Իսրայելը՝ իրանաֆոբիայի և հակաիրանական դիսկուրսի ճարտարապետը արևմտյան լրատվամիջոցներում
https://parstoday.ir/hy/news/world-i227080-Իսրայելը_իրանաֆոբիայի_և_հակաիրանական_դիսկուրսի_ճարտարապետը_արևմտյան_լրատվամիջոցներում
ParsToday - Արևմտյան մեդիա ցանցերի ուսումնասիրության արդյունքների համաձայն, որոնցից շատերը կապված են Իսրայելի կամ նրա կողմնակիցներին մոտ գտնվող հաստատությունների հետ, նրանք օգտագործում են հատուկ լեքսիկոն և հասկացություններ՝ Իրանի նկատմամբ հասարակական կարծիքը ձևավորելու համար:
(last modified 2026-06-03T14:24:08+00:00 )
Դեկտեմբեր 18, 2024 12:31 Asia/Tehran
  • Իսրայելը՝ իրանաֆոբիայի և հակաիրանական դիսկուրսի ճարտարապետը արևմտյան լրատվամիջոցներում

ParsToday - Արևմտյան մեդիա ցանցերի ուսումնասիրության արդյունքների համաձայն, որոնցից շատերը կապված են Իսրայելի կամ նրա կողմնակիցներին մոտ գտնվող հաստատությունների հետ, նրանք օգտագործում են հատուկ լեքսիկոն և հասկացություններ՝ Իրանի նկատմամբ հասարակական կարծիքը ձևավորելու համար:

Իրանի մասին ընդունված մեդիա դիսկուրսն ու քաղաքական լեքսիկոնը, հատկապես արևմտյան կամ Արևմուտքի հետ կապված որոշ տարածաշրջանային լրատվամիջոցներում, մեծապես ազդեցություն են կրում Իսրայելի քաղաքականությունից:

Ըստ Parstoday-ի՝ այս քաղաքականությունը, որը ղեկավարվում է Իսրայելի և նրա հետ փոխկապակցված այս հսկայական արևմտյան մեդիա ցանցի կողմից՝ Ամերիկայի աջակցությամբ, այնպես է նախագծված, որ նպատակաուղղված և կողմնակալ լեզվական շրջանակների կիրառմամբ խեղաթյուրվում են Իրանի հետ կապված փաստերը և նրա դեմ են դրդում աշխարհի հասարակական կարծիքը:

 

Իսրայելը՝ հակաիրանական դիսկուրսի ճարտարապետը

Իսրայելը, որպես Իրանի դեմ թշնամական քաղաքականության նախագծման գլխավոր դերակատարներից մեկը, օգտագործում է լրատվամիջոցները որպես հասարակական կարծիքը ձևավորելու գործիք: Այս մոտեցումը կարելի է վերլուծել երեք հիմնական նպատակների շրջանակներում․

 

1. Շեղել ուշադրությունը իր բռնազավթումից ու անօրինական գործողություններից. Իրանը որպես գլոբալ սպառնալիք ներկայացնելով, Իսրայելը փորձում է շեղել ուշադրությունը մարդու իրավունքների խախտումներից, անօրինական բնակելի ավանների կառուցումից և պաղեստինյան հողերի օկուպացիայից:

2. Ստեղծել միջազգային կոնսենսուս ընդդեմ Իրանի՝ որպես սիոնիստական ​​գաղութատիրության ամենակարևոր խոչընդոտ. Իսրայելն օգտագործում է Արևմուտքի հետ կապված լրատվամիջոցները՝ տարածելու իրանաֆոբիայի դիսկուրսը և ուժեղացնելու դիվանագիտական ​​և տնտեսական ճնշումն Իրանի վրա:

3. Ամրապնդել իր ռազմավարական դիրքը տարածաշրջանում. Իրանը ներկայացնելով որպես տարածաշրջանում անկայունության պատճառ, Իսրայելը փորձում է իրեն ներկայացնել որպես օրինական դերակատար և կայունության պաշտպան:

 

Արևմտյան մեդիա ցանցը և իսրայելական դիսկուրսի վերարտադրությունը

Արևմտյան մեդիա ցանցերը, որոնցից շատերը կապված են Իսրայելի կամ նրա կողմնակիցներին մոտ գտնվող հաստատությունների հետ, օգտագործում են հատուկ լեքսիկոն և հասկացություններ՝ Իրանի նկատմամբ հասարակական կարծիքը ձևավորելու համար: Այս լեզվական քաղաքականության կարևորագույն առանցքներից մի քանիսը, ըստ միջազգային իրավաբան Ռեզա Նասրիի, հետևյալն են.

 

- Նպատակային բառակազմություններ.

 - «Ռեժիմ» բառը՝ «կառավարություն» բառի փոխարեն. այս տերմինն օգտագործվում է Իրանի իշխանական վարչակարգի օրինականությունը նվազեցնելու նպատակով, և Իսրայելն ու Արևմուտքը ցանկանում են դրա միջոցով նվազեցնել Իրանի՝ որպես միջազգային հանրության օրինական դերակատարի դիրքը։

 - «Ազգային-ազատագրական շարժումներ» արտահայտության փոխարեն «պրոքսի ուժեր» արտահայտությունը. այս ձևակերպման փոփոխությունը կոչված է վարկաբեկելու տարածաշրջանային դիմադրության խմբերը և ներկայացնելու Իրանի աջակցությունն այդ խմբերին որպես անօրինական միջամտություն:

 - «Ահաբեկիչ» կամ «միլիցիա» տերմինները դիմադրության խմբերի համար. օգտագործելով այս պիտակները՝ Իսրայելի հետ կապված արևմտյան լրատվամիջոցները փորձում են նսեմացնել այդ խմբերի դերը օկուպացիայի և գաղութատիրության դեմ պայքարում:

 

- Տարածաշրջանային գործողությունների մեկնաբանության երկակիություն.

 -Իրանի տարածաշրջանային գործողությունները, ինչպիսիք են հարեւաններին աջակցելը կամ արտաքին միջամտողներին դիմադրելը, ներկայացվում են որպես «ծավալապաշտական միջամտություններ»։ Մյուս կողմից, Իսրայելի կամ Ամերիկայի տարածաշրջանային համագործակցությունը մեկնաբանվում է «միասնություն» կամ «կայունությանն աջակցող» ձևակերպումներով։

 -Իրանի միջուկային ծրագիրը ներկայացվում է որպես «միջուկային սպառնալիք», մինչդեռ Իսրայելի միջուկային միլիտարիզմը, որը լիովին դուրս է միջազգային վերահսկողությունից, գործնականում հանվել է լրատվամիջոցների տեսադաշտից։

 

- Մշակութային և քաղաքական նվաստացում.

 Իրանի քաղաքական ղեկավարությունը նսեմացնելով «մոլլաների» և «այաթոլլաների»՝ արևմտյան լրատվամիջոցները փորձում են անտեսել Իրանի քաղաքական բարդությունները՝ ներկայացնելով դրա պարզեցված պատկերը, որն օգնում է լեգիտիմությունը նվազեցնելու նպատակին:

 

Լրատվամիջոցները՝ որպես Իսրայելի քաղաքականության մշակման գործիք

Պետք է իմանալ, որ, ցավոք, արևմտյան լրատվամիջոցները ոչ միայն իսրայելական դիսկուրսի սուրհանդակներն են, այլ իրականում հանդես են գալիս որպես այս ապօրինի գոյացության քաղաքականության փափուկ թեւը։ Հայեցողաբար ընտրելով լուրերը, ուղղորդելով վերլուծությունները և կողմնակալ պիտակավորմամբ, այս լրատվամիջոցները հանրային կարծիքն ուղղորդում են Իսրայելի շահերի ուղղությամբ:

- ճգնաժամերի առանցքի խեղաթյուրում. ընդգծելով Իրանի որպես «անկայունության գործոն» հանգամանքը, արևմտյան մեդիա ցանցը անտեսում է տարածաշրջանային ճգնաժամերի իրական արմատները, ներառյալ Իսրայելի կողմից իրականացվող օկուպացումը և ԱՄՆ ռազմական միջամտությունները:

- Դիմադրության ապալեգիտիմացում. Իսրայելն օգտագործում է արևմտյան լրատվամիջոցները տարածաշրջանային դիմադրության խմբերին ապալեգիտիմացնելու համար և փորձում է օկուպացիայի դեմ այդ խմբերի օրինական պայքարը անօրինական ներկայացնել՝ պիտակավորելով նրանց «ահաբեկիչներ»:

 

Վերջապես, մեդիա դիսկուրսը որպես Իսրայելի փափուկ ուժի գործիք

Արևմտյան լրատվամիջոցները, որպես Իսրայելի և Ամերիկայի փափուկ ուժի ռազմավարության բաղկացուցիչ մաս, կարևոր դեր են խաղում հակաիրանական դիսկուրսի ձևավորման գործում։ Օգտագործելով նպատակային լեքսիկոն և հասկացություններ՝ այս դիսկուրսը ոչ միայն խեղաթյուրում է Իրանի մասին փաստերը, այլև թույլ է տալիս Իսրայելին ուշադրության կենտրոնից հեռացնել իր անօրինական գործողությունները:

Այս լեզվական շրջանակներում ազատ և Արևմուտքից կախվածություն չունեցող լրատվամիջոցների վերանայումը և այլընտրանքային նարատիվների տրամադրումը անհրաժեշտ քայլ է այս միտման դեմ պայքարելու համար: Տարածաշրջանային բարդ իրողությունները արտացոլելու ջանքերը և առկա խեղաթյուրումների քննադատումը կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի արդար վերլուծության և տարածաշրջանային ճգնաժամերի արմատներն ավելի լավ ըմբռնելու համար: