Pse Kina dëshiron të mbështesë OKB-në, përkundër qasjes së Trump?

ParsToday - Pas deklaratave të presidentit të SHBA-së Donald Trump, Pekini theksoi mbështetjen e tij të fortë për Kombet e Bashkuara.

Sipas ParsToday, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës, Gao Jiakun, theksoi të mërkurën, më 21 janar, se ky vend gjithmonë i është përmbajtur multilateralizmit të vërtetë dhe mbështet fuqimisht sistemin ndërkombëtar të përqendruar në Kombet e Bashkuara.

"Pavarësisht nga zhvillimet ndërkombëtare, Kina do të mbështesë rendin ndërkombëtar të bazuar në të drejtën ndërkombëtare dhe normat themelore të marrëdhënieve ndërkombëtare që bazohen në qëllimet dhe parimet e Kartës së OKB-së", - tha ai në një konferencë për shtyp. Gao Jiakun i bëri këto komente pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump tha të martën, më 20 janar, se OKB-ja duhet të vazhdojë për shkak të aftësive dhe kapaciteteve të saj, por se misioni paqeruajtës që ai propozoi mund ta zëvendësojë OKB. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës theksoi se vendi i tij ka qenë gjithmonë i përkushtuar ndaj bashkëpunimit shumëpalësh dhe paqes botërore dhe do të përpiqet të ruajë rolin e OKB-së si një shtyllë kryesore e sistemit ndërkombëtar.

Trump ka shprehur vazhdimisht dyshime në lidhje me funksionimin e Kombeve të Bashkuara në muajt e fundit dhe ka bërë propozime për të reformuar ose edhe zëvendësuar disa nga institucionet e saj. Të martën, më 20 janar 2026, ai tha në mënyrë kontraverse se OKB-ja duhet të vazhdojë të funksionojë për shkak të "potencialit të saj ekzistues", por se "Komisioni i Paqes" i propozuar prej tij mund ta zëvendësojë organizatën OKB. Deklaratat e Trump u pritën me reagime të gjera ndërkombëtare dhe diplomatike, duke rritur shqetësimet midis vendeve në lidhje me dobësimin e rolit të multilateralizmit në skenën botërore. Trump pretendoi se korpusi do të ndjekë një "qasje të guximshme dhe të freskët për zgjidhjen e konflikteve globale". Kjo është interpretuar nga disa si një veprim që mund të dobësojë pozicionin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, i cili aktualisht është përgjegjës për vendosjen dhe ruajtjen e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare.

Në thelb, Komisioni i Paqes për Rripin e Gazës, të cilin Donald Trump e ka prezantuar si "Komisioni i Paqes", shihet nga shumë qeveri dhe analistë si një përpjekje për të dobësuar Kombet e Bashkuara. Arsyeja kryesore për këtë perceptim është se, ndryshe nga pretendimi fillestar për t'u përqendruar në Rripin e Gazës, komisioni është bërë një institucion më i gjerë me fuqi mbikombëtare dhe në fakt po hyn në zona që janë brenda juridiksionit të Kombeve të Bashkuara sipas strukturës së së drejtës ndërkombëtare.

Trump njoftoi në zbulimin e misionit se ky organ mund të "bëjë pothuajse çdo gjë që dëshiron", madje duke zgjeruar mandatin e tij në kriza të tjera globale, një rol që tradicionalisht ka qenë përgjegjësi e OKB-së. Më herët gjatë presidencës së tij, Trump e kishte kritikuar OKB-në dhe kishte kërcënuar të shkurtonte ose të vendoste kufizime, duke theksuar se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të vepronin në interesin e tyre kombëtar, një qasje që gjithmonë është përballur me kundërshtim nga aleatët evropianë dhe disa vende aziatike. Pavarësisht presionit, zyrtarët e OKB-së kanë theksuar se OKB-ja do ta ruajë pozitën e saj dhe se misioni nuk mund ta zëvendësojë atë.

Kritikët ndërkombëtarë kanë paralajmëruar se iniciativa e Trump mund të minojë rendin ekzistues shumëpalësh duke krijuar një strukturë paralele. Disa qeveri, përfshirë Francën, kanë refuzuar t'i bashkohen këtij organi, nga frika se kjo do të shkelë parimet e OKB-së dhe do të kërcënonte ta zëvendësojë atë. Zyrtarët gjermanë raportohet gjithashtu se janë të shqetësuar se ky organ mund të jetë "gozhda e fundit në arkivolin e së drejtës ndërkombëtare" duke anashkaluar mekanizmat e OKB-së dhe duke transferuar vendimmarrjen globale në një strukturë të personalizuar, të kontrolluar nga SHBA-ja.

Përveç kësaj, Trump e ka shpallur veten president të përjetshëm të bordit dhe ka vendosur një tarifë prej 1 miliard dollarësh për anëtarësim të përhershëm, një veprim që shumë e shohin si kundërshtim me parimet e transparencës, paanshmërisë dhe barazisë mbi të cilat bazohen Kombet e Bashkuara. Përveç kësaj, vendosja e një tarife prej 1 miliard dollarësh për një vend të përhershëm ka ngritur dyshime për mundësinë e korrupsionit në nivelet më të larta diplomatike. Kjo strukturë financiare dhe menaxhuese e kthen bordin paqeruajtës në një institucion të varur nga vullneti politik dhe ekonomik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në vend të një mekanizmi global shumëpalësh.

Në përgjithësi, zgjerimi i fushëveprimit të misionit të Bordit të Paqes, struktura e tij e personalizuar, përpjekja për të tërhequr vendet me presion politik dhe ekonomik dhe hyrja e tij në zonat tradicionale të OKB-së, të gjitha përforcojnë perceptimin se kjo iniciativë nuk është një projekt paqeruajtës, por një mjet për të ripërcaktuar rendin ndërkombëtar dhe për të zvogëluar rolin e OKB-së.

Shprehja e shqetësimit të Kinës për veprimin e Trump dhe theksimi i saj në mbështetjen e Kombeve të Bashkuara është gjithashtu në përputhje me mbështetjen e Pekinit për multilateralizmin e përqendruar në Kombet e Bashkuara.