Մեկնաբանություն - ԻԻՀ ԱԳ նախարարի հայտարարություններն Իրանի սահմաններին Իսրայելի տեղաշարժերի մասին

Այն պայմաններում, երբ Իրանն ու Ադրբեջանը շեշտը դնում են երկկողմ հարաբերությունների ընդլայնման վրա, հենվելով հարևանության քաղաքականության և պատմական, կրոնական և մշակութային ընդհանրություններին վռ՞րա, վերջին օրերին Բաքվի որոշ բացասական քայլեր ճանապարհ են հարթել Թեհրան-Բաքու հարաբերությունների վատթարացման համար:

Ստեղծված իրավիճակում, եթե Թեհրանի և Բաքվի պաշտոնյաները չկարողանան վերահսկել իրավիճակն ու արտաքին որոշ միջամտությունները, ապա թշնամական քաղաքականությունը  բացասական ազդեցություն կթողնի երկու հարևան և մուսուլման երկրների հարաբերությունների վրա:

Չնայած երկու երկրների ժողովրդների ցանկությանն ընդլայնել փոխադարձ հարաբերությունները, որոշ արտաքին միջամտություններ կարող են բացասաբար անդրադառնալ երկկողմ հարաբերությունների և կառուցողական գործընթացի վրա:

Կասկած չկա, որ այս գործընթացին նպաստել են Բաքվի կառավարության որոշ պաշտոնյաների ոչ պատշաճ պահվածքը և Ադրբեջանի Հանրապետության պաշտոնյաների վերջին օրերի հայտարարությունները: Իլհամ Ալիևի կառավարության պաշտոնյաները, ինչպես նաև հենց Ալիևը, վերջերս խոստովանել են Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Բաքվին արտաքին ուժերից օգնություն ցուցաբերելու մասին: Ադրբեջանի նախագահը որոշակի անբարյացակամ վերաբերմունք է ցուցաբերել Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմում Սիոնիստական ​​ռեժիմից աջակցություն ստանալու հարցին: Ադրբեջանի նախագահի հայտարարությունը լայնորեն լուսաբանվել է տարածաշրջանային և համաշխարհային ԶԼՄ -ներում: Այս առումով պետք է հաշվի առնել սիոնիստական ​​և ամերիկյան ԶԼՄ -ների քննադատությունը Իլհամ Ալիևի վերջին անպատշաճ պահվածքի վերաբերյալ: Բաքվում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ռիչարդ Կոզլարիչն անդրադառնալով իսրայելական Harop ԱԹՍ-ի ֆոնին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի նկարվելու քայլին, նշել է, որ Ալիևը «խառնում է մեղուների փեթակը»: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի վերջին գործողությունը սխալ քայլ համարելով նա նշել է.«Եթե ​​տարածաշրջանում զարգացումները վատանան, ո՞ր երկիրը կաջակցի Ադրբեջանին: Չեմ կարծում, որ Թուրքիան ցանկանում է մասնակցել պատերազմին: Ես նույնպես կասկածներ ունեմ Ռուսաստանի վերաբերյալ: Ամերիկան ​​նույնպես դժվարության մեջ է: «Ադրբեջանի Հանրապետությունը ներկայումս գտնվում է ծանր վիճակում»:

Իլհամ Ալիեւի կառավարության այսպես կոչված դաշնակիցների հասցեին հնչած քննադատություններից բացի Ադրբեջանի նախագահի վերջին սադրիչ վարքագծի վերաբերյալ, պետք է ասել.«Թեհրանի զսպվածությունը մինչ այժմ կանխում էր լարվածությունը երկու հարևան երկրների միջև: Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում հաղթելու և Արաքսի հյուսիսում  ռազմակայաններ ունենալու համար Ադրբեջանին տրվող արտաքին օգնության հարցը արժանացել է իրանցի պաշտոնյաների արձագանքին»:

Իրանի արտգործնախարար Հոսեյն Ամիր Աբդոլլահյանը հայտարարել է.«Թեհրանը երբեք չի հանդուրժի Իրանի սահմանների մոտ Սիոնիստական ​​ռեժիմի ռազմական ներկայությունը և նրա ապակառուցողական գործողությունները ՝ տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքականությունը և Ադրբեջանի և Հայաստանի սահմանները փոխելու համար»:

Սիոնիստական ​​ռեժիմը, օգտվելով առկա հնարավորություններից, օգտվել է Ադրբեջանի որոշ տարածքներից՝ Իրանի սահմաններին ավելի մոտենալու համար: Անհասկանալի է, թե Բաքվի պետական ​​պաշտոնյաները ինչու են մշտապես մեկնաբանում Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմում Ադրբեջանի Հանրապետության հաղթանակի համար արտաքին օգնության ստացումը և Ադրբեջանի Հանրապետությունում Իսրայելի ռազմակայանների գաղտնի ստեղծման հարցը:

Բացի 2005 թվականի պայմանագրի ստորագրումից, Թեհրանի և Բաքվի պաշտոնյաները բազմիցս ընդգծել են, որ օտարերկրացիներին թույլ չեն տա խարխլել երկու երկրների միջև համագործակցության ընդլայնվող ուղին: Իրանն ու Ադրբեջանի Հանրապետությունը օրակարգում ունեն այնպիսի կարևոր նախագծեր, ինչպիսիք են «Հյուսիս-հարավ» միջազգային միջանցքի կառուցումն ու շահագործումը և նման այլ նախագծեր:

Կասկած չկա, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի համատեղ ճանապարհով դեպի Հայաստան իրանական բեռնատարների տեղաշարժի արգելափակումը կդառնա ամբողջովին «երկրորդական» խնդիր և համարվում է լուծելի հարց: