Çin’in İran’a uygulanan yaptırımların iptalini istemesi

Çin’in BM temsilcisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumunda Amerika’nın İran İslam Cumhuriyetine karşı tüm tek taraflı yaptırımlarının iptalini istedi. Ceng Şuwang İran nükleer çalışmaları ile ilgili var olan krizin Amerika tarafından başlandığını belirterek Washington’u bu konudan sorumlu tuttu ve Beyaz Saray’dan yaptırımların iptali ile Bercam nükleer anlaşmaya geri dönüş olanağını sağlamasını istedi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumu İran İslam Cumhuriyetinin nükleer çalışmaları ile ilgili Viyana görüşmelerinin devam ettiği bir sırada düzenlendi. Bu yüzden Amerika ile birlikte İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan Avrupa troykası konuyu Güvenlik Konseyine taşıyarak, baskıları arttırmakla İran’a kendi isteklerini dayatmaya çalıştılar. 
Zira İran İslam Cumhuriyeti heyeti, Viyana müzakerelerinde ilkeli tutumlar sergileyerek şimdiye kadar Amerika’nın Viyana müzakerelerini sabote etme çalışmalarını ve siyasetlerini etkisizleştirmiştir.
Alman ekonomist ve uzman Fulker Trier konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Amerikan eski başkanı Donald Trump’ın Bercam nükleer anlaşmadan geri çekilmekle büyük bir hata yaptığını zira İran ile uygun ekonomik ilişkilerin yeşermekte olan tomurcukları soldurduğunu ve Bercam’ın tam olarak uygulanmasını engellediğini” söyledi.

Hali hazırda yaşanan şartlarda Çin ve Rusya’nın İran nükleer programlarına verdikleri kapsamlı destekler ve Amerika’dan Donald Trump döneminde İran’a uyguladıkları yaptırımları kaldırmasını isteyerek Washington’un Bercam nükleer anlaşmaya geri dönme ortamını oluşturmasını istiyorlar. Zira Donald Trump Siyonist rejimin istekleri ve siyasetlerinin etkisi ile izlediği tek yanlı siyasetleri sayesinde uzun süren müzakereler sonucu 2015 yılında İran ile güvenlik konseyi 5 daimi üyesi ve Almanya’dan oluşan 5+1 arasında imzalanan nükleer anlaşmadan çekilerek İran İslam cumhuriyetine karşı eski yaptırımlara ilaveten yeni yaptırımlar da uygulamaya başladı fakat hali hazırda sadece Beyaz Saray değil hatta müttefikleri bile bu kararın ne kadar yanlış olduğunu anlamış bulunuyorlar.

Bir çok üst düzeyli Amerikalı uzmanın bile desteklediği Carnegie düşünce enstitüsü bile Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesinin Washington’un büyük bir hatası olduğunu vurgularken nükleer anlaşmanın İran’ın barışçıl nükleer programı hakkında diplomasinin işlevliği ve makro yönelişinin göstergesi olduğunu, fakat Amerika’nın Cumhuriyetçi başkanının bunu mahvettiğini belirtiyorlar.
Herhalükarda İran İslam Cumhuriyeti Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğini güçlendirerek nükleer çalışmalarında hiçbir gizli konunun olmadığını uygulamada göstermiş oldu ve bu yüzden de Amerika ve müttefikleri baskılarını arttırarak kendi isteklerini İran’a dayatmakta başarısız kaldılar.
Bu arada başta ekonomi çıkarları ve Ukrayna olmak üzere bir çok konuda Amerika ile çıkarlarının çeliştiği Rusya ve Çin’den, Viyana görüşmelerinde İran’ın barışçıl nükleer çalışmalarına daha fazla destek vererek nükleer apartheid ile barışçıl nükleer çalışmalar alanında tehlikeli bir bidat oluşturmaya çalışan Amerika’ya fırsat tanımamaları bekleniyor.
Amerika ve İngiltere’nin Avustralya ile nükleer denizaltı yapımı için imzaladıkları anlaşmanın Çin tarafından büyük tepki ile karşılanması ise bu bağlamda değerlendirilmelidir.