Analizë | Hexakopteri "Rajum"; përgjigjja e Jemenit ndaj kërkesave të fushëbetejave

Pars Today – Mes numrit të madh të dronëve ushtarakë që vitet e fundit kanë hyrë në skenën e betejave rajonale, hexakopteri jemenas "Rajum", me projektimin e tij të qëllimshëm dhe të orientuar drejt misionit, ka fituar një pozitë të veçantë.

Sipas Pars Today, hexakopteri "Rajum", i prezantuar së fundmi nga ushtria e Jemenit, ndryshe nga dronët me krahë fiks dhe rreze të gjatë, të cilët zakonisht projektohen për zbulim strategjik ose sulme në distancë, e përqendron të gjithë vëmendjen e tij te misionet e afërta, mbështetja e drejtpërdrejtë ajrore e forcave tokësore me transportimin e municioneve të hedhshme nga ajri, përfshirë mortajat, si dhe fleksibiliteti taktik në mjediset e çrregullta dhe komplekse të fushëbetejës. Kjo qasje e vendos "Rajum"-in në kategorinë e mjeteve plotësuese që nuk synojnë ndryshimin e ekuilibrit strategjik, por rritjen e efikasitetit luftarak në nivelin e njësive operacionale.

Struktura gjashtërotorëshe e "Rajum"-it është aspekti i parë dhe më i rëndësishëm që e dallon atë nga kuadrokopterët e zakonshëm. Përdorimi i gjashtë motorëve elektrikë, përveçse siguron stabilitet më të madh në kushte të pafavorshme atmosferike ose gjatë përballjes me erëra të papritura në luginat malore, rrit ndjeshëm edhe kapacitetin e mbajtjes së ngarkesës. Ndërsa shumë mjete fluturuese operacionale me katër motorë kanë një kapacitet maksimal për të mbajtur një ngarkesë prej rreth 10 deri në 15 kilogramësh, "Rajum", me kapacitetin e deklaruar prej 40 kilogramësh, është shndërruar në një platformë shumëfunksionale që mund të shkojë përtej rolit të zbulimit dhe të përdoret si sistem për transportimin e pajisjeve, transportimin e municioneve të lehta, apo edhe si platformë për mbështetje të afërt me zjarr.

Kjo veçori, veçanërisht në akset jugore dhe perëndimore të Jemenit, ku linjat e furnizimit tokësor për shkak të shpërndarjes së popullsisë dhe topografisë së vështirë janë vënë vazhdimisht në shënjestër të sulmeve ajrore ose bllokadave, përbën një avantazh strategjik. Gjithashtu, në projektimin dhe prodhimin e këtij mjeti fluturues janë përdorur materiale kompozite, alumin dhe polimer në trup dhe strukturë, gjë që ka bërë që struktura të jetë më e lehtë.

Përmasat fizike të "Rajum"-it gjithashtu e shpjegojnë mirë filozofinë e projektimit të tij. Me një diametër prej rreth 150 centimetrash dhe gjatësi të krahëve afër 40 centimetrave, ky mjet fluturues bën pjesë në kategorinë e dronëve relativisht kompaktë, të cilët mund të transportohen lehtësisht nga një ekip i vogël, të vendosen në çatitë e ndërtesave, në automjete taktike ose madje në hyrjet e shpellave malore. Përdorimi i materialeve kompozite, aluminit dhe polimerit në trup, përveç reduktimit të peshës së strukturës, ndihmon në rritjen e qëndrueshmërisë ndaj lagështirës, pluhurit dhe goditjeve të mundshme të shkaktuara nga uljet e vështira. Kjo zgjedhje e materialeve tregon vëmendjen e projektuesve ndaj kushteve reale operacionale të Jemenit; një vend ku dronët nuk përdoren në hangarë të pajisur, por në punëtori të lëvizshme dhe nën qiell të hapur.

Por ajo që e shndërron "Rajum"-in nga një helikopter i avancuar me telekomandë thjesht në një sistem serioz taktik, është rrezja e tij operacionale prej më shumë se 10 kilometrash. Kjo rreze, megjithëse në krahasim me dronët strategjikë që fluturojnë qindra kilometra mund të duket e vogël, në kuadrin e misioneve të mbështetjes së afërt është pikërisht distanca që ekziston midis një batalioni sulmues dhe prapavijës së tij të afërt. Me këtë rreze, komandantët në terren mund t'u dërgojnë grupeve të përfshira në luftime, brenda më pak se disa minutash dhe pa pasur nevojë për koordinim me sistemet qendrore apo për të pritur fluturimet e rënda të zbulimit, një ngarkesë të lehtë pajisjesh ose municionesh, ose, duke instaluar kamera për shikim natën dhe sensorë termikë, të marrin pamje në kohë reale të lëvizjeve të armikut pas kodrave përreth.

Përdorimet e "Rajum"-it në mjediset urbane janë gjithashtu të konsiderueshme. Në qytetet e mbipopulluara dhe zonat e dendura të banuara, ku çdo fluturim me mjete të mëdha ajrore është pothuajse i pamundur, si për shkak të mungesës së pistave të uljes, ashtu edhe për shkak të rrezikut të viktimave civile kolaterale, një hexakopter me aftësi për ngritje dhe ulje vertikale dhe kontroll të saktë të lartësisë mund të kryejë zbulimin e bunkerëve të fshehur, snajperëve të fshehur ose automjeteve të blinduara të vendosura në rrugicat e ngushta, pa shkaktuar shumë zhurmë dhe me gjurmë minimale termike dhe radari. Kjo aftësi, në një luftë ku shumica e betejave zhvillohen në hapësira urbane dhe rurale të dendura, konsiderohet një avantazh taktik.

Nga ana tjetër, avantazhi relativ i "Rajum"-it në zonat malore është gjithashtu i pakundërshtueshëm. Jemeni është një vend me vargmale të larta, lugina të thella dhe kalime të ngushta. Në terrene të tilla, dronët me krahë fiks kanë nevojë për hapësirë të hapur dhe lartësi të përshtatshme për fluturim efektiv dhe zakonisht krijojnë shumë pika të verbra. Por «Rajum», me aftësinë për të qëndruar pezull, për të ndryshuar papritur drejtimin dhe për të fluturuar në lartësi të ulët, mund të kalojë nëpër çarjet malore, të fshihet pas majave dhe të shfaqet papritur nga një kënd i papritur. Kjo veçori e shndërron atë në një mjet ideal për ngritjen e pritave ndaj autokolonave të karburantit ose kolonave të blinduara që kalojnë nëpër kalimet malore.

Ndoshta mësimi më i rëndësishëm nga prezantimi i "Rajum"-it është të tregojë rrugën që ka ndjekur industria mbrojtëse e Jemenit; një rrugë që, ndryshe nga shumë vende të rajonit që kërkojnë të blejnë sisteme të shtrenjta të huaja, thekson prodhimin vendas, thjeshtësinë, mundësinë e riparimit në terren dhe përshtatjen me nevojat konkrete të betejës. "Rajum" nuk është një mrekulli teknologjike, por një zgjidhje e zgjuar për të mbushur një boshllëk që është ndier prej vitesh në nivelin e njësive tokësore. Aftësia për të mbajtur 40 kilogramë ngarkesë, rrezja prej 10 kilometrash, struktura rezistente me gjashtë motorë dhe mundësia e vendosjes në çdo pikë e kanë shndërruar këtë hexakopter në një nga mjetet më efektive të mbështetjes së afërt në arsenalin e forcave jemenase.

Në një të ardhme jo shumë të largët, ka të ngjarë të dëshmojmë zgjerimin e gamës së misioneve të "Rajum"-it, nga transportimi i municioneve dhe pajisjeve drejt kryerjes së sulmeve të sakta në pika të caktuara me municione të lehta të drejtuara, gjë që do ta shndërronte atë në një kërcënim edhe më serioz për automjetet e blinduara dhe fortifikimet e armikut. Ajo që dimë sot për "Rajum"-in është vetëm një paralajmërim për fillimin e një rruge në të cilën mbështetja ajrore e afërt po del nga monopoli i avionëve reaktivë të shtrenjtë dhe po arrin në nivelin e kompanive dhe batalioneve të këmbësorisë.

(Kërkoni video, na ndiqni: https://t.me/ParsTodayshqip)