Մեկնաբանություն-Վիեննայի բանակցություններին խոչընդոտելու Իսրայելի ջանքերը
Վերջին օրերին շատ է խոսվում վիեննայում Իրանի և «4+1» խմբի միջև բանակցություններին խոչընդոտելու Իսրայելի ջանքերի մասին:
Իրանի ավագ բանակցող և փոխարտգործնախարար Ալի Բաղերի Քանին, այս կապակցությամբ, հայտարարել է. «Սիոնիստները փորձում են փչացնել բանակցային սենյակից դուրս տիրող մթնոլորտը և ազդել բանակցությունների սենյակի մթնոլորտի վրա»։
Հարց է ծագում, թե ի՞նչ նպատակով են սիոնիստները դիմում նման քայլի:
Առաջին պատճառը վերջին տարիներին ՀԳՀԾ-ն տապալելուն ուղղված Իսրայելի ջանքերն են: Այս ռեժիմն առանցքային դեր է խաղացել միջուկային գործարքից ՄԱՆ-ի դուրս գալու հարցում: Ուստի համաձայնագրի վերածնունդը կլինի ռեժիմի արտաքին քաղաքականության ձախողումը:
Մյուս պատճառն Իրան-Իսրայել հարաբերություններն են: Իրանը երբեք չի ճանաչել Իսրայելի ռեժիմը և նրան համարում է անօրինական ու կեղծ ռեժիմ: Վիեննայի բանակցություններին Իսրայելի միջամտության մասին խոսելիս, Բաղերի Քանին օգտագործել է «ապօրինի ինքնություն» եզրույթը: Նա նշել է. «Ապօրինի ինքնությունը փորձում է թունավորել բանակցային սենյակից դուրս տիրող մթնոլորտը»:
Հետևաբար Իսրայելն Իրանին համարում է իր ամենակարևոր թշնամին և միևնույն ժամանակ ռեժիմն ի վիճակի չէ դիմակայել Իսլամական Հանրապետությանը: Եվ որքան Իրանի նկատմամբ համաշխարհային ճնշումը մեծանա, այնքան կապահովվեն այս ռեժիմի շահերը։
Մյուս պատճառն Իսրայելի այն մտահոգությունն է, որ Իրանը կարող է օրինակ դառնալ տարածաշրջանի այլ ժողովուրդների համար: Սիոնիստ պաշտոնյաները, որոնք օկուպացված տարածքներում առերեսվում են բազմաթիվ ճգնաժամերի հետ, համոզված են, որ Իրանի նկատմամբ արտաքին ճնշման թուլացումը և նավթի վաճառքի ու արժույթի փոխանցման հնարավորությունը, կնպաստեն ԻԻՀ տնտեսական զարգացմանը:
Վերջին 43 տարիների ընթացքում, Իրանն իր արտաքին քաղաքականության մեջ մշտապես ընդգծել է իր անակախությունը, մերժել է տարածաշրջանի ներքին գործերին արտաքին միջամտությունը և կարևորել Դիմադրության խմբերի ուժեղացումը: Իսկ եթե Իրանին հաջողվի նաև հասնել տնետսական զարգացման, այս երկիրն օրինակ կդառնա տարածաշրջանի այլ ժողովուրդների համար, որպեսզի վերջիններս հասկանան, որ զարգացումն ու առաջընթացը հնարավոր է ապահովել առանց որևէ երկրից կախվածության:
Մյուս կարևոր կետն այն է, որ Իսրայելը նաև համոզված է՝ Իրանի նկատմամբ արտաքին ճնշման նվազեցումը կազդի այս երկրի տարածաշրջանային դիրքի վրա: Այլ կերպ ասած, Իսրայելի կարծիքով, թեև արտաքին ճնշման պայմաններում Իրանին հաջողվել է բարելավել իր և իր դաշնակիցների տարածաշրջանային դիրքը, ճնշման նվազեցումը կամրապնդի Թեհրանի դիրքերը Արևմտյան Ասիայի տարածաշրջանում, քանի որ երկրում առկա ներքին մտահոգությունները նույնպես կնվազեն:
Jerusalem Post-ը գրել է. «ՀԳՀԾ-ից Իսրայելի վախը կայանում է նրանում, որ դրա վերականգնումը կարող է հանգեցնել Արևմտյան Ասիայից ԱՄՆ-ի դուրս գալուն և Իրանի տարածաշրջանային դիրքի ամրապնդմանը»:
Ի մի բերելով վերոնշյալը, պետք է ասել, որ թեև Իսրայելը որևէ դերակատարություն չունի Վիեննայի բանակցություններում, սակայն դրանց խոչընդոտելուն ուղղված գաղտնի ջանքերի հեղինակն է և բանակցությունների ձախողման ջատագովը:
