Sistemi "15 Khordad"; një hap i madh në rritjen e aftësive të mbrojtjes ajrore të Iranit

[TEHERAN], 2 Maj 2026, ParsToday – Shtimi dhe diversifikimi i kërcënimeve ajrore, përfshirë avionët, helikopterët, dronët dhe llojet e ndryshme të raketave kruz dhe balistike, ka bërë të domosdoshme krijimin e sistemeve moderne të mbrojtjes për t'u përballur me këto kërcënime. Në këtë drejtim, deri më tani në Iran janë zhvilluar dhe vënë në punë lloje të ndryshme të këtyre sistemeve raketore me aftësi dhe kapacitete të larmishme.

Sipas raportit të ParsToday, një nga këto sisteme me aftësi të konsiderueshme është sistemi raketor mbrojtës "15 Khordad", i cili u prezantua më 9 qershor 2019 në prani të Gjeneral Hatamit, ministrit të atëhershëm të Mbrojtjes dhe Gjeneral Sabahi-Fard, komandantit të atëhershëm të Forcave të Mbrojtjes Ajrore të Ushtrisë, duke iu bashkuar rrjetit të integruar të mbrojtjes ajrore të vendit. Ky sistem është projektuar dhe ndërtuar në kuadër të projektit "Dëshmorët e Subashit". Sistemi mbrojtës "15 Khordad" në fazën finale të stërvitjes së përbashkët "Mbrojtësit e Qiellit të Velajatit 98", për herë të parë në kushte reale luftimi, kreu operacione kundër objektivave armiqësore në zonën e stërvitjes.

Sistemi i mbrojtjes ajrore "15 Khordad" është ndërtuar nga Organizata e Industrisë së Hapësirës Ajrore, varësi e Ministrisë së Mbrojtjes dhe Mbështetjes së Forcave të Armatosura. Ky sistem është një version i avancuar i sistemit raketor "Talash". Zhvillimi i sistemit "15 Khordad" tregon se projektuesit e mbrojtjes ajrore të Iranit i konsiderojnë kërcënimet kryesore ato në rreze dhe lartësi mesatare, që përfshijnë avionët gjuajtës dhe sulmues të armikut. Sot, shumica e sistemeve të mbrojtjes ajrore me bazë tokësore fokusohen në këtë diapazon. Ky sistem ka aftësinë e angazhimit efektiv me objektiva ajrore me aftësi të larta sulmuese si avionët zbulues, bombarduesit dhe gjuajtësit taktikë, madje edhe ata të tipit "stealth" (të padukshëm nga radari), si dhe llojet e dronëve dhe raketave kruz.

Në të njëjtën kohë, sistemi "15 Khordad" ka rritur fuqinë e zjarrit të mbrojtjes ajrore të Ushtrisë së Republikës Islamike të Iranit për t'u përballur me sulmet ajrore në volum të madh. Ky sistem është i pajisur me radar "phased array" me mundësinë e angazhimit simultan me disa objektiva dhe platforma lëshimi të pavarura, ku përdoren raketat Sayyad-2 dhe Sayyad-3. Një tjetër veçori e rëndësishme është natyra e tij taktike dhe lëvizshmëria e lartë, aq sa kryen operacionin e zbulimit dhe gjurmimit njëkohësisht me vetëm një radar, duke qenë një sistem me komponentë minimalë.

Një nga avantazhet interesante të këtij sistemi është mundësia e mbartjes dhe përdorimit të dy llojeve të ndryshme të raketave me rreze të ndryshme në një lëshues të vetëm, duke pasur aftësinë të mbajë dhe lëshojë njëkohësisht raketën Sayyad-2 me rreze 75 km dhe Sayyad-3 me rreze 120 km. Përdorimi i disa llojeve të raketave në një sistem kursen kostot. Në këtë mënyrë, sistemi "15 Khordad" ka një rreze më të madhe se sistemi raketor rus "Buk-M3" (70 km) dhe sistemi amerikan "Patriot Model 1" (70 km). Ky sistem është i aftë të identifikojë dhe ndjekë 6 objektiva njëkohësisht dhe të kryejë operacionin e gjuajtjes dhe asgjësimit kundër tyre, gjë që tregon shkathtësinë dhe shpejtësinë e tij të lartë të veprimit.

Kohëzgjatja për ta bërë gati sistemin për operacion luftarak është më pak se 5 minuta. Sistemi "15 Khordad" mund të identifikojë objektiva si gjuajtësit dhe dronët sulmues në një rreze prej 150 km dhe t'i gjurmojë ato deri në 120 km me një lartësi maksimale angazhimi prej 27 km. Një tjetër avantazh është identifikimi i objektivave "stealth" në distancën 85 km dhe asgjësimi i tyre në 45 km. Raketat Sayyad-3 përdorin sisteme drejtimi infra të kuqe, radari gjysmë-aktiv dhe aktiv. Gjithashtu, në këtë sistem numri i raketave në çdo mjet lëshues është rritur në 4, duke rritur volumin e zjarrit. Përdorimi i radarit të avancuar "Najm-804" ka rritur ndjeshëm efikasitetin dhe rezistencën e tij ndaj luftës elektronike të armikut.

Kërkoni video, na ndiqni: https://t.me/ParsTodayshqip