Astana 3 müzakereleri ertelenebilir
Suriye konulu Astana 3 görüşmelerine sadece 1 gün kalırken, Suriyeli muhalifler, bu müzakerelerin ertelenmesini istediler.
Suriye muhalefeti askeri heyeti, Astana görüşmelerinin ertelenmesini istedi. Kazakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Suriye yönetimi ile muhalefet temsilcileri, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Kazakistan'ın başkenti Astana'da toplanacaktı. Astana bundan önce iki kez Suriye yönetimi ile muhalefet arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapmıştır.
Gerek Astana, gerek Cenevre görüşmeleri, önce belirlenen tarihlerden birkaç gün sonra düzenlenmiştir. Anlaşılan Astana 3 görüşmeleri de birkaç gün gecikecek. Muhalifler, Suriye yönetiminin ateşkese bağlı kalmadığı ve kontrollerindeki bazı bölgelerin demografik yapısının değiştiği iddiasıyla Astana 3 görüşmelerinin ertelenmesi talebinde bulundular.
Suriye'de ateşkes, 29 Aralık'ta stratejik kent Haleb'in kurtuluşunun ardından yürürlüğe girdi. Suriye muhalefeti, bazı bölgelerde kuşatılmaları ve bu bölgelerden göçe zorlanmalarının Suriye yönetimi tarafından ateşkesin ihlali anlamına geldiğine inanıyorlar. Bu yüzden muhalefet, Astana 3 görüşmeleri düzenlenmeden önce, ateşkes mekanizması hakkında müzakere yapılmasını istiyor. Gelinen noktada ise, zayıf bir konumda olan Suriye muhalifleri, Suriye'de sahadaki gelişmeler ile bağdaşmayan koşullar belirleyerek, Suriye yönetiminin sahadaki üstünlüğünün önemsizleştirmeye çalışıyorlar.
Burada daha önemli başka bir konu da var ve o da, Astana 3 görüşmelerinin ertelenmesi talebi, Suriye krizine taraf yabancı aktörlerin gizli pazarlıklarından kaynaklanmasıdır. ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye krizi ile ilgili tutumunda bir sebat ve kararlılık görünmüyor, Avrupalı ülkeler de bu kriz konusunda, eskisi gibi güçlü bir konuma sahip değiller. Suudi Arabistan da, Beşar Esad yönetimini düşürmek için yüklü paralar harcamasına rağmen, Astana ve Cenevre 4 görüşmelerinde eski yerine sahip değil.
Türkiye'ye gelince, bu ülke Rusya üzerinden Suriye krizi bağlamında zayıflamış konumunu yeniden ihya etmeye çalışırken, Suriye muhalifleri arasındaki etkinliği yoluyla, Astana ve Cenevre'de bu krizin siyasi çözümü üzerinde mutabakata varılması noktasında sabotaj girişimlerine devam ediyor. Ancak her daim Suriye halkının kendi kaderini belirleme hakkına vurgu yapan İran İslam Cumhuriyeti ve Rusya gibi aktörler, Suriye'de sahadaki stratejik zaferler ve başarılar yüzünden Astana ve Cenevre'de üstün yere sahipler. Bu yüzden Muhaliflerin Astana 3 görüşmelerinin ertelenmesi taleplerinin, Suriye yönetimi karşıtı dış aktörlerin müzakerelerde kendi siyasi konumunu iyileştirmek ve de Rusya ve İran gibi aktörler arasında anlaşmazlık çıkarmak için gizli çabalarından kaynaklandığı düşünülebilir.
ABD ve Ürdün gibi ülkelerin Astana 2 görüşmelerine katılmaları ve Astana 3'e de davet edilmeleri de aynı hedef için yapıldı. Ayrıca, ABD, Türkiye ve Suudi Arabistan, Moskova'nın Suriye sahasındaki varlığının güçlendirilmesi başta olmak üzere Rusya'ya tavizler vermek suretiyle İran İslam Cumhuriyeti'nin Suriye krizindeki konumunu zayıflatmaya çalışıyorlar.
Şimdiye kadar bunun gibi birçok girişim ve çabalar yapıldı, ancak hiçbirinden bir sonuç alınamadı. Halep'in işgalden kurtarıldığı gibi sahadaki başarılar ve zaferlerin, siyaset sahasında da gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak yine de karşı cephenin Suriye krizini sürdürmeye yönelik çaba ve girişimlerine karşı uyanık olmak gerekiyor. İşte Suriye muhaliflerin Astana 3 görüşmelerinin ertelenmesi taleplerinin ardında ifade ettiğimiz gibi sebepler ve nedenler yatıyor.
Astana görüşmelerinin şimdiye kadar başarılı bir şekilde düzenlendiği biliniyor. Müzakereye katılan taraflar bu müzakerelerin başarılı olmasından söz ederken, müzakerelerin ertelenmesi başka ne anlam taşıyabilir?
