BM’nin Amerika’dan Zarif ile ilgili diplomatik görev üstlenme talebi
-
BM-İran-ABD
İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, Amerika’nın Tahran’ın aktif diplomasisi karşısındaki çaresizliği örneği olarak yaptırım listesine alındı. Bu konu dünya çapında bir çok olumsuz tepkiye sebep oldu.
Bu konu ile ilgili en son tepki, BM’dan geldi. BM Amerika’dan bu teşkilata evsahiplliği anlaşması çerçevesindeki görevlerine ve özellikle İran dışişleri bakanı hakkında bağlı kalmasını istedi.
BM sözcüsü Stephane Dujarric bu bağlamda yağtığı açıklamada Muhammed Cevad Zarif’in Amerika tarafından yaptırım listesine alınmasına ve bu yüzden kendisinin gelecek BM genel oturumuna katılmasında oluşacak muhtemel sorunlara işaretle, Amerika’dan BM ev sahibi ülkesi olarak bu bağlamdaki taahhütlerine bağlı kalmasını istedi. Dujarric düzenlenen basın toplantısında “Washington’un Zarif ile ilgili sorumluluklarına uyması gerekir” dedi.
Amerika 1 Ağustos 2019 tarihinde İran’a karşı hasmane siyasetleri çerçevesinde ve Tahran’a karşı maksimum baskı siysetleri doğrultusunda dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif’e yaptırım kararı aldı. Amerika bu kararı için Zarif’in İran temsilcisi olarak dünyanın dört bir yanında “sözcülüğü” yapmasını bahane gösterdi.
Trump yönetiminin bu mantık dışı ve illegal kararı, Amerika içinde ve dışında geniş eleştirilerle karşılaştı. Amerika kongresinde bir çok temsilciye ilaveten Avrupa Birliği, Rusya ve Çin de bu karardan esef duyduklarını belirttiler.
Washington’un bu kararına tepki olarak, dışişleri bakanı Zarif, İran dışında mal varlığına sahip olmadığını belirterek, yaptırımların onu hiçbir şekilde etkilemeyeceğini vurguladı.
İran dışişleri bakanına göre adının Amerika yaptırım listesine alınmasının muhtemelen tek hedefi ve etkisi ise onun bağlantı ve ilişki kurmaktaki kabiliyetidir.
Amerika’nın bu karardan hedefi, her şeyden önce Zarif’in özellikle de son Amerika ziyaretinde kısıtlanması ve onun siyasi ve diplomatik alanlardaki çalışmalarını aksatmak ve engellemektir. Bu bağlamda Zarif’in son New York ziyaretinde Washington yönetimi açıkça Zarif ve hatta İran diplomatik heyetinin sadece BM ve İran temsilcilik konaklama yeri ve uluslararası John F. Kennedy havaalanında seyahat hakkına sahip olduklarını belirtti.
Trump yönetimi kendince bu şekilde aldığı akılsızca kararda Zarif’in üniversite ve düşünce kurumlarının oturumlarına katılmasını engellemeye çalıştı. Fakat yine de Amerika’nın medya ve haber çevrelerinin, İran’ın New York’taki temsilciliğinde Zarif ile röportaj yapmaları ise İran’ın haklı ve mantıklı tutumlarını Amerika ve dünya halkına duyurabildi.
Trump hükümeti hiç utanmadan küstah bir iddiada, Zarif’in İran tarafından konuşma meşruiyetine sahip olmadığını ileri sürdü. Bu bağlamda John bolton aptalca bir açıklamada, “Bizim bu kararımız, Cevad Zarif’i İran için gayrı meşru sözcü olarak tanıdığımız mesajını iletiyor” dedi.
Şimdi BM genel kurulu toplantısı tarihinin yaklaşması ile, bu ulusrararsı teşkilatın üst düzey yetkilileri, Zarif’in bu önemli oturuma katılmasını dikkate alarak, Trump yönetimince oluşturulan engelleri kaldırmaya çalışıyorlar.
BM ve Amerika arasında varılan anlaşma uyarınca bu ülke ev sahibi olarak BM binasından ülkelerin temsilcilik merkezi bürolarına veya bürolardan BM binasına gidiş dönüşleri için engel oluşturmamalı ve BM üye ülke yetkililerinin genel kurula katılmasını sağlamak ile mükellefti.
BM 74. Genel kurulu toplantısı 17 eylül tarihinden itibaren New York’ta düzenlenecektir. Amerikalıların tüm engellemeleri ve sabotajlarına rağmen İranlı heyetin kararlılık ve salabet ile toplantıya katılmaları bekleniyor./