Sardashti; plaga e paharrueshme e botës

ParsToday - 28 qershori i vitit 1987, shënohet në kalendarin zyrtar të Republikës Islamike të Iranit si përvjetori i njërit prej krimeve më të tmerrshme të luftës kundër njerëzimit. Kjo ditë, që korrespondon me 28 qershorin e vitit 1987, përkujton bombardimin kimik të qytetit të Sardashtit në Iranin perëndimor nga regjimi irakian Baath; një krim që u krye me mbështetjen dhe heshtjen e turpshme të fuqive perëndimore.

Sipas ParsToday, në atë ditë të ngrohtë dhe të qetë, avionët ushtarakë të regjimit të Sadam Husejn hodhën bomba që përmbanin gaz mustardë mbi katër zona banimi dhe me popullsi të dendur të këtij qyteti kufitar iraniano-irakin, duke e shndërruar jetën e zakonshme të më shumë se dymbëdhjetë mijë civilëve në një makth të pafund brenda pak çastesh.

Rrugicat dhe rrugët u mbushën papritur me trupa njerëzish të vrarë dhe të plagosur, të cilët kishin rënë përtokë me flluska, duke kollitur gjak dhe duke marrë frymë me vështirësi, të pavetëdijshëm për natyrën e sulmit. Kjo katastrofë e regjistroi Sardashtin në historinë e njerëzimit si qytetin e parë në botë pas Luftës së Dytë Botërore që u shënjestrua drejtpërdrejt dhe gjerësisht nga armët kimike.

Gati katër dekada pas asaj dite tragjike, shumë të mbijetuar të kësaj ngjarje ende po përballen me pasojat fizike dhe psikologjike të këtij krimi. Statistikat zyrtare tregojnë se në ditën e sulmit dhe në ditët që pasuan, më shumë se njëqind banorë të Sardashtit u vranë dhe numri i viktimave kimike u rrit në rreth tetë mijë, por kjo shifër është vetëm një pjesë e tragjedisë. Gazi i mustardës, me efektet e tij kronike dhe progresive, ka shkatërruar mushkëritë, sytë, sistemin imunitar dhe psikikën e viktimave për vite me radhë.

Mijëra të mbijetuar të armëve kimike në Sardasht ende vuajnë nga gulçim, dëmtime të syve, infertilitet, çrregullime të lëkurës dhe depresion të thellë. Dimensionet e katastrofës së bombardimeve kimike në Sardasht shkojnë përtej fushëbetejës dhe numrit të viktimave. Një nga pikat e rëndësishme në këtë krim të madh ishte roli i qeverive perëndimore në pajisjen, mbështetjen dhe heshtjen ndaj krimeve të Sadam Husejn.

Sejed Abbas Araghchi, ministri i Punëve të Jashtme i Republikës Islamike të Iranit, në mesazhin e tij me rastin e 39-vjetorit të kësaj tragjedie, hodhi një vështrim të thellë dhe të detajuar në këtë këndvështrim dhe theksoi se "Sardashti nuk është vetëm një qytet; është një simbol i shtypjes së një kombi që ra viktimë e armëve të ndaluara dhe nuk u tërhoq përballë shtypjes dhe agresionit". Ai kujtoi në mënyrë të qartë se historia tregon qartë se mbështetja dhe heshtja e disa qeverive perëndimore, veçanërisht Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Gjermanisë dhe Anglisë, ndaj pajisjes së regjimit të Sadam Husejn me armë të shkatërrimit në masë dhe përdorimit të tyre të gjerë kundër popullit të Iranit dhe madje edhe qytetit Halabche të Irakut, luajti një rol të pamohueshëm në atë tragjedi njerëzore.

Dokumente dhe raporte të forta nga organizatat ndërkombëtare tregojnë se kompanitë perëndimore kimike dhe ushtarake i siguruan diktatorit kriminel irakian lëndë të para, pajisje të përparuara dhe teknologji për të prodhuar gazra toksikë, ndërsa në të njëjtën kohë, ato bllokuan dhe vunë veton ndaj çdo rezolute vendimtare kundër këtyre krimeve në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Kjo qasje e dyfishtë dhe bashkëpunuese jo vetëm që tallte normat e së drejtës ndërkombëtare, por gjithashtu hapi rrugën për përsëritjen e tragjedive të tilla në rajon.

Në mesazhin e tij, Araghchi, duke iu referuar agresioneve të fundit nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe regjimit sionist, theksoi vazhdimin e këtij modeli të rrezikshëm dhe deklaroi se "është sikur rrota e kohës po përsërit të njëjtën provë të madhe pas dekadash; një provë midis së vërtetës dhe gënjeshtrës, midis dritës dhe errësirës, ​​midis dinjitetit njerëzor dhe së keqes". Ministri i Jashtëm iranian, duke kujtuar se heshtja e shumë qeverive sot përballë shkeljeve të hapura të parimeve humanitare është një vazhdim i të njëjtës qasje të mëparshme ndaj krimit të Sardashtit, theksoi vendosmërinë e Iranit për ta ndjekur këtë çështje ligjërisht në qarqet ndërkombëtare.

Ministria iraniane e Punëve të Jashtme ka njoftuar se nuk do të kursejë asnjë përpjekje për të identifikuar dimensionet njerëzore, sociale, ligjore dhe humanitare të kësaj katastrofe dhe, duke cituar Protokollin e Gjenevës të vitit 1925 dhe Konventën për Ndalimin e Armëve Kimike, e konsideron përgjegjësinë ndërkombëtare të autorëve dhe komandantëve të këtij krimi si të përjetshme. Republika Islamike e Iranit, si viktima më e madhe e armëve kimike në kohët bashkëkohore, luajti një rol kyç në zhvillimin e Konventës për Ndalimin e Armëve Kimike dhe ka qenë gjithmonë flamurtare e një bote pa armë të shkatërrimit në masë, por ky flamurtare do të mbetet e paplotë dhe e paplotë pa drejtësi për viktimat e Sardashtit.

Sot, Sardashti është një dëshmi e gjallë e rezistencës së së vërtetës kundër gënjeshtrës dhe një provë për ndërgjegjen globale. Kanë kaluar tridhjetë e nëntë vjet që nga ajo ditë, por mijëra viktima ende presin drejtësi dhe shërim, dhe bashkësia ndërkombëtare vazhdon të heshtë përballë këtij krimi historik, duke lënë rrugën hapur që krime të tilla të përsëriten. Një shembull i kësaj janë krimet e regjimit sionist dhe gjenocidi i palestinezëve në Gaza dhe Bregun Perëndimor. Mesazhi i Ministrit të Jashtëm iranian në përvjetorin e bombardimit kimik të Sardashtit është një thirrje për t'i dhënë fund kësaj heshtjeje dhe për të vizatuar një horizont në të cilin dinjiteti njerëzor triumfon mbi ngacmimin dhe dominimin; një horizont në të cilin asnjë komb apo qenie njerëzore nuk do të jetë më kurrë viktimë e luftës, terrorit dhe armëve të shkatërrimit në masë, dhe bota do të bazohet në drejtësi, të vërtetë dhe respekt të ndërsjellë. Kjo kërkesë nuk është një kërkesë kombëtare, por një domosdoshmëri për të mbrojtur njerëzimin dhe për të parandaluar përsëritjen e tragjedive si Sardashti; një katastrofë që çdo vit, me frymën e djegur të të mbijetuarve, na kujton përgjegjësinë historike të të gjithëve ndaj të kaluarës dhe të ardhmes.

Kërkoni video, na ndiqni: https://t.me/ParsTodayshqip