Rusya ve Çin Liderlerinden Bercam Anlaşmasına Destek

Rusya ve Çin 4+1 grubunun üyeleri olarak her daim Bercam Nükleer Anlaşmasının korunmasına ve Amerika’nın İran’a yönelik tek taraflı yaptırımlarına karşı olduklarına vurgu yapmışlardır. Bu doğrultuda Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin Moskova’da  Çin Cumhurbaşkanı Xi Jin Ping ile ortak basın toplantısında İran ile sağlanan nükleer anlaşmanın korunmasına vurgu yaptı.

Rusya ve Çin cumhurbaşkanları ayrıca ortak bir bildiri yayımlayarak Amerika’nın İran aleyhindeki tek taraflı yaptırımlarını kınadılar. Sözkonusu ortak bildiride şunlar kaydedildi: "İki taraf da Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun raporlarında İran’ın Bercam Nükleer Anlaşmadan doğan tüm taahhütlerini yerine getirdiğini onayladığını memnuniyetle hatırlatması gerekiyor. Hem Rusya hem Çin, Amerika’nın İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı tek yanlı yaptırımlarını da kınamaktadır.”

Bu iki ülke İran’dan da Bercam Nükleer Anlaşmasındaki taahütlerini durdurmamasını ve bu uluslararası anlaşmanın diğer taraflarından da taahhütlerini yerine getirmesini istemektedir.

Rusya ve Çin liderlerinin Bercam Nükleer Anlaşmasının zaruretine ve de Washington’un Tahran aleyhindeki yaptırımları kınamalarına yaptıkları vurgu, aslında Amerika’nın uluslararası arenasındaki bu iki güçlü ülkenin bu uluslararası anlaşmaya ve ondan güdülen hedeflere karşı ilkeli bir duruş sergilediğini göstermektedir.

Rusya ve Çin iki küresel güç olarak Amerika ile birçok konuda ihtilaflar yaşamaktadır. Bu iki güç de bu alanlarda Avrupa gibi düşünmekteler. 4+1 grubunun Avrupalı ülkeleri de Bercam Nükleer Anlaşmasının feshedilmesinin olumsuz güvenlik etkileri yaratacağını düşünmekteler.

Bercam halihazırda çok taraflı bir anlaşma örneği olarak diğer uluslararası anlaşmazlıkların ve sorunların çözümü için de model sayılır.

Çin Cumhurbaşkanı bu konuda şöyle kaydetti: " Bercam Nükleer Anlaşması çok taraflılığın sonucu olup, nükleer silahların yayılmaması ve Batı Asya’da barış ve istikrarın korunması amacı ile büyük bir öneme sahip olan ve etkin bir şekilde uygulanması gereken bir anlaşmadır.”

Tüm bunlara rağmen Amerikan hükümeti bu anlaşmanın hayata geçirilmesinin ilk günlerinden beri bu süreci baltalamak ve İran’ın ekonomik avantajlarını etkisizleştirmek girişiminde bulundu. Donald Trump’ın Amerika Başkanı olarak işbaşına gelmesi ile bu engelleme süreci daha da şiddetlendi. Trump şiddetli bir şekilde bu anlaşmaya karşı çıkıp bunun Amerika için en kötü anlaşma olduğunu söyleyerek sonunda da 8 Mayıs 2018’de tek taraflı olarak Washington’un taahhütlerini ayakları altına alıp Amerika’yı bu anlaşmadan çekti. Trump’ın bu girişimi özellikle bu anlaşmaya taraf olan diğer ülkeler tarafından büyük eleştirilere yol açtı

Bu doğrultuda Çin ve Rusya da Amerika’nın İran’a karşı yaklaşımına ciddi şekilde karşı çıkıp her fırsatta Bercam Nükleer Anlaşmasına bağlı olduklarını bildirmekteler.

Moskova ve Pekin açısından Amerika’nın İran’a karşı yaklaşımı uluslararası kurallar ve yasalara aykırı olup dünya ve bölgedeki barış ve istikrarı tehlikeye soktuğunu, savaş ve çatışma ihtimalini arttırdığını düşünüyorlar. Böylece her daim Bercam’ın feshedilmesini ve İran’a karşı baskıların artmasında ayak direyen Amerika’nın isteklerine ve Washington’un tek taraflı yaklaşımına karşı küresel güçler bu başarılı ve önemli uluslararası anlaşmanın korunmasını istiyorlar.

Amerika’nın Bercam karşıtı girişimleri ve Avrupa’nın bu hasmane tutuma pasif davranıp taahhütlerini yerine getirmemesi İran’ın sert tepkisi ile karışalandı. Bu doğrultuda İran bu anlaşmanın 26 ve 36’ıncı fıkraları çerçevesindeki taahütlerini azalttı. Bu mesele Rusya’nın tepkisine de yol açtı. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Bercam Nükleer Anlaşmasının kademeli olarak yok olmaya yüz tutup tutmadığı konusunda şöyle bir açıklamada bulundu: " Halihazırda Bercam Nükleer Anlaşması yoğun bakımdadır.”  Başka bir deyişle Bercam Nükleer Anlaşmasına taraf ülkelerin acil ve etkin bir şekilde girişimlerde bulunmaması halinde bu anlaşma ciddi bir tehlike yaşayacaktır.