SHBA qortohen në KS të OKB-së

Kur protestat nisën në Teheran, ishte krejtësisht e parashikueshme që administrata e Donald Trump do të përpiqej t'i keqpërdorte ato për të izoluar Iranin në skenën ndërkombëtare. Por llogaritjet e gabuara të ambasadores së Shteteve të Bashkuara në OKB, Nikki Haley, i shkaktuan vendit të saj një bumerang ndërkombëtar.

Me fjalë të tjera, përpjekja e saj për takimin e jashtëzakonshëm në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe reagimet e vendeve anëtare të KS të OKB-së gjatë takimit treguan se administrata e Trump nuk është në dijeni të rolit të marrëveshjes bërthamore të Iranit në marrëveshjen e re diplomatike ndërkombëtare.

Për më tepër, përpjekja e Haley për të shtyrë Këshillin e Sigurimit të OKB-së kundër Iranit ishte një kafshatë më shumë se sa ajo mund të përtyp, gjë që dëshmoi edhe një herë se administrata e Trump nuk ka ndonjë ndjenjë për përdorimin e mjeteve ndërkombëtare në diplomaci, por ata mendojnë se mund të ushtrojnë metoda populiste, si ato që përdorin brenda SHBA-ve, për të arritur qëllimet e tyre. Veprimi i mençur i Haley tregon se sa larg qeveria e Trump ka lëvizur nga ekspertët dhe trupat teknokratikë të sistemit të politikës së jashtme të SHBA.

Përfaqësuesja e SHBA-së në OKB me siguri mund të parashikonte se nuk do të miratohen rezolutat kundër Iranit, por ajo kishte pritur se do të bëhej ndonjë deklaratë të paktën për të qortuar Iranin, por as kjo nuk ndodhi.

Ajo mendoi se mund të përdorte dënimin e vendeve perëndimore kundër Iranit për të bërë përshtypje dhe ndikim në opinionin publik amerikan. Për këtë arsye, ajo përpiqej t'i lidhë protestat me politikat rajonale të Iranit, si mbështetja e qeverisë së ligjshme siriane, dërgimi i pretenduar i raketave në Jemen, mbështetja e Huthit në Jemen, pretendimi se Irani është mbështetës i terrorizmit, etj.

Por takimi emergjent mori një rrugë tjetër: dy çështje të rëndësishme u bënë qendra e takimit dhe në kundërshtim me pritshmërinë e administratës së Trump tërhoqën vëmendjen e mediave amerikane.

Së pari, shumica e shteteve anëtare kritikuan SHBA-të për përpjekjen për keqpërdorimin e KS të OKB-së si një mjet kundër protestave në Iran. Së dyti, shumica e vendeve anëtare, duke përfshirë katër prej anëtarëve të përhershëm, e përdorën takimin për të mbrojtur Planin e Përbashkët të Veprimit, i njohur më mirë si Marrëveshja Bërthamore e Iranit. Me fjalë të tjera, takimi që duhej të qortonte Iranin përfundoi duke mbrojtur Marrëveshjen Bërthamore të Iranit dhe duke denoncuar përpjekjet e SHBA për të keqpërdorur këtë organizatë ndërkombëtare.

Ngjarja bëhet veçanërisht e rëndësishme për shkak të faktit se SHBA-ja ishte kaq e suksesshme në përdorimin e organeve ndërkombëtare, si KS i OKB dhe ANEA (Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike), kundër Iranit që këto organizata do të miratonin rezoluta kundër Iranit jashtë kartës së tyre.

Nuk duhet të harrojmë se dosja bërthamore e Iranit që i referohet në mënyrë të paligjshme dhe të pajustifikuar KS të OKB-së, e ndryshoi brenda një dite çështjen nga diçka "teknike" dhe "jopolitike" në një çështje të "sigurisë ndërkombëtare" dhe kufizimet bërthamore u detyruan përgjithësisht dhe në mënyrë eksponenciale të mbulojnë gjithashtu fushat financiare dhe energjetike.

Duket se aleatët tradicionalë të Amerikës njoftuan hapur se pas marrëveshjes bërthamore askush nuk do të angazhohet për një çështje tjetër të ngjashme.