Նորություններ (27)

Շաբաթական եթեր հեռարձակվող «Նորություններ» հաղորդաշարի շրջանակներում, ներկայացնում ենք գիտական, մշակութային, գեղարվեստական, ռազմական ու տնտեսական ոլորտներում Իրանի գրանցած նորագույն ձեռքբերումները։

Այս շաբաթվա զրույցը կսկսենք բժշկական ոլորտում գրանցված նոր ձեռքբերման մասին:

Կաթվածը տարբեր տարիքի, հատկապես մեծահասակների շրջանում մահացության և հաշմանդամության հիմնական պատճառներից մեկն է: Այդ իսկ պատճառով իրանցի գիտնականները հետազոտություն են անցկացրել՝ ինսուլտով հիվանդների խոսքի խանգարումների ճանաչողական վերականգնման թեմայով: Թավրիզի համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմի անդամ՝ դոկտոր Միրհադի Սեյեդ Արաբիի խոսքով, ինսուլտով հիվանդների մոտ խոսքի խանգարման (աֆազիա) ճանաչողական վերականգնումը գանգի վրայից ուղեղի էլեկտրական գրգռման միջոցով դրական արդյունքներ է ցույց տվել:

Այս հետազոտողի կարծիքով, հետազոտությունը ցույց է տվել, որ օգտագործելով էլեկտրոդների ձևն ու տեղանքը և փոխանցելով հոսքը՝ ըստ գանգի ինսուլտով հիվանդների բնութագրերի և անատոմիայի, հնարավոր է բարելավել խոսքի խանգարումների ճանաչողական վերականգնումը: Կաթվածահար մարդկանց մի մասը հնարավոր է  լեզվական խանգարումներ (աֆազիա) ունենան, որոնց դեպքում նրանք չեն կարողանում խոսել կամ հասկանալ խոսքը, կամ հնարավոր է երկուսն էլ միասին:

Հետազոտական այս ​​նախագծի տնօրենի խոսքով, այս նախագծում Թավրիզի Իմամ Ռեզա  հիվանդանոցում ինսուլտով և աֆազիայով հիվանդների վրա տարբեր մեթոդներ կիրառելով և նրանց համեմատելով՝ ընտրվել են համապատասխան լուծումներ՝ ախտորոշում կատարելու համար և առաջարկված մեթոդներով գործընթացը բարելավեց: Էլեկտրոդների տարբեր ձևերի, ինչպես նաև տարբեր հոսանքների միջոցով աֆազիա ունեցող մի քանի ինսուլտով հիվանդների ուղեղի MRI պատկերների վրա կատարված ուսումնասիրությունների  և սիմուլյացիաների արդյունքները ցույց են տվել, որ այդ միջոցառումների իրականացումը կարող է բարելավել վերականգնողական գործընթացը և դրա արդյունավետությունը:

Այս հետազոտական ​​նախագծի արդյունքները հրապարակվել են միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում, և այս հետազոտական ​​նախագծի իրականացումից ստացված արդյունքները ցույց են տալիս, որ սարքով բուժվող հիվանդների կարողությունն ավելի լավն է, քան այն հիվանդներինը, ովքեր չեն ստացել այս բուժումը:

Անցյալ շաբաթ Թեհրանի համալսարանը հայտարարեց, որ ճարտարագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի 37 անդամներ մինչև 2020 թվականի վերջը աշխարհի լավագույն գիտնականների 2%-ի ցանկում են հայտնվել: Թեհրանի համալսարանի տեխնոլոգիական ֆակուլտետների տվյալներով, այս ցուցակի երրորդ տարբերակի համաձայն, որն ամեն տարի հրապարակվում է Elsevier տվյալների բազայի կողմից՝ հիմնվելով Scopus ինդեքսի տվյալների վրա, ճարտարագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի 37 անդամների անունն ընդգրկված է ճարտարագիտության ոլորտում աշխարհի լավագույն գիտնականների 2%-ի ցանկում:

Բժշկական մեկ այլ նվաճման մեջ, Ռոյան գիտահետազոտական ​​ինստիտուտի, Շիրազի համալսարանի և Իրանի Իսլամական Հանրապետության գիտության և մշակույթի համալսարանի հետազոտողները կենդանիների վրա ուսումնասիրել են նռան կեղևի սնուցման ազդեցությունը հակաօքսիդանտների և սպիտակուցային գեների արտահայտման վրա  և եզրակացրել որ այս նյութը ուղղակիորեն ազդում է արտադրության վրա:Նուռը հնագույն միրգ է, որը հարուստ է պունիկալագինով, որը հայտնի է որպես արդյունավետ հակաօքսիդանտ։ Նռան կեղևը ֆենոլի և թանինի աղբյուր է, իսկ նռան հատիկները պարունակում են հատուկ ճարպաթթու: Քիչ է հայտնի նռան կեղևի և հատիկների հակաօքսիդանտ ազդեցությունը տղամարդկանց վերարտադրողական համակարգի ֆերմենտների և սպիտակուցների վրա։ Ուստի իրանցի հետազոտողները ուսումնասիրել են նռան կեղևի և հատիկների ազդեցությունը ոչխարների հակաօքսիդանտ գեների և DJ-1 սպիտակուցի արտահայտման վրա։

Այս փորձի ժամանակ օգտագործվել է 21 իրանական արու ոչխար, որոնք բաժանվել են շաբաթական երեք խմբի, առաջին խումբը՝ որպես վերահսկիչ խումբ, ունեցել է նորմալ սննդակարգ, իսկ մյուս երկու խմբերի սննդակարգը համապատասխանաբար պարունակում է չոր սերմեր և նռան կեղև։ 80 օր հետո նմուշներ են հավաքվել երեք խմբերից և գնահատվել Gpx1, Gpx4, Prdx4, Prdx5 և Sod2 գեների և DJ-1 սպիտակուցի արտահայտման համար:

Այս հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել, որ նռան կեղևով սնվող խմբում Gpx1 և Sod2 գեների արտահայտումն զգալիորեն ավելի բարձր է եղել, քան վերահսկիչ խմբում: Նաև Prdx5-ի արտահայտման մակարդակն ավելի բարձր է եղել նռան հատիկներով սնվող խմբում, քան վերահսկիչ խմբում: Gpx4 և Prdx4 արտահայտությունը էականորեն տարբեր չէր երեք խմբերում: Բացի այդ, արդյունքները ցույց են տվել, որ DJ-1-ի արտահայտվածությունը զգալիորեն ավելի բարձր է եղել նռան կեղևով կերակրվող խմբում, քան վերահսկիչ խմբում: Այս հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել, որ արու ոչխարների մոտ հակաօքսիդանտների և DJ-1 սպիտակուցի հետ կապված գեների արտահայտվածությունն ավելանում է՝ նռան կեղևով ավելի շատ սնվելով, քան նրա սերմերով:

Հետազոտությունները հրապարակված են International Journal of Fertility and Sterility ամսագրում:

Անցյալ շաբաթ Իրանում ականատես եղանք արվեստի մի քանի իրադարձությունների։

«Լավ աղջիկ» կարճամետրաժ ֆիլմը, որի սցենարիստը և ռեժիսորը Ռահելե Քարամին է, պրոդյուսերը՝ Մանի Ղանդին, գլխավոր դերերում՝ Շաղայեղ Ֆարյադշիրան, Բեհզադ Խալաջը և Մոբինա Ազադին, արժանացել է իտալական Scuardi փառատոնի հատուկ մրցանակին, որը Կանանց միջազգային փառատոն է համարվում։

Այս բաժնում մրցում էին 12 կարճամետրաժ ֆիլմեր (6 անիմացիա և 6 վավերագրական)։ «Չորրորդ պատը» նույնպես ցուցադրվել է փառատոնի կողմնակի բաժնում՝ շահելով Mephisto 97.6 մրցանակը, որը շնորհվում է Լայպցիգի համալսարանի լրատվական գործակալության կողմից, որը ոչ կոմերցիոն աշխատանք է, այս բաժնում ընդունված 19 անիմացիաներից։

Այս կարճամետրաժ անիմացիան շահել է «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակը շվեյցարական «Ֆանտոշ» միջազգային անիմացիոն 19-րդ փառատոնում և «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակը՝ Զագրեբի միջազգային անիմացիոն փառատոնի առաջին ժյուրիի կողմից: Լայպցիգի վավերագրական և անիմացիոն ֆիլմերի գերմանական փառատոնը, որն ունի ավելի քան վաթսուն տարվա պատմություն, և վավերագրական, անիմացիոն և ինտերակտիվ պատմողական ստեղծագործությունների ոլորտում կարևորագույն կինոփառատոններից է համարվում, որն ընդգծում է ստեղծագործությունների անհատականությունը արվեստի և խաղաղության տեսանկյունից և դրանց բովանդակային ազդեցությունը մարդկային արժեքների և խաղաղության վրա:

Մեկ այլ գեղարվեստական ​​միջոցառման ժամանակ իրանցի պրոդյուսեր, դերասան և ռեժիսոր Նիկի Քարիմին նախագահելու է Ստամբուլի «Ոճրագործություն և պատիժ» 11-րդ կինոփառատոնի «Ոսկե կշեռք» երկարամետրաժ ֆիլմերի ժյուրիի կազմը, որն այս տարի տեղի կունենա նոյեմբերի 26-ին և դեկտեմբերի 2-ին՝ «Բնապահպանական արդարություն բոլորի համար» կարգախոսով։

Եզրափակիչ փուլ անցած կարճամետրաժ ֆիլմերը նախապես ընտրվել են իրանցի ռեժիսոր և սցենարիստ Ֆարհադ Էյվազիի, Ստամբուլի համալսարանի ռադիոյի և հեռուստատեսության համալսարանի պրոֆեսոր Գոլչին Օզդեմիրի և իռլանդացի դերասան Բարրի Ուորդի կողմից: Ուսանողների ժյուրին նաև հատուկ մրցանակ կհանձնի միջազգային խաղարկային ֆիլմ անվանակարգում իրենց ընտրած ստեղծագործության: Փառատոնի մեկ այլ հատվածում կանցկացվեն գիտաժողովներ և սեմինարներ՝ քննարկելու արդարության, ժողովրդավարության և հանցագործության հիմնախնդիրները՝ Թուրքիայից և աշխարհից կինոաշխարհի փորձագետների մասնակցությամբ։

Այս տարվա փառատոնի նպատակն է քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստների և միջազգային կազմակերպությունների ուշադրությունը հրավիրել այնպիսի հարցերի վրա, ինչպիսիք են կլիմայի փոփոխությունը, կորոնավիրուսի գլոբալ տարածվածությունը, օվկիանոսներում և ծովերում պլաստիկ թափոնների ավելացումը, երաշտը և շրջակա միջավայրի ճգնաժամերը ամբողջ աշխարհում:

Նիկի Քարիմին դարձել է թուրքական «Ոճիր և պատիժ» 11-րդ կինոփառատոնի «Ոսկե կշեռք» գեղարվեստական ​​ֆիլմերի բաժնի ժյուրիի ղեկավարը։

Բարեկամներ մինչ նոր հանդիպում եթերում, Տէրն ընդձեզ: