Si po shpërbëhet koalicioni i mbështetësve të Trumpit?

Pars Today – Popullariteti i presidentit Donald Trump në sondazhet më të fundit kombëtare ka rënë në rreth një të tretën e votuesve, niveli më i ulët i mbështetjes për të gjatë mandatit të dytë presidencial. Kjo ka ndezur alarmin për republikanët në prag të zgjedhjeve të mesmandatit për Kongresin.

Ajo që shihet sot në sondazhet amerikane nuk është thjesht rënia e popullaritetit të një presidenti. Rezultatet tregojnë shenjat e erozionit të koalicionit politik mbi të cilin Donald Trump u mbështet për t'u rikthyer në Shtëpinë e Bardhë në zgjedhjet e vitit 2024.

Në atë kohë, shumë analistë folën për një "ripozicionim politik" në SHBA. Sipas kësaj teze, republikanët do të shndërroheshin nga një parti e mbështetur kryesisht te votuesit konservatorë të bardhë në një koalicion më të gjerë, që do të përfshinte të rinjtë, latinët dhe një pjesë të klasës punëtore. Por më pak se dy vjet më vonë, dëshmitë tregojnë se ky sukses mund të ketë qenë më shumë rezultat i rrethanave të përkohshme ekonomike dhe pakënaqësisë ndaj administratës së mëparshme sesa një ndryshim strukturor në politikën amerikane.

Sekreti i fitores së Trumpit në vitin 2024 nuk qëndronte domosdoshmërisht te popullariteti i tij personal, por te zhgënjimi i gjerë i votuesve me inflacionin, rritjen e kostos së jetesës dhe performancën ekonomike të administratës së ish-presidentit Joe Biden. Miliona amerikanë votuan për Trumpin me shpresën se ai do të rikthente stabilitetin ekonomik, do të ulte çmimet e energjisë dhe do të lehtësonte presionin mbi familjet.

Por tani, pikërisht këta tregues që kontribuan në fitoren e tij janë shndërruar në faktorët kryesorë të rënies së popullaritetit të tij.

Ekonomia ka qenë gjithmonë një nga faktorët më përcaktues në zgjedhjet amerikane. Kur votuesit ndiejnë se fuqia e tyre blerëse po zvogëlohet, edhe besnikëria partiake dobësohet. Pikërisht në këtë kontekst duhet parë edhe rënia e republikanëve në sondazhet mbi menaxhimin e ekonomisë.

Për herë të parë pas gati një dekade, një pjesë e opinionit publik amerikan i konsideron demokratët më të aftë se republikanët për menaxhimin e ekonomisë. Ky ndryshim tregon se një nga avantazhet kryesore elektorale të Trumpit po venitet.

Krahas ekonomisë, edhe përbërja sociale e mbështetësve të Trumpit po pëson ndryshime. Të rinjtë, një pjesë e të cilëve në vitin 2024 u afruan me republikanët për shkak të pakënaqësisë ndaj gjendjes ekonomike, tani po shfaqin distancën më të madhe ndaj administratës Trump.

Zgjerimi i kompetencave të pushtetit ekzekutiv, politikat agresive të brendshme dhe të jashtme, si dhe pasiguria lidhur me të ardhmen ekonomike kanë bërë që një pjesë e kësaj shtrese të largohet sërish nga republikanët.

Një tendencë e ngjashme vërehet edhe te latinët dhe disa prej pakicave racore. Këto grupe luajtën një rol të rëndësishëm në zgjerimin e bazës elektorale republikane në zgjedhjet e fundit, por sondazhet e reja tregojnë një rënie të ndjeshme të mbështetjes së tyre për Trumpin.

Ky zhvillim është i rëndësishëm sepse në vitin 2024 republikanët arritën të thyenin deri në një masë një prej avantazheve historike të demokratëve: dominimin relativ mbi votën e pakicave. Nëse kjo prirje përmbyset, do të jetë shumë e vështirë për republikanët ta rindërtojnë atë koalicion në zgjedhjet e ardhshme.

Në këtë mes, politika e jashtme është shndërruar gjithashtu në një faktor që ndikon në opinionin publik. Rritja e kostove që lidhen me përplasjen ushtarake të SHBA-së me Iranin, rritja e çmimeve të energjisë dhe shqetësimet për përhapjen e krizave ndërkombëtare kanë bërë që një pjesë e votuesve të shohë me skepticizëm vendimet e Shtëpisë së Bardhë.

Përvoja politike amerikane tregon se sa herë që luftërat jashtë vendit ndikojnë drejtpërdrejt në ekonominë e familjeve, kostoja politike zakonisht i faturohet presidentit në detyrë. Ky model është përsëritur disa herë, nga Vietnami deri te Iraku.

Edhe reagimi i Trumpit ndaj këtyre sondazheve tregon ndjeshmërinë e situatës. Ashtu si në të kaluarën, ai i ka cilësuar rezultatet si "të falsifikuara" dhe ka akuzuar mediat për manipulimin e opinionit publik.

Megjithatë, kur disa institucione të njohura të sondazheve, duke përdorur metodologji të ndryshme, arrijnë në rezultate të ngjashme, është e vështirë që të gjitha këto rezultate të shpjegohen vetëm si një operacion mediatik. Ajo që ka rëndësi është konvergjenca e rezultateve të sondazheve të ndryshme, të cilat tregojnë për një rënie të besimit të publikut.

Sigurisht, këto zhvillime nuk nënkuptojnë një fitore të sigurt të demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit. Struktura e sistemit zgjedhor amerikan, konkurrenca në distrikte të caktuara dhe faktorë të tjerë elektoralë lënë gjithmonë hapësirë për surpriza.

Megjithatë, përvoja historike tregon se presidentët që hyjnë në zgjedhjet e mesmandatit me një nivel mbështetjeje pranë një të tretës së elektoratit zakonisht përballen me humbje të konsiderueshme të vendeve të partisë së tyre në Kongres.

Prandaj, çështja kryesore nuk është thjesht rënia me disa pikë përqindjeje e popullaritetit të Trumpit. Problemi më i madh është erozioni i kapitalit politik të koalicionit që republikanët e konsideronin fillimin e një epoke të re në politikën amerikane.

Nëse të rinjtë, pakicat dhe klasa punëtore distancohen sërish nga republikanët, narrativi i "ripozicionimit të madh politik" do t'i lërë vendin një interpretimi tjetër: se fitorja e vitit 2024 nuk ishte fillimi i një rendi të ri politik, por një reagim i përkohshëm ndaj krizës ekonomike dhe pakënaqësisë me administratën e mëparshme.

Një reagim që tani, nën presionin e realiteteve ekonomike dhe politike, po shpërbëhet me shpejtësi.