Մամուլի տեսություն 29-06-2016
Թուրքիան Եվրամիությանը միանալու համար 1987 թվականի ապրիլի 14-ին պաշտոնական դիմում ներկայացրեց այդ կառույցին: Տասնամյակներ անց Թուրքիայի անդամակցությունն այդ եվրոպական կառույցին շարունակում է մնալ մշուշի մեջ:Թվում է,որ Էրդողանը փորձում է Իսրայելով փոխարինել այդ ձախողումը:
«Ղոդս»
Ինչո՞ւ Էրդողանը ստիպված եղավ մուրալ Իսրայելից
Իրանի տարածաշրջանային հաղթանակներին զուգահեռ՝ Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականության իրարահաջորդ ձախողումները Էրդողանին մղեցին մերձենալ Իսրայելի ռեժիմին և շեղել հանրային կարծիքի ուշադրությունն ու թաքցնել իր տարածաշրջանային ձախողումները:
Անդրկուլիսյան գործարքներից ու տարբեր կարծիքներից հետո, վերջապես Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յլդըրըմը տեղեկացրեց Իսրայելի ռեժիմի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերսկսման մասին:
Քաղաքական դաշտից Դավութօղլուի հեռանալը վկայում է այն մասին ,որ Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականությունը լի է զարմանալի իրադարձություններով: 2010 թ.-ից ի վեր Թուրքիայի կրած պարտությունները այդ երկրին նետեցին Իսրայելի գիրկը:
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի առաջին օրերին Դավութօղլուի կանխատեսումների համաձայն՝ Բաշար Ասադը մի քանի ամսից լքելու էր պաշտոնը: Բայց ներկայումս ոչ թե Ասադն այլ Դավութօղլուն է լքել իր պաշտոնը:
Թուրքիայի ձախողումներն անցած վեց տարիների ընթացքում հետևյալներն են եղել:
Առաջին՝ 2010 թվականին «Մավի Մարմարա» նավի վրա Իսրայելի հարձակումն էր,որի հետևանքով Իսրայելը սպանեց Թուրքիայի 9 քաղաքացիներին:
Երկրորդ՝ Արաբական Գարունն էր,որ մեկնարկեց Թունիսից:
Երրորդը Սիրիան է: Դավութօղլուն և Էրդողանը ,որ կարծում էին Ասադը լքելու է իշխանության ղեկը, այն ժամանակ հասկացան Սիրիայի հարցում չարաչար սխալվել են , երբ արդեն շատ ուշ էր: Թուրքիայում սիրիացի փախստականների ճգնաժամը դարձել է լուրջ խնդիր Անկարայի համար, խնդիր ,որ հենց այդ երկիրն է հարուցել:
Չորրորդը Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ճգնաժամն է: 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին թուրք-սիրիական սահմանի սիրիական կողմում Թուրքիայի կողմից խոցվեց ռուսական Սու-24 կործանիչը: Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Սիրիայում ռուսական Սու-24 ռազմական ինքնաթիռի վրա հարձակումը «թիկունքից հարված» որակեց:
Հինգերորդը ահաբեկիչների տուն վերադարձը և Քուրդստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) հզորացումն է: Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները մթագնելուց հետո Թուրքիայի տնտեսությունը ծանր վնասներ կրեց: Այդ երկրում տեղի ունեցող ահաբեկչական պայթյունները դարձել են մղձավանջ Էրդողանի համար:
Վեցերորդը՝ ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության ձախողումն է: Թուրքիան Եվրամիության միանալու համար 1987 թվականի ապրիլի 14-ին պաշտոնական դիմում ներկայացրեց այդ կառույցին: Տասնամյակներ անց Թուրքիայի անդամակցությունն այդ եվրոպական կառույցին շարունակում է մնալ մշուշի մեջ:Թվում է, Էրդողանը փորձում է Իսրայելով փոխարինել այդ ձախողումը:Նա մերձենալով Իսրայելին ուղեկցում է Սաուդյան Արաբիայի հակաշիական քայլերին: Կարելի է ասել ,որ Լիբանանի Հեզբոլլահի և Իրաքում ու Սիրիայում ժողովրդի ու կառավարության արձանագրած հաջողություններին զուգահեռ խորանում է Իրանի ռազմավարությունը և արդյունքում ավելի է դրսևորվում Թուրքական-սաուդական-սիոնիստական զուգամերձությունը:
Galatv.am
The Washington Post
Brexit-ը Պուտինի հաղթանակն է.
«Մոտավորապես 30 տարվա ընթացքում Արեւմուտքը համախմբվում էր, իսկ Արեւելքը՝ քայքայվում»,- The Washington Post-ում գրում է Ռուսաստանում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Մայքլ Մաքֆոլը` հիշեցնելով Գերմանիայի վերամիավորման, Վարշավյան պայմանագրի եւ ԽՍՀՄ-ի փլուզման մասին: Բայց այժմ ակնհայտ է հակառակ միտումը, որն առավել դրամատիկ կերպով դրսեւորվեց ԵՄ-ից դուրս գալու բրիտանացիների մեծամասնության որոշման մեջ:
«Այժմ Եվրոպան թուլանում է, իսկ Ռուսաստանը, նրա դաշնակիցներն ու բազմաբեւեռ կազմակերպությունները համախմբվում են եւ ընդունում են իրենց շարքերը նոր անդամների: Brexit-ին կողմ քվեարկումը, իհարկե, չի եղել Պուտինի ջանքերի արդյունքը, բայց դա Պուտինին եւ նրա արտաքին քաղաքական նպատակներին կբերի հսկայական շահեր»:
Մաքֆոլը թվարկում է չորս «քննություն», որոնք, նրա կարծիքով, սպասում են եվրոպական դիվանագիտությանը: Դրանք վերաբերում են ԵՄ-ի կողմից Ռուսաստանի նկատմամբ կիրառված պատժամիջոցների հետագա ճակատագրին, եվրոպացի պուտինամետ քաղաքական գործիչների եւ շարժումների դիրքերի ամրապնդմանը, Ուկրաինայում Պուտինի հակառակորդների դիրքերի թուլացմանը:
«Մինչ ամբողջ Եվրոպայում ճաքեր են առաջանում, Պուտինը զուգահեռաբար համախմբում է իր ուժերը: Նա Ռուսաստանում վերականգնել է ինքնակալական վարչակարգը: Պուտինը ընդհատեց ՆԱՏՕ-ի ընդլայնումը՝ 2008-ին ներխուժելով Վրաստան, եւ դանդաղեցրեց ԵՄ ընդլայնման գործընթացը` 2014-ին ներխուժելով Ուկրաինա: Պուտինն ամրապնդեց Ռուսաստանի տնտեսական հեգեմոնիան`ստեղծելով Եվրասիական տնտեսական միությունը: Մերձավոր Արեւելքում Պուտինն ընդլայնում է ՌԴ ներկայությունը, իսկ Եվրոպան եւ ԱՄՆ-ը նահանջում են: Պուտինի վարչակազմի մոդելը եւ առաջնորդի հատկանիշներն այժմ ոգեշնչում են եվրոպացի երկրպագուներին»,- ասվում է հոդվածում:
«Ռուսաստանը տառապում է ներքին խնդիրներից: Բայց միասնական ժողովրդավարական Եվրոպայի եւ ապաազատական Ռուսաստանի միջեւ ուժերի հավասարակշության կարճաժամկետ փոփոխություններն ակնհայտ եւ անհանգստացնող են»,- զգուշացնում է Մաքֆոլը:
Armedia.am
Brexit: Հայացք Արևելքից
Եվրամիությունից դուրս գալու մասին Բրիտանիայի հանրաքվեի արդյունքները մեծ արձագանք են առաջացրել ողջ աշխարհում, այդ թվում նաև՝ Արևելքում:
Չինաստանի Պետական խորհրդի նախագահ Լի Կեցյանը հայտարարել է, որ Բրիտանիայի՝ ԵՄ-ից դուրս գալը կարող է բացասաբար անդրադառնալ համաշխարհային տնտեսության վրա: Հանրաքվեի արդյունքներն արդեն իրենց բացասական ազդեցությունն են թողել շուկաների կայունության վրա, հայտարարել է ՉԺՀ վարչապետը Թյանցին քաղաքում կայացած ամենամյա «Նոր չեմպիոններ-2016» տնտեսական համաժողովի ժամանակ (որը հայտնի է նաև որպես «ամառային Դավոս»):
Չինաստանի իշխանությունները համարյա բացեիբաց ցույց տվեցին իրենց վերաբերմունքը հանրաքվեի արդյունքների նկատմամբ: Չինաստանը շահագրգռված է, որպեսզի լինի կայուն և միասնական Եվրամիություն, ինչպես նաև կայուն ու բարգավաճող Անգլիա, ասել է Լի Կեցյանը և ավելացրել, որ բոլոր երկրների ընդհանուր և համակարգված աշխատանքը թույլ է տալիս ավելի արդյունավետ աշխատել համաշխարհային տնտեսության աճի վրա ընդհանրապես, և առանձին երկրների տնտեսության վրա մասնավորապես:
Նրա խոսքերով, աշխարհի երկրները պետք է աշխատեն առավել արդար և բաց գլոբալ տնտեսական համակարգի ստեղծման վրա: Չինացիներն ունեն բոլոր հնարավորությունները՝ իրենց առջև այս տարի դրված զարգացման սոցիալ-տնտեսական նպատակներին հասնելու համար:
«Չինաստանը կշարունակի ԵՄ-ի և Բրիտանիայի՝ որպես կարևոր գործընկերների հետ հարաբերությունները», - եզրափակել է ՉԺՀ վարչապետը:
Brexit-ը շոկ էր գլոբալ շուկաների համար: Հանրաքվեի արդյունքների պատճառով համաշխարհային շուկաներում աճել է արտարժույթի անկայունությունը, ինչը կստիպի Չինաստանին չափավորել սեփական դրամավարկային քաղաքականությունը և բոլոր միջոցները կիրառել՝ երկրի ֆինանսական կայունությունը պահպանելու համար: Օրինակ, ՉԺՀ Կենտրոնական բանկն արժեզրկել է յուանը 1%-ով:
Բրիտանիայում հանրաքվեի արդյունքները ցնցում են առաջացրել նաև Տոկիոյի բորսայում: Ճապոնիայի վարչապետ Սինձո Աբեն շտապ խորհրդակցություն է հրավիրել և համապատասխան ցուցումներ տվել՝ աշխատանք տանել G7-ի մյուս անդամների հետ հետագա տնտեսական քայլերի մասին: Վարչապետ Աբեն նաև խնդրել է Ճապոնիայի բանկին՝ ֆինանսական միջոցներ հատկացնել Բրիտանիայում գործող ճապոնական ընկերություններին: Վարչապետի կարծիքով, հատուկ կարևորություն ունի մանր և միջին բիզնեսին պաշտպանություն ցուցաբերելը:
Հիշեցնենք, որ հունիսի 24-ին Տոկիոյի ֆոնդային բորսայում Նիկկեյի ինդեքսն ընկել էր համարյա 8%-ով, վերջին 16 տարում առաջին անգամ:
Ճապոնական կառավարությունը հանդես է եկել Բրիտանիայի հետ գործընկերային հարաբերությունները պահպանելու օգտին:
Իսկ Կորեայի ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետությունում, աշխարհի ամենափակ երկրում, հանդես են եկել բրիտանական հանրաքվեն չեղյալ համարելու կողմ: Հյուսիսային Կորեայի ավելի քան 24 հազար քաղաքացիներ հանրաքվեի արդյունքները վերանայելու մասին խնդրագիր են ստորագրել: Ի դեպ, նման պահանջով են հանդես եկել նաև Չինաստանի, Հոնկոնգի, ճապոնիայի և Վենեսուելայի քաղաքացիները, նույնիսկ Վատիկանի 39 հազար բնակիչ:
Հունիսի 24-ին անկումով են բացվել նաև Բոմբեյի և Հնդկաստանի ազգային ֆոնդային բորսաները: Երկրի ֆինանսների նախարարը հայտարարել է, որ Հնդկաստանի կառավարությունը հաշվարկել է ԵՄ-ից Բրիտանիայի դուրս գալու բոլոր հավանական հետևանքները և որ իրենք բավարար արժութային պաշարներ ունեն:
Մասնագետների կարծիքով, ԵՄ-ից դուրս գալուց հետո, բրիտանական բիզնեսը, արտադրողները ստիպված կլինեն աշխատել ավելի քիչ նպաստավոր առևտրային միջավայրում: Բացի այդ, երկիրը ստիպված կլինի աշխարհի տասնյակ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի, Չինաստանի և Հնդկաստանի հետ վերակնքել առևտրային պայմանագրերը, քանի որ դրանք ստորագրվել էին ԵՄ շրջանակներում: Իսկ նման անորոշությունը լրջորեն կանդրադառնա բրիտանական տնտեսության վրա:
