Մեկնաբանություն. Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև սահմանային լարվածության շարունակություն

Մինչ Ադրբեջանի Հանրապետության և Հայաստանի պաշտոնյաները նոյեմբերի 9-ի կեսգիշերին Ռուսաստանի միջնորդությամբ ստորագրեցին Ղարաբաղի խաղաղության համաձայնագիրը, հրադադարի ռեժիմի խախտման հարցը կրկին վերադառնում է տարածաշրջանային լրատվամիջոցների վերնագրերին:

Ադրբեջանի Հանրապետության և Հայաստանի զորքերը կրկին բախվել են սահմանամերձ շրջաններում: Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ անցյալ ուրբաթ (հուլիսի 16-ին)  ադրբեջանական ուժերը կրակ  են բացել Հայաստանի Երասխ սահմանային տարածքում տեղակայված հայկական ուժերի վրա, իսկ հայկական ուժերը պատասխան պատասխանեցին նրանց:

Հրադադարի խախտման նոր դեպքեր են գրանցվել հիմնականում Աղդրայի, Աղդամի, Ֆիզուլիի և Հադրութի շրջաններում: Հրադադարի ռեժիմի խախտումների դեպքերն աճում են նոյեմբերի 9-ին Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումից ի վեր:

Բաքվի ու Երեւանի միջև հրադադարի ռեժիմի խախտման հիմնական պատճառը արտաքին կառավարությունների միջամտությունն է: Հրադադարի ռեժիմի խախտման ամենակարևոր գործոններից են համարվում օտարերկրյա ուժերի ազդեցությունը Բաքվում և Երևանում և օտարերկրացիների ազդեցությունը տարածաշրջանում անկախ կառավարությունների դիրքերի վրա: Չնայած Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի գոհունակությանը Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության համաձայնագրից, որոշ արտաքին միջամտություններ ճանապարհ են բացել Հայաստանում ժողովրդական բողոքների համար: Երեւանի պաշտոնյաներն աստիճանաբար իրենց դիրքերը համապատասխանեցնում են տարածաշրջանի շահագրգիռ երկրների դիրքորոշումներին: Այս առումով կարող ենք նշել արևմտյան կառավարությունների աջակցությունը Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի հայերի դիրքորոշումներին:

ԱՄՆ-ի նախկին պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն ասել էր.«Հույս ունենք, որ Հայաստանը կկարողանա իրեն պաշտպանել Ադրբեջանի Հանրապետությունից»: Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումից հետո ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի պաշտոնյաների կողմից Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը հակադրությունը ցույց տվեց, որ այդ երկրները չեզոք չեն ԼՂ-ի հակամարտության հարցում: ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի այն ժամանակվա արտաքին գործերի նախարարները նույնպես հայտարարեցին, որ իրենք դեմ են համաձայնագրին պարզապես այն պատճառով, որ այն ստորագրվել է առանց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ղեկավարների ներկայության:

Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունն ի պատասխան հայտարարել է.«ԱՄՆ պետքարտուղարի խոսքերը չեն համապատասխանում Վաշինգտոնի ու Փարիզի ՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երկու անդամների դիրքորոշմանը»:

Փորձագետները կարծում են, որ հրադադարի ռեժիմի խախտման և Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ռազմական բախման սրման պատճառներից մեկը օտարերկրյա կառավարությունների միջամտությունն է:

Փորձագետները կարծում են, որ հրադադարի ռեժիմի խախտման և Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ռազմական բախման սրման պատճառներից մեկը օտարերկրյա կառավարությունների միջամտությունն է:

Միջազգային հարաբերությունների փորձագետ Պատրիկ Սահակյանն ասում է.«Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանում վերջին հակամարտությունները, կարծես, Թուրքիայի միջամտության արդյունք են, քանի որ սիրիական խնդրից հետո այդ երկիրը ձգտում է իրականացնել պանթուրանական նկրտումները և անվտանգության ուժեր տեղակայելով ՝ փորձում է գրավել Լեռնային Ղարաբաղը»:

Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը նախազգուշացրել է Հարավային Կովկասում ահաբեկչական օջախ ստեղծելու մասին՝ ասելով, որ չնայած Իրանի և Ռուսաստանի միջնորդական ջանքերին, հայ-ադրբեջանական  հակամարտությունը ցույց է տալիս Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամի անորոշ ու բարդ ապագան:

Արտաքին միջամտությունները, որոնք ուղղված են ավելի շատ շահեր ապահովելուն, ոչ միայն չեն բխում են Բաքվի և Երևանի շահերից, այլ նաև գործում են Ադրբեջանի և Հայաստանի շահերի դեմ: