Perspektiva konstruktive e marrëdhënieve Iran-ANEA

Marrëdhëniet mes Iranit dhe ANEA përgjatë 1 viti e gjysmë të kaluar, d.m.th. që nga koha e zgjedhjes së Rafael Grosi në postin e drejtorit të përgjithshëm të ANEA, për shkak të ndikimit të kësaj agjencie nga presionet politike dhe pretendimet e disa palëve mbi dosjet e kaluara, ka pasur një rrjedhë negative.

Mirëpo kjo rrjedhë ka ndryshuar gjatë vizitës së fundit të drejtorit të përgjithshëm të ANEA në Teherani dhe marrëveshjes së arritur për të plotësuar boshllëqet teknike dhe të traktateve të Iranit dhe ANEA. Deklarata e Teheranit dhe tani deklarata e Vienës ka bërë të mundur nisjen e një faze të re në marrëdhëniet mes Iranit dhe ANEA. Drejtori i përgjithshëm i ANEA ditën e premte ka mirëpritur marrëveshjen e arritur mes Iranit dhe ANEA në përputhje me traktatin NPT. Irani dhe ANEA më 26 gusht në përfundim të vizitës dyditore të Rafael Grosi në Teheran, doli me një deklaratë të përbashkët. Në këtë deklaratë është thënë se Irani në formë vullnetare lejon inspektimin e 2 vendeve të përcaktuara nga ANEA dhe kryerjen e testimeve verifikuese nga ana e kësaj agjencie për zgjedhjen e kësaj çështjeje. Kazem Karib’abadi përfaqësuesi i Iranit në organizatat ndërkombëtare në Vienë në një konferencë për shtyp deklaroi: Raporti i drejtorit të përgjithshëm të ANEA lidhur me marrëveshjen e traktatit NPT me Iranin tregon për perspektivën konstruktive të marrëdhënieve të Iranit me ANEA. Deklarata e Teheranit tregoi se Irani nuk ka asnjë problemet me ANEA në fushat e bashkëpunimit dhe qasjes së bashkëpunimit. Zarif ministër i jashtëm i Republikës Islamike të Iranit lidhur me këtë në një Twitter deklaroi: Ne nuk kemi asgjë për të fshehur dhe së një rrugëzgjidhje e mesme e pranueshme është e mundshme. Një rrugëzgjidhje është pikërisht kjo d.m.th. përpjekja për arritjen e një marrëveshjeje me ANEA> Nëse marrëveshja arrihet një front anti-iranian i Amerikës do të mbyllet. Gjatë analizimit të kësaj çështje, ekzistojnë dy supozime të forta dhe pothuajse të sigurta për qëllimet e SHBA kundër Iranit. Hipoteza e parë është krijimi i një konfrontimi midis Iranit dhe IAEA, i cili është opsioni i preferuar për zyrtarët e administratës Trump dhe disa elementë ekstremistë në Kongresin amerikan. Hipoteza e dytë; Është forcimi i procesit të izolimit të Iranit në skenën ndërkombëtare që është ende një nga opsionet në tryezën amerikane. Sidoqoftë, Shtetet e Bashkuara nuk arritën rezultatin e dëshiruar as në hipotezën e parë dhe as në të dytën. Me fjalë të tjera, duke u përballur me kundërshtim serioz ndaj zgjatjes së embargos së armëve të Iranit dhe mos përdorimit të mekanizmit Moshe, projekti i shkatërrimit të marrëdhënieve midis Iranit dhe IAEA tani ka dështuar. Shtetet e Bashkuara donin të përdornin hetimin e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike mbi Iranin si një mjet për të diskredituar marrëveshjen bërthamore dhe për të justifikuar politikën e saj të presionit maksimal. "Respektimi i zotimeve të Iranit ndaj angazhimeve të masave mbrojtëse ndihmon qeveritë të përpiqen t'i rezistojnë presionit të SHBA për të zbatuar sanksionet e KB", tha Kelsey Davenport, drejtor i Politikës së Mospërhapjes Bërthamore të NSC. Duke përmbushur angazhimet e tij, Irani në fakt ka forcuar përpjekjet e trojkës Evropiane për të ruajtur rendin, duke bllokuar kështu rrugën për Shtetet e Bashkuara për të abuzuar me Këshillin e Sigurimit dhe rivendosjen e menjëhershme të sanksioneve të KB kundër Iranit. Tani, siç ka vënë në dukje Ambasadori iranian dhe Përfaqësuesi i Përhershëm në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike në Vjenë, Irani pret që Deklarata e Përbashkët dhe Raporti i Drejtorit të Përgjithshëm të jenë një hap kryesor drejt normalizimit të çështjes së masave mbrojtëse të lidhura me Iranin në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike përmes zbatimit të pavarur, të paanshëm profesional, i marrëveshjeve dhe angazhimeve.