Կոռուպցիա և պրոտեկցիոնիզմ. ԱՄՆ գլխավոր հակաիրանական գործիչ Ջոզեֆ Բայդենի գաղտնիքները
Դեմոկրատական կուսակցության անդամ Ջոզեֆ Բայդենը, ով նախկինում զբաղեցրել է ԱՄՆ փոխնախագահի պաշտոնը, 2020-թ նախագահական ընտրություններում լինելու է ներկայիս նախագահ Դոնալդ Թրամփի հիմնական մրցակիցը:
Երկար տարիներ հենց Բայդենն էր ամերիկյան քաղաքական իսթեբլիշմենթում Իրանի Իսլամական Հանրապետության հիմնական և, թերևս, ամենավտանգավոր հակառակորդը: Հենց նա էր, որ Օբամայի նախագահության ժամանակից ի վեր, ամեն կերպ աշխատում էր խափանել իրանական միջուկային գործարքը: Դրա հիմանական պատճառը Բայդենի սերտ կապերն են իսրայելական կառավարության հետ և Թել Ավիվի շահերի բացահայտ լոբբինգը ինչպես Մերձավոր Արևելքում, այնպես էլ Միացյալ Նահանգներում: Հատկանշական է, որ սա այժմ նրան չի խանգարում, հնչեցնելով իր նախագահական նկրտումները, խոսելու միջուկային պայմանագրին /ՀԳՀԾ/ միանալու հավանականության մասին:
Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ Ջոզեֆ Բայդենի իրական հայացքների լավագույն արտացոլումը կարող է լինել նրա վերջին արտահայտությունը Wall Street Journal- ին տված հարցազրույցից. «Ես չեմ կարծում, որ նա (Թրամփը) հստակ արտաքին քաղաքականություն ունի: (Միջին Արևելքի) տարածաշրջանում Ռուսաստանի քաղաքականությունն ուժեղանում է, Ասադի (Սիրիայի նախագահ) դիրքն ամրապնդվում է, Իրանը ճանապարհ է հարթում դեպի Սիրիա, ինչպես նաև Լիբանան: Ամեն ինչ գլխիվայր շրջվեց, և, ընդհանուր առմամբ, մենք այժմ միայնակ ենք»:
Սակայն Բայդենի թեկնածության անվիճելիության մասին ԱՄՆ-ում խոսում էին մի քանի ամիս առաջ: Այսօր այս թեկնածուի առավելությունն այնքան էլ միանշանակ չէ: Եվ դրա պատճառը հսկայական կոռուպցիոն սկանդալն է, որի մեջ ներգրավված հիմնական մարդը հենց ԱՄՆ-ի նախկին փոխնախագահն է: Այս սկանդալը կապված է Բայդենի «ուկրաինական գործունեության» հետ ՝ նրա որդիներից մեկի հետ միասին:
Ուկրաինայում տեղի ունեցած հեղաշրջումից որոշ ժամանակ անց, որը Կիևում անվանվեց «արժանապատվության հեղափոխություն», Բայդեն ավագը այց կատարեց Ուկրաինայի մայրաքաղաք, որտեղ նա այն ժամանակվա իշխանություններին կոչ արեց «նվազեցնել կախվածությունը ռուսական էներգիակիրներից»: Դրանից մի քանի շաբաթ անց, Հանթեր Բայդենը (Ջոզեֆ Բայդենի որդին) հայտնվում է «Burisma» նավթային և գազային ընկերության տնօրենների խորհրդի կազմում, որը զբաղվում է Ուկրաինայում նավթի և գազի արտադրությամբ՝ գրանցված լինելով Կիպրոսի օֆշորային տարածքում: Դժվար է նման նշանակումը պատահական անվանել:
Այսօր հայտնի է դարձել, որ Ջոզեֆ Բայդենի որդին «Burisma»-ի տնօրենների խորհրդում պաշտոն էր զբաղեցնում ամսական 150 հազար դոլար աշխատավարձով, մինչև 2019 թվականի գարուն: Դժվար չէ հաշվարկել, որ Հանթեր Բայդենի միայնակ աշխատավարձի տեսքով եկամուտներն այս ընթացքում կազմել են մոտ 9 միլիոն դոլար:
Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ում տեղեկություն էր տարածվել, որ Բայդեն ավագն Ուկրաինայի էներգետիկ ոլորտի այս թալանից իր բաժնեմասն է ստացել: Ըստ Միացյալ Նահանգներում հայտնի փաստաբան Ռուդոլֆ Ջուլիանիի` Բայդենը ուկրաինական կողմից ստացել է 900 հազար ԱՄՆ դոլարի չափ «կանխիկ պարգև» ՝ «Burisma»-ի շահերի օգտին լոբբինգ կատարելու համար: Փաստորեն, խոսքը գնում է կաշառքի մասին, որն ընդունելու մեջ Բայդենին ուղղակիորեն մեղադրում են ԱՄՆ-ում, և, հարկ է նշել, ոչ առանց հիմքերի:
Ռուդոլֆ Ջուլիանիին վկայակոչում է Ուկրաինայի խորհրդարանի Բարձրագույն ռադայի խոսնակի տեղակալ Անդրեյ Դերկաչին, ըստ որի, հենց Ջո Բայդենի բարձր պաշտոնն էր, որն օգնեց Բայդեն կրտսերին հաջողությունների հասնել Ուկրաինայում և նպաստեց «Burisma» ընկերության առաջընթացին:
Բացի այդ, Միացյալ Նահանգներում բարձրացվեց Ռումինիայում և Չինաստանում «Burisma» ընկերության լոբբինգի և շահերի պաշտպանության գործում Բայդենի մասնակցության հարցըն: Այս իրավիճակում Բայդենն ունի միայն մեկ տարբերակ՝ սկսել իմպիչմենտի վարույթ Դոնալդ Թրամփի դեմ: Ի վերջո, եթե Թրամփը և Ջուլիանին սեղանին դնեն բոլոր այն քարտերը, որոնք կապացուցեն Ջոզեֆ Բայդենի գործունեության կոռումպացվածությունը, ապա հենց Բայդենի համար դա կնշանակի սարսափելի պարտություն: Նա ստիպված կլինի հրաժեշտ տալ ոչ միայն նախագահական ընտրություններին մասնակցելու հույսին, այլ նաև, հնարավոր է, ազատությանը:
Ինքը՝ Դոնալդ Թրամփը, դեմոկրատների կողմից սկսված իմպիչմենտի գործընթացը անվանել է «lynching»: Ըստ նրա ՝ դրանք բոլորովին կեղտոտ տեխնոլոգիաներ են, որոնք շատ առումներով նման են իրական հեղաշրջման:
Թրամփի հակառակորդները, Միացյալ Նահանգների նախկին փոխնախագահի գլխավորությամբ, որոշեցին հեռացնել «lynching» բառը Սպիտակ տան սեփականատիրոջ թուիթերյան գրառումից: Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչները նշել են, որ Թրամփը Միացյալ Նահանգներում օգտագործում է ռասիզմի և տարանջատման տերմինները: Բայդենը միացավ այս «երգչախմբին» ՝ հույս ունենալով, որ հնարավորություն կունենա Թրամփին զրկել նախագահությունից՝ դրանով իսկ հեռացնելով առաջիկա ընտրություններում իր ամենաուժեղ մրցակցին:
«Իմպիչմենտը «lynching» չէ: Սա մեր Սահմանադրության մի մասն է: Մեր երկիրը «lynching»-ի մի խավար ու ամոթալի պատմություն ունի, և նույնիսկ նման համեմատություն անելու մասին մտածելը զզվելի է: Դա ստորություն է», - ասել է Ջոզեֆ Բայդենը:
Բայց հանկարծ նա ինքը հայտնվեց նոր կոնֆուզի էպիկենտրոնում: Պարզվեց, որ հակառասիստական բարոյականության ջատագովները, որոնք Թրամփին մեղադրում էին «lynching» բառն օգտագործելու մեջ, ակտիվորեն և պատրաստակամորեն օգտագործում էին այն իրենց ելույթներում: Խոսքը նախագահ Բիլ Քլինթոնի իմպիչմենտի ընթացակարգի մասին է: Այն ժամանակ, ընթացակարգը, ինչպես գիտեք, ձախողվեց, բայց դրա նյութերը մնացին արտացոլված բազմաթիվ փաստաթղթային ապացույցների մեջ:
Օրինակ, Բիլ Քլինթոնի և Մոնիկա Լևինսկու հետաքննության հետ կապված իրավիճակի վերաբերյալ Նյու Յորքի կոնգրեսական Դեմոկրատ Ջ. Նադլերն ասել է. «Սա «lynching» անողների իրական ամբոխ է»: Այսպես Նադլերը նկարագրել է հանրապետական կոնգրեսականների գործողությունները, որոնք աջակցեցին ժամանակի նախագահի նկատմամբ իմպիչմենտի գործընթացին:
Արդյունքում, պարոն Բայդենը, ով փորձում է դուրս գալ կոռուպցիայի պատմությունից, շարունակում է կորցնել հեղինակությունը նույնիսկ ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության համակիրների ճամբարում: Իրեն որպես «զրպարտված ասպետ» ներկայացնելու նրա փորձերը մինչ այժմ չեն տվել նրա համար ցանկալի արդյունքը: Այսպես կոչված «ուկրաինական սկանդալը», որում այժմ ներգրավվում է նաև Ուկրաինայի ներկայիս նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին, ով, ըստ էության, Թրամփին խոստացել էր հետաքննություն սկսել Բայդենի վերաբերյալ, իջեցնում է հավանական թեկնածուի վարկանիշը: Եթե մինչ կոռուպցիոն սկանդալը, Ջոզեֆ Բայդենի վարկանիշը դեմոկրատ թեկնածուների շրջանում գերազանցում էր 36% -ը, ապա այսօր այդ ցուցանիշն արդեն 20% -ից ցածր է: Այսպիսով, Բայդենը տեղ է տալիս Մասաչուսեթս նահանգի սենատոր Էլիզաբեթ Ուորենին: Վերջինիս վարկանիշը կազմում է ավելի քան 24%:
Հեղինակ՝ Անտոն Եվստրատով
Երևանի Ռուս-հայկական (սլավոնական) համալսարանի դասախոս, պ,գ,թ։