Իրանի գիտական, տեխնիկական ու բժշկական նորությունները (46)
«Իրանի գիտական, տեխնիկական ու բժշկական նորությունները» հաղորդաշարի հերթական համարում ներկայացնելու ենք Իրանում և աշխարհում արձանագրված գիտական վերջին ձեռքբերումները:
Իրանի Շարիֆի արդյունաբերական համալսարանի հետազոտողները կենսաթափոններից նանո չափսերով ոսկրերի ու ատամների վերականգնման նյութեր են արտադրել: Նախագծի հեղինակի ասածով, տարիներ շարունակ կոլլագենի ու ալերգեների կրճատման , վնասվածքների բուժման համար նյութերը վերստին օգտագործման նպատակով 600-1200 ջերմաստիճանում տավարի ու ձկան ոսկրերից և այլ կենսաթափոններից հիդրոքսիապատիտի արդյունահանումն անցել է կատարելագործման փուլ:
Բարձր ջերմաստիճանում հիդրոքսիապատիտի արդյունահանման գլխավոր խնդիրը ՝ տձևությունը և բիոլոգիական հատկությունների ոչնչացումն է: Էլեկտրոնային մանրադիտակով ատամների ու ոսկրերի հիդրոքսիապատիտի կառուցվածքը ցույց է տվել, որ նյութն ունի ասեղնային ցողունների նանո տեսք: Մինչդեռ բարձր ջերմամշակումը վնասում է այդ կառուցվածքին ՝ դա վերածելով խոշոր տարրերի :
Ուստի հետազոտական խումբը որոշեց պահպանելով կենսաթափոնների քիմիական, կառուցվածքային ու բիոլոգիական հատկությունները, ցածր ջերմաստիճանում ստանալ այդ կիրառական ու արժեքավոր նյութը: Դա իրականացավ վերջին տարիներին: Բացի կենսաթափոններից ալերգեն նյութերի կրճատումը, պահպանվել են նյութի բոլոր հատկությունները, իսկ ստացված արտադրանքն ունի նվազագույն թունաքիմիկատներ և բարձր բիոարժեք: Հիդրոքսիապատիտ կառուցվածքից նանոտարրերը փոշու տեսքով կիրառելի են նաև բժշկության ոլորտում և ոսկրերի ու ատամների վերականգնողական մասնիկներ պատրաստելու համար: Գիտական այս ձեռքբերման արդյունքները պաշտոնական գրանցում են ստացել Իրանի գյուտերի վարչության կողմից և անցնում են ԱՄՆ-ում գրանցման փուլերը:
Իրանի Ռոյանի ինստիտուտի գիտնականները ոսկրային խանգարումների բուժման համար բիոլաստակ են պատրաստել: Այսօր բջիջաթերապիան ներկայանում է որպես հյուսվածքային վնասվածքների բուժման մեթոդ: Բուժման այս եղանակն ավելի վաղ անհնարին էր թվում: Շատ հյուսվածքներում, ինչպես օրինակ աճառային հյուսվածքում , բջիջների ներկայությունը միակ անհրաժեշտ պայմանը չէ: Հարկավոր է ապահովել բջիջների տեղադրման նպատակահարման լաստեր, որպեսզի հնարավոր լինի բջիջները փոխադրել ավելի ամուր կառուցվածքով հյուսվածքներ:
Ներկայիս կիրառվող լաստերի մեծ մասն ունի պոլիմերային, կամպոզիտային հյուսվածք, սակայն թվում է , որ օրգանիզմի բնական բջիջներից պատրաստած լաստերն ավելի նպատակահարմար են: Բնական բջիջներից պատրաստված լաստերն ամբողջությամբ համապատասխանում են վնասված հյուսվածքին: Ուստի քանի որ այդ կառույցներում բջիջներ չկան, ուրեմն հիվանդի մոտ պաշտպանական ռեակցիաներ չեն առաջացնում:
Իրանի Ամիր Քաբիր պոլիտեխնիկական համալսարանի քիմիական ռոբոտների թիմը դարձել է 2017 թ.-ի Իսպանիայի Քեմիքար համաշխարհային մրցումների նախագծման ճյուղի չեմպիոնը: Մրցումներին մասնակցել էին 23 երկրի, այդ թվում ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչները: Քեմիքարը քիմիական ճարտարագիտության ճյուղի ուսանողների համար ուսանողական ստեղծագործական տարեկան մրցաշար է: Մրցաշարը կայանում է հայտագրային ու նախագծման երկու փուլերում: Մասնակից թիմը պետք է որոշակի չափսերով մեքենաներ պատրաստի, որը կկարողանա անցնել որոշված տարածությունը: Նախագծված մեքենաների վառելիքը պետք է լինի էկոլոգիապես մաքուր , չարտադրի թչ մի տեսանելի հեղուկ կամ գազ : Մեքենան նաև պետք է չունենա առևտրական մարտկոց:
Մասաչուսեթսի , Նանիանգի և Պետերզբուրգի գիտնականները ներկայացրել են արյունից նանոտարրերի առանձնացման նախնական օրինակը: Սարքն արյան փոքր մասնիկներն առանձնացնում է : Այլևս չի լինելու արյան նմուշը լաբորատորիա ուղարկելու անհրաժեշտություն: Սարքը մոտ ապագայում կարող է լայն կիրառում ունենալ բժշկական ոլորտում:
Դա կարող է ավտոմատ կերպով և մեծ արագությամբ կատարել գործընթացը: Սարքը կիրառվում է ախտորոշման և դիտարկման համար: Ներկա մեթոդներում, արյան տարրերի առանձնացումը կատարվում է միայն 5-ից 40 տոկոսով, իսկ սարքը կարող է նույն պրոցեսն իրականացնել բջիջների 98 տոկոսի համար: