Մամուլի տեսութիւն - 02.10.2023

Իրանի իշխանությունները հստակ սահմանել են Թեհրանի կարմիր գիծը կովկասյան զարգացումների վերաբերյալ և անհրաժեշտ նախազգուշացումները ադրբեջանական կողմին են փոխանցել Բաքվի հնարավոր սահմանային արկածախնդրության և Իրանի և Հայաստանի միջև սահմանը փակելու վերաբերյալ։

Վաթանե Էմրուզ օրաթերթ

Իրանի անվտանգության կարգը տարածաշրջանում

Թեև 2020 թվականին Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Թեհրանի մոտեցումը Բաքվի կորցրած տարածքների վերադարձին աջակցելն էր, սակայն 2022 թվականի սեպտեմբերին Իրանը նախազգուշացրեց Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական ցանկացած փոփոխության և Ադրբեջան-Հայաստան սահմանների փոփոխության մասին:

Միևնույն ժամանակ Թեհրանի իշխանությունները հստակորեն սահմանել են կարմիր գիծն այս հարցում և անհրաժեշտ զգուշացումներ են տվել ադրբեջանական կողմին Բաքվի կողմից սահմանային արկածախնդրության և Թեհրանի և Երևանի սահմանը փակելու հնարավոր գործողությունների համար։

Ինչպես վերջերս կրկին հայտարարեց Իրանի նախագահը. «Ղարաբաղը պատկանում է Ադրբեջանին, սակայն մենք շեշտում ենք, որ հայերի իրավունքների հարգումն անհրաժեշտություն է, և նրանց անվտանգությունն ու իրավունքները, սահմանների վիճակը պետք է պահպանվեն»։

Քեյհան օրաթերթ

ԱՄՆ-ն անարդյունավետ գերտերություն է Իրանի, Չինաստանի և Ռուսաստանի դեմ

Foreign Affair ամսագիրը, որը Միացյալ Նահանգների միջազգային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքականության ոլորտում ամենահայտնի հրապարակումներից մեկն է, Բուշ-կրտսերի կառավարման տարիներին Միացյալ Նահանգների պաշտպանության նախկին նախարար Ռոբերտ Գեյթսի գրառման մեջ5 Բարաք Օբաման ասել է. «Այժմ Միացյալ Նահանգները բախվում է ավելի լուրջ սպառնալիքների, քան նախորդ տասնամյակներում, և գուցե ընդմիշտ, նա կանգնած է իր անվտանգության համար»:

«Բայց խնդիրն այն է, որ հենց այն պահին, երբ իրադարձությունները պահանջում են Միացյալ Նահանգներից ուժեղ և համահունչ արձագանք, երկիրը չի կարողանում պատասխան տալ», - ասում են Ֆարեն Էվերսը և Ռոբերտ Գեյթսը այս կարևոր խոստովանության մեջ:

Նրա մասնատված քաղաքական ղեկավարությունը՝ հանրապետականները և դեմոկրատները, Սպիտակ տանը և Կոնգրեսում, չեն կարողացել բավականաչափ համոզել ամերիկացիներին, որ ընդդիմության զարգացումները կարևոր են:

Ջավան օրաթերթ

Ռաիսի. Մենք հավակնում ենք մարդու իրավունքներին, իսկ Արևմուտքը մեղավոր է

Արև «Խորշիդ» մեդիա փառատոնի մասնակիցների հետ հանդիպման ժամանակ Իրանի նախագահն ասել է. «Այսօր մենք մարդու իրավունքների պահանջատերերի դիրքում ենք, իսկ արևմտյանները՝ մեղադրյալի, նրանք պետք է պատասխան տան, թե ինչպես են ոչնչացնում մարդու իրավունքները»։

Ռաիսին ասել է. «ԻԻՀ կարծում է, որ Արևմուտքը կանանց օգտագործում է որպես գործիք: Կանանց նկատմամբ Իսլամական Հանրապետության տեսակետը ոչ արևմտյան գործիքային տեսակետ է, ոչ էլ այն տեսակետը, որը պետք է համարել տնային տնտեսուհի, և ինչ-որ իմաստով դա երրորդ տեսակետ է, որը ստատիկ հայացք է կնոջ նկատմամբ, և կինը կարող է լինել հասարակության կերտող տղամարդու կողքին և էական դերակատարում ունենալ ընտանիքում, իսկ սոցիալական հարցերի ոլորտում նա կարող է արդյունավետ գործիչ լինել»։

tert.am

Ադրբեջանցիները կրակել են հայկական դիրքերին սնունդ հասցնող մեքենայի ուղղությամբ. ՊՆ

Հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 14:25-ի սահմաններում, Ադրբեջանի ԶՈՒ ստորաբաժանումները հրաձգային զենքերից կրակ են բացել Կութի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի անձնակազմի համար սնունդ տեղափոխող մեքենայի ուղղությամբ:

Այս մասին հայտնում են ՀՀ ՊՆ-ից:

Պաշտպանության նախարարությունը հանդես կգա լրացուցիչ հաղորդագրությամբ:

tert.am

Աշխարհը ցինիկ է, երկդիմի, հաշվենկատ, բայց աշխարհը մեղավոր չէ, որ մենք՝ հայերս, անտեր թողեցինք Արցախը․ Աշոտյանը՝ կալանավայրից

Դավաճանված Արցախի Հանրապետության վախճանն անասելի ցավ է առաջացրել բոլորիս մոտ, որից շատ դժվար է պահպանել մտքի սթափությունը, վերականգնել ներքին էներգիան և շարունակել անվերջ պայքարի վերածված կյանքը:

Այս մասին «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ից գրել է ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը․

«Սակայն մենք այլընտրանք չունենք, քանզի հակառակ պարագայում կարձանագրենք նորանոր կորուստներ և ականատեսը կդառնանք Հայաստանի Հանրապետության վերացման:

Մենք՝ որպես ազգ, դասեր չքաղեցինք 2020թ. նոյեմբերի 9-ից, ուստի 2023թ. սեպտեմբերի 19-ը տեղի ունեցավ որպես փաշինյանական շարունակվող հանցավոր կառավարման կանխատեսելի հանգրվան: Եթե հիմա, այդքանից հետո էլ հայ ժողովուրդը չքաղի այդ դառը պտուղներից անհրաժեշտ եզրակացությունները, ապա հերթական սարսափելի օրը մարդկության օրացույցի վրա ընդամենը տեխնիկական հարց է, մի քիչ այս կողմ, մի քիչ այն կողմ:

Տեղյակ եմ, որ Արցախի Հանրապետության լուծարման մասին Արցախի նախագահի հրամանագրի շուրջ իրավական բանավեճ է ընթանում: Այստեղ ամեն ինչ հասկանալի է: Հասկանալի չէ այլ բան. Մենք՝ որպես ժողովուրդ, կունենա՞նք խիզախություն՝ խոստովանելու սեփական սխալը և արիություն՝ այդ սխալը շտկելու առ այն, որ Արցախի Հանրապետության լուծարումը սկսվել է 2018թ.-ի մայիսի 8-ից, շարունակվել է 44-օրյա դավաճանական պատերազմով, իսկ նոր, մահաբեր շունչ է ստացել 2021թ.-ի հունիսին, ընտրությունների արդյունքով:

Մենք կարող ենք հիմնավոր կերպով պնդել և համոզել, որ Փաշինյանը, անգամ ինչ-որ մանդատ ստանալու դեպքում, ըստ իր նախընտրական ծրագրի, լրիվ այլ բան էր խոստացել միամիտ հայ ժողովրդին: Իրականում, արտաքին գեոպոլիտիկ ուժերի աչքերով նա, այդքանից հետո մնալով վարչապետ, ստացել է Արցախի լուծարումը ավարտին հասցնելու մանդատ, ինչը և իրացրել է:

tert.am

Արցախում հոգևորական չի մնացել, բոլորը Հայաստանում են

Արցախից հեռացել են նաև հոգևորականները, բոլորը եկել են Հայաստան։ 

Այս մասին Tert.am-ին հայտնեցին Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգից։

Մայր Աթոռից փոխանցեցին, որ նրանք երեկ են եկել, իսկ կիրակի Ստեփանակերտի Մայր տաճարում վերջին պատարագն էր մատուցել Հրայր Սարկավագը, որից հետո բոլոր հոգևորականներն, այդ թվում՝ Դադիվանքում ծառայություն իրականացնողները հեռացել են Արցախից։

Հավելենք, որ  Դադիվանք վանական համալիրը դեռ 44-օրյա պատերազմից հետո էր անցել Ադրբեջանի  վերահսկողության տակ, սակայն, հայ  եկեղեցականներն այնտեղ շարունակում էին իրենց հոգևոր ծառայությունը, նրանց անվտանգությունն ապահովում էին ռուս խաղաղապահները։

armenpress.am

Օգնությունն ավելացնելուց բացի Ադրբեջանի սպառնալիքները կասեցնելու միջոցներ են անհրաժեշտ. Ինյարիտուն Գորիսում է

Իսպանացի պատգամավոր Ջոն Ինյարիտուն Գորիսում է, այնտեղից էլ հանդես է գալիս Ադրբեջանի սպառնալիքները կասեցնելու միջոցներ ձեռնարկելու կոչով:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ Գորիսից տեսանյութ է հրապարակել՝ նշելով, որ հազարավոր հայեր ժամանում են այնտեղ՝ փախչելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումներից:

«Մարդասիրական օգնության անհրաժեշտ ավելացումից բացի, անհրաժեշտ է միջոցներ Ադրբեջանի սպառնալիքները կասեցնելու համար»,-նշել է Ինյարիտուն:  

armenpress.am

Ադրբեջանի կողմից ապօրինի գերեվարված Վագիֆ Խաչատրյանի գործն ուղարկվել է դատարան

Ադրբեջանի կողմից ապօրինի գերեվարված Վագիֆ Խաչատրյանի դեմ հարուցված շինծու քրեական գործով նախաքննությունն ավարտվել  և ուղարկվել է Բաքվի ռազմական դատարան։

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին տեղեկացնում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները՝ հղում կատարելով Ադրբեջանի գլխավոր դատախազին:

Ադրբեջանը հուլիսի 29-ին Լաչինի միջանցքում տեղադրված ապօրինի անցակետից առևանգել էր ԿԽՄԿ-ի հովանավորության տակ գտնվող և բուժման նպատակով Հայաստան տեղափոխվող Վագիֆ Խաչատրյանին: Բաքվում նրան շինծու մեղադրանքներ են առաջադրել՝ իբր ԼՂ առաջին պատերազմի ժամանակ «ադրբեջանցիների նկատմամբ ցեղասպանական գործողությունների մասնակցելու համար»։

armenpress.am

Աշխարհն անտարբեր հետևում է, թե ինչպես է տեղի ունենում ևս մեկ Հայոց ցեղասպանություն և հայերի բռնի տեղահանություն. Genocide Watch

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից 2 տարի անց աշխարհն անտարբեր հետևում է, թե ինչպես է տեղի ունենում ևս մեկ Հայոց ցեղասպանություն և հայերի բռնի տեղահանություն։ «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին նշված է Genocide Watch-ում հրապարակված հոդվածում։

Ըստ հոդվածի՝ Genocide Watch-ը, Լեմկինի անվան ցեղասպանության կանխարգելման ինստիտուտը, «Փրկել Ղարաբաղը» կոալիցիան, Միջազգային քրեական դատարանի նախկին դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն, ինչպես նաև հայկական տարբեր կազմակերպություններ դեռ 2022 թ․-ից են նախազգուշացրել Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցող ցեղասպանության մասին։

Հոդվածի հեղինակներն արձանագրում են՝ Լեռնային Ղարաբաղում բռնի տեղահանությունը և ցեղասպանությունը «տասնամյակներ շարունակվող հակամարտության կուլմինացիան է»։ Հոդվածում նաև ներկայացվում են 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի վրա լայնածավալ հարձակման հետևանքները, քաղաքացիական բնակչության շրջանում` զոհերը։

«Ադրբեջանը միտումնավոր կերպով գնդակոծում է քաղաքները։ Սա պատերազմական հանցագործություն է (ՄՔԴ կանոնագիրք, հոդված 8, 2b(i))», - գրված է Genocide Watch-ում հրապարակված հոդվածում: Շեշտվում է, որ ադրբեջանական հարձակման ժամանակ Սառնաղբյուրում զոհվել է 5 քաղաքացիական անձ, այդ թվում՝ 3 երեխա, անհետ կորել է 2 երեխա, վիրավորվել՝ 2 երեխա։

Այնուհետև արձանագրվում է՝ «Բռնի տեղահանությունը մարդկության դեմ հանցագործություն է (ՄՔԴ կանոնագիրք, հոդված 7, (1d))»:

Հոդվածում նշվում է, որ ադրբեջանական քարոզչությունն «ապամարդկայնացնում է հայերին», Ադրբեջանը ջնջում է Հայաստանի հնագույն պատմությունը, համակարգված կերպով ոչնչացնում հայկական քրիստոնեական եկեղեցիները և սրբավայրերը։

Ըստ հրապարակման՝ չնայած Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, թե, իբր, հայերի իրավունքներն Ադրբեջանում կպահպանվեն, սակայն, իրականում, ադրբեջանցի զինվորականները սոցցանցերում տարածում են իրենց կողմից հայերին սպանելու տեսանյութեր, հետևաբար, հայերը չեն կարող ապահով լինել Ադրբեջանում։

«Ադրբեջանական ուժերը կալանավորում են տարհանվողներին և արդեն ձերբակալել են Արցախի նախկին ղեկավարներից Ռուբեն Վարդանյանին», - նշվում է հոդվածում։

Հոդվածագիրները նաև շեշտում են, որ Եվրոպան, ինչպես և 1915 թ․ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, չկարողացավ գործել՝ վերջ դնելու հայերի ցեղասպանությանը։

«Հայաստանին հարկավոր են երաշխիքներ ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և Ռուսաստանի կողմից, որ նրանք անվտանգ կլինեն ադրբեջանական հետագա ագրեսիայից», - եզրափակվում են Genocide Watch-ի հոդվածագիրները։