Si e ekspozoi skandali Epstein korrupsionin moral në Perëndim?
-
Jeffrey Epstein, miliarder amerikan i skandalizuar
ParsToday - Zinxhiri i dorëheqjeve në Downing Street, nga shefi i kabinetit të kryeministrit britanik deri te drejtori i tij i komunikimit, janë shenja të jashtme të një krize të thellë të legjitimitetit moral midis elitave perëndimore.
Dosja e Jeffrey Epstein, një trafikant seksual dhe miliarder i lidhur me një rrjet politikanësh, diplomatësh dhe financuesish, është shndërruar në një tërmet politik në Evropë. Por në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, burimi origjinal i skandalit është reduktuar në një polemikë të menaxhueshme. Kjo dyanshmëri, më shumë se çdo gjë tjetër, ekspozon natyrën e "korrupsionit strukturor" në sistemin perëndimor të pushtetit.
Në Britani, presioni publik dhe makineria parlamentare e kanë sjellë Keir Starmer, i cili erdhi në pushtet me sloganin e pastrimit të politikës, në një pikë ku vazhdimi i tij si kryeministër është në dyshim serioz. Një sondazh i YouGov tregon se pothuajse 50% e votuesve duan që Starmer të japë dorëheqjen, ndërsa vetëm 25% e konsiderojnë atë të denjë për të vazhduar si kryeministër.
Kriza rreth ambasadorit britanik në Uashington, Mandelson, tregoi se ajo që më parë shihej si probleme rutinë të kryeministrit, tani është bërë një kërcënim serioz për pozicionin e Starmer.
Gabimi i tij nuk ishte kryerja e një krimi, por normalizimi i një marrëdhënieje me një figurë si Peter Mandelson, një politikan me ndikim i Partisë Laburiste, i cili për vite me radhë fshehu ose minimizoi lidhjen e tij me Epstein. Në sistemin e Westminsterit, kjo "mbyllje syri e vetëdijshme" është e mjaftueshme për të minuar legjitimitetin politik.
Shkarkimi i Mendelssohn-it mund të shihet si një përpjekje e vonuar për të ruajtur një farë mendjeje të shëndoshë morale në politikë, një përpjekje që, ndonëse e kushtueshme, tregon ende se Evropa është më e ndjeshme ndaj korrupsionit të elitave.
Por në anën tjetër të Atlantikut, pamja është krejt e ndryshme. Jo vetëm që Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk kanë parë pasoja të rëndësishme politike, por shumë nga figurat e përmendura në dokumentet e Epstein mbeten në orbitën e pushtetit dhe pasurisë. Këtu, korrupsioni nuk është një devijim, por pjesë e mekanizmit normal të pushtetit.
Sistemi politik amerikan është aq i ndërthurur me lobet financiare, rrjetet e sigurisë dhe interesat partiake saqë skandalet etike, madje edhe në shkallën e Epstein, nuk ka gjasa të çojnë në përgjegjësi të vërtetë. Këtu koncepti i "imunitetit të elitës" kalon nga një pretendim në një realitet objektiv.
Rasti Epstein tregoi se si pjesë të elitës perëndimore janë përfshirë në abuzim të organizuar, jo në margjina, por brenda strukturës së pushtetit. Kjo nuk është vetëm historia e një abuzuesi seksual. Është historia e një rrjeti që përfshin politikën, ekonominë, median dhe madje edhe institucionet gjyqësore.
Kur emrat censurohen, hetimet ndalen dhe vëmendja e publikut shpërqendrohet në kriza të sajuara ose të sigurisë, nuk mund të flasim më për “përjashtim”. Ky është një model sistematik.
Në këtë kontekst, reagimi i ministrit të Jashtëm rus Sergei Lavrov, megjithëse i shoqëruar me gjuhë të ashpër dhe qëllime specifike, prek një plagë të vërtetë. Ministri i Jashtëm rus e përshkroi publikimin e dokumenteve të Epstein jo thjesht si një skandal moral, por si një shenjë të "korrupsionit strukturor të elitës perëndimore" dhe e quajti atë një ekspozim të imazhit së vërtetë të "Perëndimit kolektiv".
Ky qëndrim, megjithëse i përzier me propagandën e Moskës, tregon një realitet: dosja Epstein është bërë një shenjë e dobësimit të legjitimitetit moral të Perëndimit në nivel ndërkombëtar. Përshkrimi i Lavrovit për një "aleancë të fshehtë të elitave perëndimore" që e konsiderojnë veten mbi ligjin pasqyron një pikëpamje që dëgjohet sot në pjesën më të madhe të botës jo-perëndimore. Këto vende e shohin rastin Epstein jo si një krizë të brendshme, por si një shenjë të hipokrizisë qytetëruese. Perëndimi, i cili e paraqet veten si mbrojtës i të drejtave të njeriut, ose hesht ose menaxhon mediatikisht krimet e elitave të tij.
Pika kyçe këtu është se edhe një përgjigje e fortë evropiane nuk do të thotë domosdoshmërisht shëndet i plotë. Dorëheqjet dhe kërkimfaljet, nëse nuk çojnë në një reformë të strukturave të pushtetit, janë më shumë paliative sesa kuruese. Kriza e Epstein tregoi se si elitat perëndimore mbulojnë njëra-tjetrën në një rrjet të mbyllur, nga informacioni i ndjeshëm deri te marrëdhëniet personale.
Dallimi midis Evropës dhe Amerikës qëndron më shumë në "menaxhimin e skandalit" sesa në natyrën e tij. Evropa ende duhet të paguajë një kosto politike. Amerika ka arritur ta minimizojë këtë kosto.
Në fund të fundit, rasti Epstein është një pasqyrë për Perëndimin. Një pasqyrë që ekspozon brutalisht hendekun midis pretendimeve morale dhe realitetit të pushtetit. Nëse ky skandal harrohet në Amerikë dhe përfundon në Evropë me disa fytyra që ndryshojnë, mesazhi do të jetë i qartë. Korrupsioni i elitës nuk është një gabim i rregullueshëm, por një shtyllë e fshehur e rendit ekzistues. Kjo është e njëjta krizë që ka gërryer seriozisht besimin e publikut në Perëndim dhe më gjerë.