ANEA konfirmon respektimin e marrëveshjes bërthamore nga Irani

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) ka konfirmuar edhe një herë se Irani ka vepruar sipas angazhimeve të tij ne baze te marrëveshjes bërthamore të nënshkruar me grupin G5 + 1 në vitin 2015.

Irani është duke vepruar në përputhje me marrëveshjen bërthamore të vitit 2015, raportuan mediat duke cituar një vlerësim të Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Atomike (ANEA) . Vlerësimi tremujor i ANEA tregon se stoku i uraniumit të pasuruar në Iran është nën kufirin e përcaktuar me marrëveshje. Uraniumi i pasuruar më pak mund të përdoret për qëllime paqësore, por kur pasurohet më shumë mund të përdoret për armatim bërthamor. ANEA po ashtu tha se stoku i ujit të rëndë, i cili mund të përdoret në reaktorët që prodhojnë armë me plutonium, është 128.2 tonë - nën kufirin prej 130 tonësh. Me marrëveshjen e vitit 2015, midis Iranit dhe gjashtë fuqive botërore, Republika Islamike e Iranit ka reduktuar aktivitetin bërthamor në këmbim të lehtësimit të sanksioneve ndërkombëtare. Rezerva e Iranit me uranium të pasuruar në nivel të ulët, më 27 maj ishte 79.8 kilogram, shumë më poshtë kufirit të dakorduar prej 300 kilogram, tha ANEA në një raport konfidencial të premten. ANEA shtoi se niveli i pasurimit të uraniumit nuk tejkalon një kufi prej 3.67 përqind, nënjë kohë që edhe nën maksimumin pesë përqind konsiderohen si të përshtatshme për përdorim në sektorin e  energjisë civile. Raporti i ri ANEA, i dyti që nga inaugurimi i presidentit amerikan Donald Trump, u dërgua në shtetet anëtare mes tensioneve në rritje midis Teheranit dhe Uashingtonit. Trump e ka quajtur marrëveshjen bërthamore, të njohur si Plani i Përbashkët i Përbashkët i Veprimit  si "marrëveshja më e keqe e negociuar ndonjëherë" dhe u zotua të "çmontonte" marrëveshjen "katastrofike". Sipas vlerësimit tremujor, rezerva e ujit të rëndë të Iranit, një element kimik i përdorur si moderator në një lloj reaktori bërthamor që mund të prodhojë plutonium, ishte 16,2 ton në 16 maj. Sipas marrëveshjes bërthamore, Teherani ka rënë dakord të mbajë rezervat e tij të ujit të rëndë më poshtë se sasia 130 tonë metrikë. Irani dhe pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara - Shtetet e Bashkuara, Franca, Britania, Rusia dhe Kina - plus Gjermania nënshkruan marrëveshjen bërthamore në korrik 2015 dhe zbatimi i saj filloi në janar 2016. Sipas marrëveshjes bërthamore, Irani u zotua për të vendosur kufizime në programin e tij bërthamor në shkëmbim të heqjes së sanksioneve bërthamore të imponuara kundër Teheranit. Agjencia bërthamore e OKB-së (ANEA), në raportin e saj tremujor në shkurt, i pari që nga inaugurimi i Presidentit Trump, tha se Republika Islamike e Iranit ka rezervuar afërsisht gjysmën e uraniumit të pasuruar të lejuar në marrëveshjen bërthamore. "Që nga 18 shkurti 2017, sasia e uraniumit të Iranit i pasuruar deri në 3.67 për qind (U-235) ishte 101.7 kg", tha ANEA, duke shtuar se është shumë më poshtë nivelit të rënë dakord prej 202.8 kg, që është e barabartë me 300 kg uranium. Raporti i ri i ANEA, edhe një herë konfirmoi se Irani vazhdon të respektojë të gjitha angazhimet e tij në kuadër të marrëveshjes me G 5+1, por njëkohësisht, Teherani pret që edhe vendet e tjera të G 5+1, e veçanërisht SHBA, të zbatojnë angazhimet e tyre në kuadër të kësaj marrëveshje dhe të heqin çdo pengesë dhe kufizim në marrëdhëniet ekonomike, tregtare dhe financiare mes Iranit dhe botës.