Մի գավաթ անդորր հաղորդաշարի հարգարժան ունկնդիրներ այսօր մեր զրույցի թեման անքնությունն է, որի դեպքում վատանում է քնի որակը, մարդը դժվարանում է քնել, հաճախ է արթնանում գիշերվա ընթացքում և մշտապես տառապում է քնի դեֆիցիտից:Ընկերակցեք մեզ:

Անքնությունն այսօր քնի ամենատարծված խանգարումներից մեկն է։ Շատ մարդիկ ծանր աշխատանքային օրվանից հետո չեն կարողանում քնել՝ չնայած իրենց հոգնածությանը։ 

Պատահում է, որ պառկում ենք քնելու, սակայն ոչ մի կերպ չի ստացվում աչք փակել.շուռումուռ ենք գալիս, հիշում բոլոր հնարավոր եղանակները, համրում, մտովի դասավորում, սակայն ոչ մի կերպ չի ստացվում քնել:

Քնի խանգարումները, կամ անքնությունը տարբեր տեսակների են լինում, բայց այսօր ամենատարածվածը սթրեսի պատճառով խանգարումներն են: Եվ այն կարող է շատ երկարատև լինել, մարդուն ուժասպառ անելով: Հնարավո՞ր է սովորել նորմալ քնել, եթե կյանքում սթրեսները շատ-շատ են: 

Նյարդայնությունը, մանր ու մեծ տհաճ իրադարձությունները կյանքում շատ են: Եվ ամեն մեկը չէ, որ կարողանում է այդ իրադարձություններին հանգիստ վերաբերվել: Սթրեսի համար ՙվճարվող գինը՚ տարբեր է, բայց մարդկանց մեծ մասի մոտ այն սկսվում է քնի խանգարումներով կամ սովորական անքնությամբ: 

Ամեն մեկն էլ ժամանակ առ ժամանակ քնելու հետ խնդիրներ է ունենում, և դա բացատրելի է, մենք ապրում ենք ամենօրյա հույզերով ու հոգեբանական ծանրաբեռնվածություններով լի կյանքի ռիթմով: Թվում է, որքան ծանրաբեռնված լինենք, այնքան լավ ենք քնելու, քանի որ օրգանիզմը հանգստանալու կարիք ունի: Բայց, որքան էլ տարօրինակ լինի, ամեն ինչ ճիշտ հակառակն է լինում. որքան մեծ է լարվածությունը, այնքան վատ ենք մենք քնում: Ամեն մեկն իր խնդիրներն ունի. մեկը չի կարողանում երկար ժամանակ քնել, մյուսը արթնանում է գիշերվա կեսին կամ լուսադեմին ու այլևս չի կարողանում քնել:

Եվ այդ տհաճ շրջանը քանդելը շատ դժվար է. սթրեսը չի թողնում քնել, վատ քնելու պատճառով էլ օրգանիզմը չի կարողանում հաղթահարել սթրեսը: Պատճառն հասկանալի է, հարցն այն է, թե` ինչ անել:

Պետք է սովորել պայքարել ոչ թե անքնության դեմ, այլ սեփական տագնապայնության ու անհանգստության: 

Առաջինը, սովորություն դարձրեք, որպես կանոն, քնելուց երկու ժամ առաջ բոլոր խնդիրները մի կողմ դնել: Ինքներդ ձեզ արգելեք վերհիշել օրվա իրադարձությունները, մտածել խնդիրները հարթելու մասին: Դա թողեք վաղվա օրվան, թարմ գլխով մտածելու համար: Դյուրին է նման խորհուրդներ տալը, բայց ինչպես հետևել դրանց: Փուլ առ փուլ: Իդեալական տարբերակ է քնից առաջ գոնե կես ժամ զբոսնելը:

Հիանալի օգնում է նաև ճիշտ լիցքաթափվելը: Այն կարելի է սկսել տաք ցնցուղից, կամ ոտքերի համար տաք լոգանքից, ջուրը հիանալի վերացնում է լարվածությունը: Որոշ մարդկանց կարող է օգնել ընթերցանությունը կամ հեռուստացույցի ցածրաձայն հաղորդումը: Մյուսներին, ընդհակառակը, ննջարանում մթությունն ու լիակատար լռությունը: Փորձեք հարմար տեղավորվել անկողնում, փակել աչքերն ու հետևյալ շնչառական վարժությունը կատարել. դանդաղ խորը ներշունչ, հետո արտաշունչ: Մի քանի անգամ կրկնեք, աշխատելով արտաշունչի ժամանակ լիովին թուլանալ: Ներշունչ կատարելիս կարելի է նաև հաշվել` 1 ոչխար, 2 ոչխար…, որը կօգնի հանգստացնել գիտակցությունը:

Իսկ, գուցե, հաբե՞ր

Մենք սովորել ենք առողջության հետ կապված խնդիրները հարթել ոչ թե բժշկին դիմելով, այլ մոտակա դեղատուն վազելով, որտեղ ամեն ինչ կա, և փորի ցավի, և գլխացավի դեմ, և այդ ամենն էլ վաճառում են առանց դեղատոմսի… Բացի քնաբերներից: Չնայած այստեղ էլ են բացառություններ լինում` բուսական հիմք ունեցող դեղամիջոցներ, պատրաստուկներ, որոնց բաղադրակազմում կա կատվախոտ, դաղձ և այլն: Շատերին դրանք անվտանգ են թվում: Բայց դա ամենևին էլ այդպես չէ: 

Այնպես որ, եթե քնաբերի անհրաժեշտությունը կա, ուրեմն հարկ է ընդունել միայն բժշկի նշանակածը: Միևնույն ժամանակ, բժիշկները խորհուրդ են տալիս քնաբեր դեղամիջոցները ընդունել կարճատև կուրսերով ոչ ամեն օր, այլ ընդմիջումներով և ոչ հաճախ: Քանի որ շատ քնաբերներ կողմնակի ազդեցություններ ունեն: Ժամանակի հետ դրանք կորցնում են իրենց ազդեցությունը, քանի որ օրգանիզմը սովորում է այդ դեղամիջոցներին և արդեն կախվածություն է ձեռք բերում:

Ըստ մասնագետների՝ քնելուն հիմնականում խանգարում են մեր որոշակի սովորությունները եւ քնի հիգիենային չհետեւելը։ Այդ պատճառով, եթե դուք պառկած եք անկողնում, բայց երկար ժամանակ չեք կարողանում քնել, ապա դուք  պետք է վերանայեք քնի հետ կապված ձեր բոլոր սովորությունները։ 

Ահա մասնագետների մի քանի խորհուրդ

1. Պահպանեք քնի ռեժիմը

Փորձեք քնել եւ արթնանալ նույն ժամին՝ անկախ շաբաթվա օրից։ Եթե Դուք հանգստյան օրերին էլ պահպանեք քնի ռեժիմը, ապա օրգանիզմը դրան կընտելանա եւ անքնության հետ կապված ոչ մի խնդիր չի լինի։

2. Պառկեք քնելու, երբ քնկոտություն եք զգում

Մի պառկեք քնելու, եթե քնել չեք ցանկանում. Դուք դժվար թե կարողանաք քնել։

3. Անկողնում երկար արթուն մի մնացեք

Եթե զգում եք, որ չեք կարողանում քնել, ապա անկողնում երկար մի մնացեք. վեր կացեք, քայլեք, գիրք կարդացեք կամ հեռուստացույց դիտեք։ Վերադարձեք անկողին միայն այն ժամանակ, երբ զգում եք, որ իսկապես քնել եք ուզում։

4. Անկողնում կողմանկի բաներով մի զբաղվեք

Շատ մարդիկ անկողնում նստած կամ պառկած գիրք կարդալու, հեռախոսով խոսելու, պլանշետով խաղալու, հեռուստացույց դիտելու սովորություն ունեն։ Այս բոլոր սովորությունները բավականին վնասակար են եւ կարող են անքնության առաջացման պատճառ դառնա։

Եթե անկողինը միայն քնելու համար օգտագործվի, ապա օրգանիզմը այն տեսնելիս միանգամից կհասկանա, որ պետք է քնել, եւ այս պարագայում անքնության խնդիր չի առաջանա։

5. Հետեւեք Ձեր սննդակարգին

Շատ մասնագետներ նաեւ խորհուրդ են տալիս քնելուց առաջ դժվարամարս սնունդ չօգտագործել։ Դրա փոխարեն կարելի է ուտել մթերքներ,որոնք կնպաստեն ձեր քնելուն։

***

Անքուն գիշերվա  պատճառով, փաստորեն օրգանիզմը չի հանգստնում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնում է ընդհանուր թուլության ու ոչ արդյունավետ աշխատանքի:

Բայց միայն շոգն ու ոչ էլ հոգսերն են դրա պատճառը:  Շատերն են սիրում մի կուշտ փորով հաց ուտել ու նոր հանգիստ քնել: Դրա հետ էլ` կան մթերքներ, որոնք քունը վերածում են մղձավանջի:

Ուրեմն, հիշենք, որ քնելուց առաջ  չի կարելի ստամոքսը ծանրաբեռնել հետևյալ մթերքներով`

-սև  շոկոլադ. թվում է, թե  ինչ պիտի անի շոկոլադը, սակայն, դա ուժգնացնում է սրտխփոցն ու անքնության հանգեցնում

-միս (հիշենք, որ սպիտակուցը դանդաղեցնում է մարսողությունն ու քնելու փոխարեն, օրգանիզմը սկսում է աշխատել` այդ մթերքը մշակելու համար)

-նեխուր (բնական միզամուղ է)

-սուրճ (մեծ է հավանականությունը, որ գիշերը աչք չեք փակի)

-էներգետիկ ըմպելիքներ (կոֆեինի պարունակությամբ համեմատելի է 3-4 բաժակ սուրճի հետ)

-գազավորված ըմպելիքներ (կոֆեինն ու բենզոատը լիարժեք քնի դեպքում անհամապատասխան համադրություն են)

-լոլիկ(թիամին ամինաթթուն խթանում է ուղեղի աշխատանքը ու խանգարում հանգիստ քունը)

-սմբուկ (մեծ քանակությամբ թիամին է պարունակում. ազդեցությունը նման է լոլիկին)

-կարմիր լոբի (ցավոտ գազառաջացումը խանգարում է քունը)

-կծու թանձրահյութեր (այրոցք են առաջացնում)

-բրոքքոլի (դանդաղ յուրացվող բջջանք է պարունակում, որն օրգանիզմը ստիպված է երկար ժամանակ վերամշակել.այսինքն` քնելու փոխարեն` աշխատել)

Ուրեմն, գիշերը քնելու համար, պետք է ուտել պառկելուց առնվազն 2 ժամ առաջ, հակառակ պարագայում ստացվում է, որ  մի դժվարին առաջադրանք ենք հանձնարարում ինքներս մեր իսկ օրգանիզմին ու հետո էլ բողոքում անքնությունից, որը շատերիս համար թիվ մեկ թշնամին է.առավոտյան դրա պատճառով արթնանում ենք սարսափելի տրամադրությամբ  նյարդային  ու անհամբեր ենք դառնում ու ամեն չնչին խոսքից` վիրավորվում: Մի խոսքով, անքուն գիշերը փչացնում է ողջ հաջորդ օրը:

Եթե Դուք հստակ կատարում եք վերը նշված բոլոր խորհուրդները եւ անքնությունը Ձեզ չի «լքում», ապա ցանկալի է դիմել բժշկի եւ բացահայտել անքնության իրական պատճառը. չի բացառվում, որ կա ավելի լուրջ խնդիր, որն անհրաժեշտ է լուծել։