ԱՄՆ-ն և լրատվությունը․ Արտասահմանյան լրատվամիջոցների պատերազմից մինչև քաղաքացիների ճնշում
https://parstoday.ir/hy/news/world-i242090-ԱՄՆ_ն_և_լրատվությունը_Արտասահմանյան_լրատվամիջոցների_պատերազմից_մինչև_քաղաքացիների_ճնշում
Reuters-ը վերջերս հրապարակել է մի ոհդված, որում ներկայացված է Միացյալ Նահանգներում պաշտոնական լրատվությունը վերահսկելու անհանգստացնող պատկեր։
(last modified 2026-01-28T12:10:34+00:00 )
Հունվար 28, 2026 15:40 Asia/Tehran
  • ԱՄՆ դաշնային ուժերի կողմից ցուցարարի ձերբակալությունը
    ԱՄՆ դաշնային ուժերի կողմից ցուցարարի ձերբակալությունը

Reuters-ը վերջերս հրապարակել է մի ոհդված, որում ներկայացված է Միացյալ Նահանգներում պաշտոնական լրատվությունը վերահսկելու անհանգստացնող պատկեր։

Ըստ այդ հոդվածի՝   ԱՄՆ կառավարությունը «լրատվության վերահսկողությունն» օգտագործում է ոչ միայն որպես արտաքին քաղաքականության գործիք, այլև որպես բռնությունն արդարացնելու, պատասխանատվությունը նվազեցնելու և հասարակական կարծիքը կառավարելու մեխանիզմ: Այս օրինաչափությունը արտացոլում է լրատվամիջոցների իշխանության, անվտանգության ինստիտուտների և քաղաքական ռազմավարությունների միջև խորը կապը՝ զգայուն իրադարձությունների հանրային ընկալումը ձևավորելու համար:
Pars Today-ը, հղում անելով Reuters-ին, հայտնում է, որ ԱՄՆ դաշնային ուժերի կողմից քաղաքացիների և ներգաղթյալների նկատմամբ կոշտ վերաբերմունքի վեց դեպքերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ երկրի ներքին անվտանգության նախարարության կողմից հրապարակված տեղեկատվությունը բազմիցս հերքվել է տեսանյութերի, դատական փաստաթղթերի և անկախ զեկույցների միջոցով: Այս դեպքերում զոհերը պիտակավորվել են որպես «զինված սպառնալիքներ», «անկարգություններ հրահրողներ» կամ «ներքին ահաբեկիչներ»՝ նախքան փաստերի հայտնի դառնալը՝ փորձելով արդարացնել անվտանգության ուժերի գործողությունները, որոնք հանգեցրել են քաղաքացիների մահվան։
Այս վեց միջադեպերի վերլուծությունը բացահայտում է վերահսկվող լրատվության հրապարակման և հասարակական կարծիքի մանիպուլյացիայի ընդհանուր օրինաչափություն՝ նախքան պաշտոնական հետաքննությունների ավարտը: Մինեապոլիսի դեպքում կառավարությունը պնդում էր, որ զոհը ոստիկաններին մոտեցել է ատրճանակով, սակայն տեսանյութերը հակառակն էին ապացուցում: Ռենե Գուդի գործում «մեքենայումզ ենքի առկայության» մասին պաշտոնական պատմությունը անհամատեղելի էր  ապացույցների հետ: Խուլիո Սոսա-Սելիսի կրակոցների դեպքում հետախուզական սխալները և սխալ նույնականացումը  սկզբում նկարագրվել էին որպես պաշտպանական գործողություն:
Տեխասի կալանավայրում Ջերալդո Լունաս Կամպոսի մահը սկզբում վերագրվեց առողջության հետ կապված խնդիրներին, սակայն դատաբժշկական փորձագետի եզրակացության մեջ նշված էր, որ մահվան պատճառը եղել էր խեղդամահ անելը: Չիկագոյում ցուցարարների դեմ արցունքաբեր գազի կիրառումը արդարացվեց հարձակման մասին պնդմամբ, սակայն դաշնային դատարանը ոստիկանին մեղավոր ճանաչեց կեղծ հայտարարություններ անելու համար: Մարիմար Մարտինեսի գործում զինված անձի դեմ ինքնապաշտպանության պնդումը նույնպես հերքվեց ոստիկանների մարմնի տեսախցիկներից ստացված պատկերներով, և գործը, ի վերջո, կարճվեց առանց լուրջ հետապնդման:
Վերը նշվածը վկայում է, որ մենք գործ ունենք ոչ միայն անհատական կամ ժամանակավոր սխալների հետ, այլև պատմողական ինժեներիայի համակարգված մոդելի հետ, որը նախատեսված է լեգիտիմության ճգնաժամերը կառավարելու, քաղաքական ծախսերը նվազեցնելու և պետական բռնության նկատմամբ հանրային արձագանքը վերահսկելու համար: Նման մոտեցումը ոչ միայն խաթարում է հանրային վստահությունը անվտանգության ինստիտուտների նկատմամբ, այլև կասկածի տակ է դնում ժողովրդավարական համակարգերում հաշվետվողականության և թափանցիկության սկզբունքները։
Ռազմավարական տեսանկյունից այս մոդելը համապատասխանում է նաև ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությանը, որտեղ լրատվամիջոցների ներկայացրած տեղեկատվությունը օգտագործվում են պատժամիջոցները, ռազմական միջամտությունները և այլ երկրների վրա քաղաքական ճնշումը արդարացնելու համար: Ինչպես Միացյալ Նահանգներն է օգտագործում լրատվության վերահսկողությունը՝ իր մրցակիցներին միջազգային մակարդակով սպառնացլիք կամ անկայունացնող ներկայացնելու համար, այնպես էլ նույն գործիքն օգտագործում է երկրի ներսում՝ բռնությունը օրինականացնելու և բողոքի ցույցերը վերահսկելու համար։
Ընդհանուր առմամբ, Reuters-ի զեկույցը ցույց է տալիս, որ պատմողական ինժեներիան դարձել է արտաքին լրատվամիջոցների պատերազմից այն կողմ գտնվող գործիք և այժմ օգտագործվում է ամերիկյան ներքին քաղաքականության սրտում՝ ճգնաժամերը կառավարելու, այլախոհությունը ճնշելու և իրականությունը վերաիմաստավորելու համար՝ մի գործընթաց, որը կարող է խորը հետևանքներ ունենալ քաղաքացիական ազատությունների, կառավարման թափանցիկության և Միացյալ Նահանգների պաշտոնական ինստիտուտների հեղինակության համար։