Հայացք՝ շաբաթվա իրադարձություններին
Բարև Ձեզ սիրելի բարեկամներ: Ներկայացնում ենք «Հայացք շաբաթվա իրադարձություններին» հաղորդումը:
Իրանի նախագահական ընտրությունների քարոզարշավը սկսվել է անցյալ շաբաթ ՝ Իրանի Սահմանադրության Պահապանների խորհրդի կողմից արժանավորությունը հաստատված թեկնածուների անունների պաշտոնական հայտարարությամբ:
Հինգշաբթի առավոտյան տեսակապի ձևաչափով Իսլամական խորհրդարանի նախագահի և պատգամավորների հետ կայացած հանդիպման ժամանակ, Այաթոլլահ Խամենեին շատ կարևոր ելույթ ունենալով ընտրությունների վերաբերյալ և բացատրելով ընտրությունների քարոզարշավների ընթացքում թույլատրելի և անթույլատրելի հանգամանքները շեշտել է.«Ընտրությունների արդյունքները տարիներ ազդելու են ժողովրդի և երկրի կյանքի վրա, և հուսանք որ հունիսի 19-ի ընտրությունները հակառակ թշնամիների ցանկության , Իրանի համար կդառնան պատվաբեր, արժանապատվությունը և հպարտությունը ապահովող»:
Հեղափոխության գերագույն առաջնորդը անդրադառնալով Պահապանների խորհրդի դեմ ուղղված որոշ բողոքներին ,ընդգծել է.«Իհարկե այդ բողոքների դրդապատճառները տարբեր են: Ոմանք կարեկցանքից և ցածր մասնակցության մտահոգությունից ելնելով են բողոքում, իսկ ոմանք էլ վրդովվում են, քանի որ իրենց թեկնածուի արժանավորությունը չի հաստատվել , բայց ոմանք դեմ են Պահապանների խորհրդի սկզբունքին և վիրտուալ միջավայրում ու մամուլում իրենց հրապարակած նյութերով փորձում են այս առիթն օգտագործել խորհրդից վրեժ լուծելու համար»:
Ընտրություններին մասնակցելն անտարակույս ունի մեծ կարևորություն և պետական պաշտոնյաների ընտրությունը, ընտրությունների արդյունքներից մեկն է,սակայն կարևորագույնը ՝երկարատևում դրա քաղաքական,տնտեսական ու սոցիալական ազդեցությունն է:
Հեղափոխության Գերագույն Առաջնորդը յուրաքանչյուր ընտրության պարագային ներկայությունը, համարել է որպես Իրանի հեղինակությունը, վեհությունն ու անձեռնմխելիությունը պահպանելու միջոց:
Այս զգայուն պայմաններում , նա անդրադառնալով հունիսի 18-ի ընտրություններin ցածր մասնակցության հավանականության վերաբերյալ որոշ մտահոգություններին ՝ ասել է.«Ես համոզված եմ, որ մարդկանց մասնակցության չափը կապ չունի այս կամ այն անվան հետ: Մարդիկ փնտրում են այնպիսի անձնավորության, որն ունի կառավարելու կարողություն, ուժեղ կամք և բարձր արդյունավետություն երկրի խնդիրները լուծելու համար: Նրանց համար նշանակություն չունի, թե ինչ կոչում ունի այս անձը կամ ինչ խմբակցությունից է նա, իհարկե, սա կարող է կարևոր լինել քաղաքական խմբերի, բայց ոչ հասարակության համար»:
Մեծարգո այաթոլլահ Խամենեին հիշատակել է.«Կարևոր խնդիրն այն է, որ թեկնածուները համոզեն ժողովրդին, որ իրենք գիտեն հասարակության խնդիրների մասին ու իրենք ղեկավար են, հնարամիտ ու ազնիվ, և որ նրանք ունեն երկիրը կառավարելու կարողություն»:
Իսլամական Հանրապետության կյանքի ավելի քան չորս տասնամյակների փորձը և ընտրություններին ժողովրդի մասնակցությունը վկայում է այն մասին ,որ ինչքանով ժողովուրդը խուռներամ շարքերով մասնակցի ընտրություններին դրա ազդեցությունները ավելի շատ են իհայտ գալիս ժողովրդավարության կենսունակության և իսլամական հանրապետության հզորացման առումով: Իրանի ժողովուրդը իր առավելագույն ներկայությամբ ,ամեն անգամ այս հզորությունն աշխարհին ի ցույց է դրել և ընտրություններին մասնակցելով ,ավելի է ամրապնդել համակարգի հիմքերը:
Անդրադառնալով հեղափոխության հաղթանակի սկզբից ի վեր ընտրությունների հետ թշնամիների հակադրությանը, հատկապես Սահմանադրության փոփոխությունից և կառավարության գործադիր պարտականությունները նախագահին հանձնվելուց հետո, Հեղափոխության առաջնորդը ասել է.«Այս 42 տարվա ընթացքում թշնամիների քարոզչական օրակարգը եղել է այն, որ ընտրություններից առաջ նրանք ասում են, թե ժողովուրդը չի մասնակցելու ընտրություններին: Իսկ ժողովրդի մասնակցելուց հետո, ասում են, որ ընտրությունները նախապես ծրագրված էին, իսկ որպես նախագահ ընտրված անձնավորության մասին էլ ասում են, որ նա ոչ մի լիազորություն չունի:
Հիմա էլ թշնամու քարոզչական օրակարգը նույնն է:Նրանք փորձում են համոզել ժողովրդին, որ անօգուտ են ընտրություններն ու նախագահի ընտրությունը:
Սահմանադրության Պահապանների խորհուրդը անցյալ երեքշաբթի օրը ՝ տասնօրյա օրինավոր քննարկումներից հետո ճշտված ժամկետին , երկրի ընտրությունների կենտրոնական շտաբին ներկայացրեց Իրանի նախագահի թեկնածուների անվանացանկը:
Իրանի Իսլամական Հանրապետության 13-րդ նախագահական ընտրությունների թեկնածուներն են՝ ՝Սաիդ Ջալիլին, Մոհսեն Ռեզայի Միրղաեդը, Սեյեդ Էբրահիմ Ռաիսին, Ալիռեզա Զաքանին, Սեյեդ Ամիր Հոսեյն ՂազիԶադե Հաշեմին, Մոհսեն Մեհրալիզադեն, և Աբդոլնասեր Հեմաթին:
Իրանի Իսլամական Հանրապետության 13-րդ նախագահական և քաղխորհուրդների ու գյուղխորհուրդների 6-րդ շրջանի ընտրությունները տեղի կունենան հունիսի 18-ին համայն երկրում:
Իրանի արտգործնախարարը անցյալ շաբաթ իր Կովկասյան այցի շրջագծում ,Բաքու այցից և այդ երկրի պաշտոնատարների հետ հանդիպումից հետո ,ժամանեց Երևան:
Այցը տեղի է ունենում Հայաստանի և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև պատերազմից մի քանի ամիս անց, որն ի վերջո, հանգեցրեց Մոսկվայում զինադադարի մասին համաձայնության, բայց երկու երկրների միջև տարաձայնությունները դեռևս շարունակվում են:
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ուշադրությամբ և զգայնությամբ հետևում է վերջին շաբաթների զարգացումներին երկու հարևան երկրների սահմաններում և պատրաստակամություն է հայտնել օգնել այս վեճերը խաղաղ ճանապարհով լուծելու հարցում։
Վերջին ամիսներին, հատկապես Ղարաբաղյան պատերազմում Իրանի վճռական և արդար դիրքորոշումներից հետո, Թեհրանն ու Բաքուն գտնվում են հարաբերությունների զարգացման ուղու վրա, և այդ առաջընթացի վկան է՝ փոխադարձ պատվիրակությունների փոխանակումը և համատեղ տնտեսական հանձնաժողովի անցկացումը:
Միջազգային հարցերի փորձագետ Վալի Քալեջիի համաձայն.«1990-ականների սկզբից Կովկասի տարածաշրջանի նկատմամբ Իրանի արտաքին քաղաքականության ձևաչափը հետևյալն է,որ տարածաշրջանի խնդիրները պետք է լուծվեին հարևան երկրների կողմից ՝ առանց անդրտարածաշրջանային ուժերի ներկայության և այսօր այս կարևոր ձևաչափը պահպանվում է Կովկասի տարածաշրջանում Իրանի արտաքին քաղաքականության մեջ»:
Իրանի սկզբունքային դիրքորոշումը հարևան երկրների տարածքային ամբողջականությանը սատարելն ու պաշտոնական աշխարհագրական սահմանների փոփոխությանը դեմ գնալն է:Այս սկզբունքային դիրքորոշումից ելնելով ՝ Իրանը ,վճռականորեն հովանավորել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը և դեմ գնացել այս երկրի մասնատմանը:
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը կարող է արդյունավետ դեր խաղալ Ադրբեջանի ազատագրված տարածքների վերակառուցման գործում և, տնտեսական համագործակցությունների զարգացմանը զուգընթաց, դերակատար լինել Հարավային Կովկասում խաղաղության և կայունության հաստատման գործում:Անտարակույս Կովկասում խաղաղության և անվտանգության հաստատումը բխելու է Հայաստանի շահերից, և այդ երկիրը ,որը Ղարաբաղյան հակամարտության պատճառով տարիներ տնտեսական դժվարությունների դիմաց է կանգնած եղել կընթանա տնտեսական զարգացման և տարածաշրջանի երկրների ,նույնիսկ Ադրբեջանի հետ համագործակցության ուղղությամբ: Այս շրջագծում Իրանի ԱԳՆ Մոհամադ Ջավադ Զարիֆը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը երեքշաբթի օրը մտքերի փոխանակում են կատարել տարածաշրջանային ու միջազգային կարևորագույն հարցերի և երկկողմ հարաբերությունների վերջին իրադարձությունների շուրջ:
Հայաստանում ,Իրանի ԱԳՆ-ն մտքերի փոխանակում է կատարել երկկողմ հարաբերությունների և տարածաշրջանային ու միջազգային համագործակցությունների շուրջ։
Իրանի ԱԳՆ-ն ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման ժամանակ ընդգծելով տարածաշրջանում կայունությունը պահպանելու և Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը երաշխավորելու հարցում Իրանի շահագրգռվածությունը,մտահոգություն է հայտնել Ադրբեջանի հետ սահմանին տիրող լարվածության կապակցությամբ։
Իրանի ԱԳՆ-ն հանդիպում ունենալով ՀՀ արտգործնախարար Արա Այվազյանի հետ ,Կովկասը համարել է կենսական նշանակություն ունեցո տարածաշրջան ,և դրա անվտանգության ու խաղաղության պահպանումը համարել Իրանի ազգային անվտանգության խնդիրը և անդրադառնալով Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ Իրանի սկզբունքային քաղաքականությանը ,շեշտել է տարածքային ամբողջականության հարգելը, տարածաշրջանի համայն ժողովրդի իրավունքների հարգելը և տարաձայնությունների խաղաղ կարգավորումը:
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ հանդիպմանը ,Զարիֆը Իրանի պատրաստակամությունն է հայտնել աջակցելու հարևան երկրների հետ տարձայձնությունների կարգավորմանն ուղղված ջանքերին։