باشد، نه بر عبارت‌های مبهم.

پلیس انگلیس از بازداشت چند مرد به ظن ارتکاب جرایم مرتبط با قانون مواد منفجره خبر داده است. بااین‌حال، بازداشت مظنونان به‌خودی‌خود ارتباطی میان حادثه و دولت ایران را ثابت نمی‌کند. لندن باید شواهدی روشن درباره ادعای خود ارائه کند. تا آن زمان، انتساب حادثه به ایران اثبات‌نشده باقی می‌ماند و نمی‌تواند مبنایی موجه برای تحریم و مجازات سیاسی باشد. تحریم پیش از روشن شدن حقیقت، خطر تبدیل اتهام به ابزار تنبیه سیاسی را افزایش می‌دهد.

وقتی مقام‌های انگلیسی هم‌زمان با طرح ادعاهای اثبات‌نشده از فشارهای تازه سخن می‌گویند، این پرسش جدی مطرح می‌شود که آیا اولویت لندن کشف حقیقت است یا بهره‌برداری سیاسی از یک پرونده امنیتی؟ پاسخ را باید در روند تحقیقات و شواهد ارائه‌شده جست‌وجو کرد؛ نه در تکرار اتهام‌ها و تهدیدها.

سابقه سیاست خارجی انگلیس نیز ضرورت بررسی دقیق این ادعاها را یادآور می‌شود. پرونده تسلیحات کشتار جمعی عراق در سال ۲۰۰۳ نشان داد که ارزیابی‌های اطلاعاتی مناقشه‌برانگیز چگونه می‌توانند زمینه‌ساز تصمیم‌هایی با پیامدهای فاجعه‌بار شوند. این سابقه به‌تنهایی درباره حادثه فرفورد داوری نمی‌کند، اما هشداری روشن است: ادعاهای امنیتی نباید پیش از راستی‌آزمایی، مبنای اقدامات تنبیهی و تشدید تنش قرار گیرند.

در همین چارچوب، سید علی موسوی، سفیر ایران در انگلیس، در دیدار با استفان دوتی، معاون وزیر خارجه این کشور در امور غرب آسیا، اتهامات علیه تهران را قاطعانه رد کرد و خواستار خودداری از موضع‌گیری بدون سند شد. او همچنین آمادگی ایران را برای همکاری میان نهادهای ذی‌ربط دو کشور در بررسی موضوع اعلام کرد. این پیشنهاد، راهی برای روشن شدن حقیقت پیش می‌گذارد، همکاری فنی، بررسی دقیق و پرهیز از پیش‌داوری سیاسی. بااین‌حال، بررسی حادثه فرفورد نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن مسئولیت مستقل انگلیس در قبال مشارکت نظامی‌اش علیه ایران شود.

لندن نمی‌تواند در فراهم کردن بستر عملیات نظامی آمریکا نقش داشته باشد و سپس با متهم کردن تهران، خود را از پاسخگویی معاف بداند. هر دو موضوع باید بر اساس شواهد و تعهدات بین‌المللی بررسی شوند. اکنون دولت انگلیس باید میان حقیقت‌یابی و تشدید تقابل انتخاب کند. ارائه شواهد معتبر و فراهم کردن امکان بررسی مستقل، مسیر مسئولانه است؛ اصرار بر اتهام‌زنی و تهدید به تحریم، تنها بر بی‌اعتمادی می‌افزاید. پرونده فرفورد آزمون مسئولیت‌پذیری انگلیس است؛ آزمونی که نتیجه آن را نه هیاهوی سیاسی، بلکه شواهد و عملکرد دولت این کشور تعیین می‌کند.

mm