Sistemi INSTEX vihet në funksion
https://parstoday.ir/sq/news/world-i89120-sistemi_instex_vihet_në_funksion
Zv/shefja e politikës së jashtme të BE ka thënë se sistemi INSTEX është vënë në funksion dhe se transaksioni i parë me anë të këtij sistemi është në përpunim e sipër.
(last modified 2026-04-21T08:27:00+00:00 )
Qershor 28, 2019 17:14 Europe/Tirane
  • Sistemi INSTEX vihet në funksion

Zv/shefja e politikës së jashtme të BE ka thënë se sistemi INSTEX është vënë në funksion dhe se transaksioni i parë me anë të këtij sistemi është në përpunim e sipër.

Helga Schmidt, tha se takimi i sotëm i Vienës ka arritur në një përfundim konstruktiv. Ndërsa Abas Eragçi zv/ministri i jashtëm i Republikës Islamike të Iranit tha se evropianët kanë konfirmuar se mekanizmi i planifikuar i INSTEX tani është "operacional" dhe transaksionet e para janë tashmë të përpunuara. Megjithatë, zyrtari iranian shtoi se kjo ishte ende e pamjaftueshme për shkak se vendet evropiane nuk po blinin naftë iraniane. "Për INSTEX që të jetë i dobishëm për Iranin, evropianët duhet të blejnë naftë ose të marrin parasysh linjat e kredisë për këtë mekanizëm, ndryshe INSTEX nuk është ajo që ne presim," tha ai. Mekanizmi tregtar u krijua vitin e kaluar pas tërheqjes nga JCPOA të SHBA. Franca, Gjermania dhe Britania po punojnë për INSTEX me muaj, pa e bërë atë funksionale, duke e lënë Iranin të pyeste nëse ata janë serioz në lidhje me këtë ide. Një diplomat evropian ka konfirmuar se mekanizmi i drejtpërdrejtë i pagimit ishte tani funksional por Franca, Britania dhe Gjermania, të njohura si E3, ende nuk kanë bërë një njoftim zyrtar. Në një deklaratë të përbashkët të premten, Austria, Belgjika, Finlanda, Hollanda, Sllovenia, Spanja dhe Suedia thanë se po punonin me E3 për të zhvilluar mekanizma tregtar. Eragçi tha se të gjitha palët në Vienë kishin rënë dakord të zhvillonin një takim ministror "shumë shpejt". Zëvendësministri i jashtëm i Iranit thotë se në bisedimet e Vjenës që kanë për qëllim shpëtimin e marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 me fuqitë botërore janë bërë progrese, por kërkesat e Republikës Islamike ende nuk janë plotësuar. "Ishte një hap përpara, por ende nuk është e mjaftueshme dhe nuk i përmbush pritjet e Iranit", deklaroi Abas Eragçi pas pothuajse katër orësh bisedimeve me diplomatë të lartë nga Britania, Kina, Franca, Gjermania dhe Rusia. Të premten, nënshkruesit e mbetur të marrëveshjes bërthamore u takuan në kryeqytetin austriak, si një përpjekje e fundit për të shpëtuar marrëveshjen pasi SHBA u tërhoq vitin e kaluar. Presidenti i SHBA Donald Trump tërhoqi Uashingtonin në maj 2018 nga marrëveshja shumëpalëshe bërthamore, e njohur zyrtarisht si Plani i Përbashkët i Përbashkët i Veprimit (JCPOA), e cila u arrit mes Iranit dhe gjashtë fuqive botërore në vitin 2015. Më pas, Uashingtoni rifilloi vendosjen e sanksioneve unilaterale ndaj Iranit, të cilat ishin hequr nga marrëveshja. Nënshkruesit evropianë të marrëveshjes bërthamore po përballen me një ultimatum dy-mujor për të ndihmuar Iranin të anashkalojë sanksionet e SH.B.A.-së, përndryshe Teherani do të ndërmarrë hapin e dytë të reduktimit të angazhimeve të tij më 7 korrik. Në fillim të majit, Teherani pezulloi kufizimet në prodhimin e uraniumit të pasuruar dhe ujit të rëndë, lëvizjet që nuk shkelin teknikisht marrëveshjen, por sinjalizuan se durimi i Iranit ka sosur. Duke iu referuar vendimit të Iranit për të kapërcyer kufizimet thelbësore atomike të marrëveshjes, Eragçi tha, "Vendimi për të zvogëluar angazhimet tona është bërë tashmë dhe ne do të vazhdojmë atë proces, nëse pritjet tona nuk përmbushen."  "Unë nuk mendoj se përparimi i bërë sot do të jetë i mjaftueshëm për të ndaluar procesin tonë, por vendimi do të bëhet në Teheran," shtoi ai.