Իրանցի կանայք(4)
Նոյեմբեր 09, 2020 08:34 Asia/Tehran
Հարգարժան ռադիոլսող բարեկամներ, այսօր ձեզ կծանոթացնենք գործագործության արվեստի վարպետ, Իրանի գորգերի ազգային կենտրոնի ղեկավար Ֆարահնազ Ռաֆեի հետ, ով փորձում է զարգացնել և աշխարհին ներկայացնել այս իրանական ինքնատիպ արվեստը:
Դարեր շարունակ իրանական գորգը աշխարհին ներկայացել և շարունակում է ներկայանալ իր բարձր որակով ու անկրկնելի դասական նախշերով: Իրանական գորգն այսօր դարձել է Իրանի ամենագեղեցիկ այցեքարտերից մեկը: Իրանն աշխարհի առաջատար երկրներից է գորգերի արտադրության ոլորտում:
Ինչպես հին ժամանակներում, այնպես էլ այսօր, գորգագործությունն Իրանում ամենատարածված արհեստներց մեկն է: Եվ ամենակարևորը՝ այն շարունակում է պահել իր որակը:
Գորգագործությունն իրանական ամենաինքնատիպ արհեստներից մեկը, որը միշտ փայլել է աշխարհում: Այն Իրանում ամենասիրված արհեստներից է, որն ապահովում է զբաղվածություն և եկամուտ: Իրանցիներն արհեստի այս ոլորտում, ինչպես և այլ բնագավառներում, գործել են շատ խելացի և արարել են նուրբ ու յուրօրինակ գորգեր:
Գորգագործությունն Իրանում 3000 տարվա վաղեմիություն ունի։ Ներկայումս իրանական գորգերի շատ գեղեցիկ նմուշներ պահվում են աշխարհի հայտնի թանգարաններում և ծառայում են որպես Իրանի գեղարվեստական և մշակութային դեսպաններ: Դեռ վաղ ժամանակներում, իրանական բոլոր տներում, նույնիսկ ամենախղճուկ տներում ձեռագործ գորգերը համարվում էին տան զարդարանքներից մեկը: Սովորաբար ամբողջ սենյակը ծածկում էին գորգերով: Մեծ գորգերի վրայի աչք շոյող ծաղիկներն ու նախշերը ծածկում էին ամբողջ սենյակի հատակը: Երբեմն նախշերն այնքան գեղեցիկ էին ու իմաստալից, որ գորգը չէին փռում հատակին և պաստառների նման կախում էին պատերից:
Այս հաղորդման ընթացքում Ձեզ կծանոթացնենք գործագործության արվեստի վարպետ, Իրանի գորգերի ազգային կենտրոնի ղեկավար Ֆարահնազ Ռաֆեի հետ, ով փորձում է զարգացնել և աշխարհին ներկայացնել այս իրանական ինքնատիպ արվեստը:
Ֆարահնազ Ռաֆեն ծնվել է 1964 թվականին Խոռամշահր քաղաքում։ Նա իր կարիերան սկսել է որպես փրկարար-մարզիչ, կարի և Ղուրանի ուսուցիչ, ապա աշխատել է Կարմիր մահիկում՝ որպես գրասենյակի ղեկավար: Նա ունի քաղաքացիական ճարտարագիտության բակալավրի աստիճան, ֆինանսական կառավարման մագիստրոսի կոչում և արաբական լեզվի ու գրականության դոկտորի աստիճան: Ռաֆեն դասավանդել է Սուսանգերդի և Խոռամշահրի «Փայամե Նուր» ազատ համալսարանում և երկու շրջան աշխատել է Խոռամշահրի քաղաքային խորհրդում: Նա նաև եղել է Կարմիր մահիկի ընկերակցության կանանց ու ընտանիքի հարցերով զբաղվող կամավորների կազմակերպության ղեկավարը: Ֆարահնազ Ռաֆեն զբաղեցրել է նաև Արդյունաբերության, հանքերի և առևտրի նախարարության Դիմադրության տնտեսության շտաբի քարտուղարի պաշտոնը: Այնուհետև նշանակվել է Իրանի ձեռագործ գորգերի ազգային կենտրոնի ղեկավար:
Նա 11 տարեկան հասակում հայտնվել է Իրանի SAVAK հետախուզական ծառայության ճիրաններում: Իսլամական հեղափոխությունից հետո Ֆարահնազ Ռաֆեն իր ընտանիքի հետ ակտիվ դեր է խաղացել սրբազան պաշտպանության տարիներին: Ապավինելով ամենամեծ կամավորական ու բարեգործական կազմակերպություններից մեկին, այս տարիների ընթացքում, նա կարողացել է մեծ ծառայություններ մատուցել կարիքավորներին:
Ֆարահնազ Ռաֆեի ամուսինը Իրանի դեմ Իրաքի պարտադրյալ պատերազմի մասնակիցներից է: Ռաֆեն ասում է. «Ես շատ շուտ ամուսնացա: Ունեմ երկու որդի: Ավագ որդիս անգլերենի թարգամանիչ է, իսկ կրտսեր որդիս տրանպորտի հարցերով ավագ փորձագետ: Այս ճյուղում նա նվաճել է առաջին տեղը: Նա ներկայումս դոկտորանտուրայի ուսանող է: Ունեմ մեկ թոռ»:
Երբ նրան հարցնում են թե չի՞ զղջում, որ շուտ է ամուսնացել Ռաֆեին պատասխանում է․ «Ինձ համար շատ քաղցր ու հուսադրող է երբ կյանքի վայրիվերումներով լի ճանապարհին, ամուսինս ուղեկցում է ինձ: Բացի այդ, ես այժմ ավելի մեծ պոտենցիալ ունեմ սոցիալական գործունեության համար, քանի որ այլևս չպետք է մտահոգվեմ իմ երեխաների, նրանց կրթության և ամուսնության համար: Ես կարող եմ խոստովանել, որ իմ երիտասարդ մնալու գաղտնիքը վաղ ամուսնանալն է, քանի որ ես չէի ցանկանում հետաձգել ամուսնությունն ու երեխաներ ունենալը՝ իմ կրթության, աշխատանքի և սոցիալական գործունեության պատճառով»:
«Ցավոք, այսօր աղջիկները հրաժարվում են ամուսնանալ` կրթությունն ավարտելու, սոցիալական համապատասխան դիրք զբաղեցնելու և հասարակության մեջ ավելի ակտիվ ներկայութնու ունենալու պատճառով: Կարծում եմ, որ ամեն ինչին պետք է խորը մոտեցում ցուցաբերել: Եթե կյանքը հիմնված չէ սիրո ու բարության վրա, ապա այն չի կարող հաջողվել և լինել բեղմնավոր: Ամուսնու կողքին լինելը և ընտանիքի անդամների միջև սերտ կապը կարևոր դեր են խաղում ընտանեկան երջանկության զարգացման գործում: Կարծում եմ, որ երիտասարդները չպետք է կորցնեն հույսը կյանքի և ապագայի հանդեպ, և նրանք կյանքում պետք է իրենց ամուսնու հետ համերաշխ լինեն: Այս գործոնները կարևոր դեր են ունեցել իմ կյանքում»,ասում է Ֆարահնազ Ռաֆեն։
Նա հավելում է. «Իրանցի կանայք ուժեղ, պատասխանատու և նվիրված են, ու նրանց ջանքերի և պատասխանատվության զգացումի շնորհիվ, այսօր Իրանում հասարակության մեջ կան բարձր կրթություն ստացած բազմաթիվ կանայք, նրանք լավ գործունեություն են ծավալում կանանց կառավարման և մասնագիտական մակարդակներում։ Այդ կանանց համար գոյություն չունի որևէ սահմանափակություն, իհարկե, պաշտոնյաներն ու պետական այրերը պետք է ավելի շատ օգտագործեն այս պոտենցիալը»։
Խոռամշահարցի այս տիկինը նաև գորգագործության արվեստի վարպետ է: Երկրի որոշ հյուսիսային գյուղերում Ֆարահնազ Ռաֆեն ակտիվ գործունեություն է ունեցել որպես գորգագործության ու դիզայնի մասնագետ: Նա ասում է. «Իրանցիների ամենակարևոր առանձնահատկությունն իմամների ու մարգարեի ընտանիքի հանդեպ սերն է, ապա պոեզիայի և գորգերի հանդեպ հետաքրքրությունը, քանի որ երկրի յուրաքանչյուր մասում գորգագործության ոլորտի ակտիվիստները ծավալուն աշխատանք են իրականացնում: Գորգագործությունն արվեստ է, և արդյունաբերություն, որն ստեղծում է աշխատատեղեր և նպաստում տնտեսության զարգացմանը: Այս ոլորտում ավելի քան 2 միլիոն մարդ ներկայումս աշխատում է, և մենք ձգտում ենք ընդլայնել այս գործընթացը»:
Իրանի գորգերի ազգային կենտրոնի ղեկավարը նշել է ,որ իր ծրագրում ներառված են շուկայավարության զարգացումը, իրանական գորգի արտահանման ծավալների մեծացումը, չնայած պատժամիջոցներին, գորգի արտահանման նոր ուղիները, ոլորտում մասնագիտական աշխատատեղերի ստեղծումը և արդյունաբերական հեղափոխության իրականացումը:
Նա կարծում է, որ գորգերի շուկայի զարգացման պարագայում, յուրաքանչյուր իրանցի 5 միլիոն թուման կապիտալով և ճիշտ ուսուցման արդյունքում կարող է դառնալ գորգագործ:
Իրանի գորգերի ազգային կենտրոնի ղեկավարն ասում է. «Թրամփի կողմից էմբարգոյի ենթարկված իրանական երկրորդ արտադրանքը գորգն է: Սա ցույց է տալիս, որ Թրամփը շատ լավ գիտակցել է իրանական գորգերի արժեքը: Ձեռագործ գորգերի արտահանումն ամրապնդելու համար, մենք այժմ ձգտում ենք գորգերի տներ ստեղծել թիրախային երկրներում, ինչպիսիք են՝ Մոսկվան, Չինաստանը, ԱՄԷ-ն և այլն, որպեսզի իրականացնենք ցուցահանդեսներ և սեզոնային աճուրդ-վաճառքներ»: