Suriye konulu Astana görüşmeleri üzerine

20. Astana görüşmeleri, 4 ülkenin dışişleri bakan yardımcılarının katılımıyla Kazakistan’ın başkentinde düzenlendi. Görüşme sonrasında 4 ülke ortak bir bildiri yayımladılar.

Astana görüşmeleri İran İslam Cumhuriyeti, Rusya ve Türkiye’nin girişimiyle Suriye’deki çatışmaların çözümü ve bu ülkede 6 yıl süren kıyım, yıkım ve insanların yerinden edilmesini sonlandırmak amacıyla şubat 2017’de başladı. Bu görüşmelerin asıl amacı Suriye’de iç çatışmayı sonlandırmak ve Türkiye ile bu ülkenin toprak ve sınır anlaşmazlıklarını çözüme kavuşturmaktır.
İran ve Rusya’nın barışçıl çabalarına rağmen, Batılı bazı ülkeler hala, Suriye başta olmak üzere Batı Asya’da gerilimi tırmandırmayı böylece ırkçı İsrail rejimi gibi ABD’nin müttefiki olan bir rejim için güvenli bir alan oluşturmaya çalışmaktalar. ABD’nin Batı Asya’daki tavrı, işgal altındaki Filistin topraklarında güvenlik ve huzurun ancak İsrail’in komşularında savaş çıkarmakla mümkün olduğunu kanıtlamıştır.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bugdanov, Astana görüşmeleri öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’nin Suriye’deki Kürtçe konuşan bazı örgütleri desteklemek suretiyle onları Şam yetkilileriyle görüşmekten alıkoyduğunu, ABD’nin devlet gibi organize ttiği Kürt örgütlerini desteklemesinin kesinlikle kabul edilemez ve Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin ihlali olduğunu belirtti. Rus yetkili ayrıca Amerikalıların Kürt müttefiklerine, Şam yetkilileriyle yapıcı görüşmelere katılmasına müsaade etmediğini vurguladı.
Kuşkusuz, Beyaz Saray’ın sözde barış taraftarı olduğuna dair sloganlarıyla ABD’nin bu tür hareketleri bağdaşmıyor. Suriye’deki iç çatışma geçtiğimiz senelerde bu ülkenin ekonomik, askeri ve hatta kültürel alt yapısını yok etmiş ve bu ülkeye ve halkına milyarlarca dolar hasar vermiştir.
Diğer bir sorun da, Türkiye’nin Suriye’de etkinliğini arttırma çabasıdır. Türkiye yönetimi 2011 yılından itibaren, bazı Batılı ve Arap ülkeleriyle birlikte Beşsar Esad yönetimini devirmek için Suriye’nin iç işlerine karışan güçlere katıldı. Bir süre sonra da Türkiye, Suriye topraklarının bir kısmını asker göndererek ele geçirdi. Türkiye’nin bu girişimi, Suriye halkı ve hükümetinin tepkisi ve itirazlarına yol açmıştır.
Ancak bu tür girişimler, Türkiye için olumlu ve iyi sonuçları olmadığı düşünülüyor. Nitekim bu ülkedeki muhalefet partileri defalarca, Ankara’nın Şam yönetimi ile doğrudan müzakere ve diyalog masasına oturması gerektiğini belirterek, Ankara’nın askeri yaklaşımını eleştirmişti.
Gelinen aşamada Türkiye yönetiminin Suriye’ye yönelik politikasında bir takım değişiklik olduğu ve İran ile Rusya’nın çabalarıyla Türk ve Suriyeli yetkililerin sorunların çözümü için bir araya geldiği görünüyor.
Sonuç itibarıyla Erdoğan yönetimi, muhalefetin seçimleri kazanması halinde takip edeceğini belirttiği yolda hareket etmesi gerekiyor. Şu sıralarda Suriye piyasası, ekonomi alanında ciddi sorunlar yaşayan Türkiye için oldukça iyi ve uygun bir pazardır. İkili ilişkiler iyileşirse, bu Türkiye’nin de yararına olacaktır. 
Gelinen noktada Ankara, Şam ile ilişkilerini normalleştirmeye çalışarak, bu ülkenin pazarında kaybettiği etkinliğini yeniden kazanmaya çalışmakta. Esad yönetimi savaş sonrasında ülkeyi yeniden inşa etmeye gayret göstermekte ve bu sürece katılan ülkeler, ekonomik olarak büyük kar elde etmiş olacaklar./