Մեկնաբանություն- Լիզ Թրասսի հրաժարականը. Բրիտանիայի վարչապետի ամենակարճ պաշտոնավարումը
Բրիտանիայի նոր վարչապետ Լիզ Թրասը հոկտեմբերի 20-ին հայտարարեց իր հրաժարականի մասին՝ հրաժարական տալու համար ճնշումների ֆոնին: Թրասն իրականում այս երկրի երկրորդ վարչապետն է Բորիս Ջոնսոնից հետո, ով վերջին մեկ տարում հրաժարական է տվել։
Հինգշաբթի կեսօրին Թրասը վարչապետի գրասենյակի առաջ հայտարարեց իր որոշման մասին, և այս կերպ նա գլխավորեց Բրիտանիայի վարչապետի պաշտոնավարման ամենակարճ կյանքի ցուցակը։ Թրասը հայտարարել է, որ կառավարության ղեկը ստանձնել է այն ժամանակ, երբ երկիրը մեծ տնտեսական խնդիրների առաջ է կանգնած։ Նա պնդեց, որ ընդունել է կառավարության պատասխանատվությունը տնտեսական բարեփոխումների օրակարգով, սակայն այժմ եկել է այն եզրակացության, որ չի կարողանում կատարել այդ առաքելությունը։
Լիզ Թրասի հրաժարականի մասին հայտարարությունն անսպասելի չէր՝ հաշվի առնելով նրա կաբինետի երկու նախարարների՝ ներքին գործերի և ֆինանսների նախարարների հարկադիր հրաժարականը, ինչպես նաև Պահպանողական կուսակցության ներսում և Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում Լեյբորիստական կուսակցության կողմից աճող ճնշումը: Կարծես թե Թրասը դարձավ հավակնոտ տնտեսական ծրագրերի և արտաքին քաղաքականության ոլորտում, հատկապես Ռուսաստանի նկատմամբ կոշտ դիրքորոշումների զոհ։ Բացի այդ, Միացյալ Նահանգները, որպես Բրիտանիայի ռազմավարական դաշնակից, բացահայտորեն քննադատել է Թրասի վարչակազմի տնտեսական ծրագրերը, և այս առումով ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հստակորեն այդ ծրագրերը համարել է վնասակար ԱՄՆ-ի տնտեսության և համաշխարհային տնտեսության համար։
Թրասը խոստացել էր բարելավել բրիտանացիների կենսապայմանները և որդեգրել քաղաքականություն, որը կբարելավի այս երկրի տնտեսական և սոցիալական պայմանները, բայց գործնականում ոչ միայն չհաջողեց, այլ նրա քաղաքականությունը սրեց տնտեսական խնդիրներն այս երկրում։ Տնտեսության բացասական աճի շարունակականությունը, քաղաքական ցնցումները, ֆինանսական և սոցիալական խնդիրների սրումը պատճառ դարձան, որ այս երկրի ժողովրդի դժգոհության մակարդակը բարձրացավ Թրասի գործելակերպից, և շատերը պահանջեցին նրա հրաժարականը:
Իր պաշտոնավարման սկզբում Թրասը մտադիր էր արագորեն ընթանալ դեպի Բրիտանիայի տնտեսական բարգավաճում՝ իր ֆինանսների նախարար Կվասի Կվարթենգի կողմից ներկայացված ծրագրով, ով իր կաբինետի այսպես կոչված տնտեսական հանճարն էր: Այնուամենայնիվ, այս տնտեսական ծրագրի իրականացումը. լիակատար ֆինանսական և դրամական աղետ էր։ Սեպտեմբերի 23-ին Կվասի Կվարթենգը ներկայացրել է կառավարության տնտեսական ծրագիրը, որը կոչվում է վերջին 50 տարվա ընթացքում հարկերի նվազեցման ամենամեծ փաթեթը։ Այս ծրագրում նա հանեց միլիարդատերերի հարկերի 45%-ը եւ ցանկացավ զարգացնել երկրի տնտեսությունը՝ հիմնվելով ազատ շուկայի չափանիշների վրա։ Բայց այս ծրագրի արդյունքում ֆունտի արժեքն ընկավ, իսկ երկրի պարտքն ավելացավ։ Բրիտանիայի կենտրոնական բանկը նաև հայտարարել է, որ կբարձրացնի միջբանկային տոկոսադրույքը, որն ուղղակիորեն կապված է միլիոնավոր բրիտանացիների հիփոթեքային վճարումների հետ՝ վախենալով գնաճի ինդեքսի թռիչքից։ Սա հանգեցրեց Կվարթենգի հարկադիր հրաժարականին և աշխատանքից ազատմանը հոկտեմբերի 14-ին: Այս հարցը ստիպեց Թրասին հրաժարվել իր կառավարության ծրագրի ամենավիճահարույց մասից՝ մինչ պահպանողական իշխող կուսակցության տարեկան համաժողովին ելույթ ունենալը և թվիթերում գրել, որ լսել է կառավարության քննադատներին:
Հաջորդ քայլով Բրիտանիայի ներքին գործերի նախարար Սուելլա Բրավերմանը ստիպված եղավ հրաժարական տալ հոկտեմբերի 19-ին՝ կառավարության օրենքների խախտման պատճառով։ Այս հրաժարականը ևս մեկ հարված էր Թրասին և հանգեցրեց նրա կառավարության գործունեության վերաբերյալ քննադատությունների կտրուկ աճին: Այս բոլոր ներքին ու արտաքին ճնշումների արդյունքում շաբաթ օրը՝ հոկտեմբերի 20-ին, Լիզ Թրասը հրաժարական ներկայացրեց: Այդպիսով փակվեց վարչապետի գործը, ով այս պաշտոնը ստանձնեց մեծ հավակնություններով, բայց գործնականում բացասական վիճակացույց թողեց։ Այժմ կրկին պայքար կսկսվի իշխող Պահպանողական կուսակցության ներսում՝ կուսակցության նոր առաջնորդի և Բրիտանիայի ապագա վարչապետին ընտրելու համար։