Մեկնաբանություն. Իրանը զգուշացնում է Կառավարիչների խորհրդում ցանկացած ոչ կառուցողական գործողությունների մասին
Իրանի ԱԳՆ խոսնակն ասել է.«Իրանի միջուկային ծրագիրը լիովին խաղաղանպատակ է և մենք, բնականաբար, խստորեն և պատշաճ կերպով կպատասխանենք Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության Կառավարիչների խորհրդի ցանկացած ոչ կառուցողական գործողության»:
Չորեքշաբթի օրը Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Սաիդ Խաթիբզադեն հստակեցրել է.«Ցանկացած ոչ կառուցողական գործողության հետևանքների պատասխանատվությունը կրում են նրանք, ովքեր ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդի և ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրենի զեկույցը դիտարկում են որպես Իրանի դեմ ճնշման լծակ և քաղաքական խաղերի միջոց»:
ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսսին Կառավարիչների խորհրդի նիստի նախօրեին և միևնույն ժամանակ Սիոնիստականռեժիմի վիճելի պնդումների հետ մեկտեղ իր զեկույցում մեղադրանքներ է հնչեցրել Իրանի խաղաղ միջուկային ծրագրի դեմ, այնուհետև. ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Գերմանիան Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ բանաձևի նախագիծ են ներկայացրել Կառավարիչների խորհրդին:
Գրոսսիի զեկույցում ասվում է, որ Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները 18 անգամ գերազանցում են միջուկային համաձայնագրի թույլատրելի սահմանաչափը, և որ Իրանը վերջին երեք տարիների ընթացքում չի կարողացել «տեխնիկապես հիմնավոր» պատասխաններ տալ երկրում միջուկային նյութի հայտնաբերման վերաբերյալ ՄԱԳԱՏԷ-ի հարցերին:
Անտեսելով Իրանի փաստարկները և ոչ արդարացի կերպով դրանք անվանելով անվավեր՝ այս զեկույցը շարունակում է հիմնվել ՄԱԳԱՏԷ-ի նախապես որոշված ենթադրությունների վրա և ներկայացնում է իր միակողմանի եզրակացությունը՝ համահունչ Սիոնիստական ռեժիմի պնդումներին: Սա այն դեպքում, երբ ըստ էության Սիոնիստական ռեժիմի ցանկացած պնդում այս առնչությամբ անվավեր է: Լինելով Արևմտյան Ասիայում միջուկային զենք ունեցող միակ ռեժիմը, Իսրայելը չի ստորագրել Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագիրը (NPT) և թույլ չի տվել ՄԱԳԱՏԷ-ին ստուգել իր միջուկային օբյեկտները: Ռեժիմը նաև ՀԳՀԾ-ի համաձայնագրի հիմնական հակառակորդներից է և օգտագործում է իր բոլոր միջոցները այն ոչնչացնելու համար։
ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրենի զեկույցում, Իրանը մեղադրվում է ՄԱԳԱՏԷ-ի քննիչներին որոշակի վայրեր մուտք գործել թույլ չտալու մեջ, մինչդեռ ԻԻՀ-ի և ՄԱԳԱՏԷ-ի միջև համաձայնեցված արձանագրությունների համաձայն՝ Իրանը չի պարտավորվել համագործակցել ոչ միջուկային օբյեկտներ մուտքի իրավունք տալու հարցում: Իրանի գործողություններն այս առումով կատարվել են կամավոր և բարի կամքի դրսևորման նպատակով։
Մյուս կարևոր կետն այն է, որ Իրանը և ՄԱԳԱՏԷ-ն 2022թ. մարտին Գրոսսիի Թեհրան կատարած այցից հետո պայմանավորվել են, որ ենթադրյալ հարցերը կլուծվեն ճանապարհային քարտեզի հիման վրա և որոշակի ժամկետում: Այս համատեքստում վերջին երկու ամիսների ընթացքում ՄԱԳԱՏԷ-ի պաշտոնյաների հետ անցկացվել են երեք առանձին տեխնիկական հանդիպումներ, և Իրանի կողմից տրամադրվել են անհրաժեշտ տեխնիկական բացատրություններ և փաստաթղթեր: Այնուամենայնիվ, ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրենի նոր զեկույցը չի արտացոլում գործակալության հետ Իրանի լայնածավալ համագործակցությունը։
Մյուս կողմից, Գործակալությունը պարտավորվում է պաշտպանել անդամ պետությունների գաղտնի պաշտպանական տեղեկատվությունը և չպետք է հիմնվի լրտեսական գործունեության կամ անվստահելի աղբյուրների միջոցով ձեռք բերված տեղեկատվության վրա: Չհիմնավորված մեջբերումները պարտավորություն չեն ստեղծում ԻԻՀ-ի համար և կարող են բացասաբար ազդել երկու կողմերի համագործակցության գործընթացի վրա։
Ակնհայտ է, որ ԻԻՀ-ն գործակալության գլխավոր տնօրենի զեկույցում առկա մոտեցումը համարում է ոչ կառուցողական և կործանարար երկու կողմերի ներկայիս և սերտ հարաբերությունների և համագործակցության համար, քանի որ նման միակողմանի զեկույցների հրապարակումը կարող է պատրվակ լինել թշնամիների ձեռքում և ուժեղացնել ճնշումն Իրանի վրա, այնպես ինչպես ԱՄՆ-ն և Վաշինգտոնի երեք եվրոպացի դաշնակիցները բանաձեւ են մշակել Իրանի դեմ, ինչը, իհարկե, այս երկրների կողմից Իրանի դեմ կրկնվող գործողություն է և խոչընդոտ չի հանդիսանա Իրանի խաղաղ միջուկային գործունեության շարունակության համար։
Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը նաև զգուշացրել է ԱՄՆ-ին և եվրոպական երեք երկրներին.«Դուք կարող եք կա՛մ դիվանագիտության տարբերակով առաջ ընթանալ, կա՛մ գործել հակառակ ուղղությամբ, մենք պատրաստ ենք երկուսին էլ»։