ABD'nin "tetik mekanizması"nı işletme kararından vazgeçmesi
ABD'nin yeni Başkanı Jeo Biden yönetimi, BM Güvenlik Konseyi'ne yazdığı mektupta, Washington'un eski başkan Donald Trump yönetiminin İran'a karşı uluslararası yaptırımların geri getirilmesini öngören "tetik mekanizması"nı işletme kararından vazgeçtiğini duyurdu.
ABD yönetimi, nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için iddia ettiği çabaları doğrultusunda bazı girişimlerde bulundu. Ancak şurada sorulması gereken soru şudur ki "acaba bu adımlar, pratik eylem sayılabilir yoksa sırf önceki başarısız politikalardan geri dönüş anlamına geliyor?
ABD Başkandı Jeo Biden yönetimi geçen perşembe gününden itibaren selefi Donald Trump yönetiminin İran'a karşı tetik mekanizmasını işletme ve BM yaptırımlarını geri getirme gibi bazı girişimlerinden geri adım attı. İran İslam Cumhuriyeti ise, yaptırımların tamamen kaldırılması kaydıyla askıya aldığı nükleer yükümlülüklerine yeniden döneceğini duyurmuştur. Bu bağlamda İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Seyyid Ali Hamanei bir süre önce yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik tüm yaptırımlarının kaldırılması ve bunun doğruluğunun test edilmesi kaydıyla İran'ın hafiflettiği nükleer yükümlülüklerine tekrar döneceğini belirtti. İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de dün ABD'nin yeni kararlarına gösterdiği tepkide, ABD yönetiminin İran'a yönelik yaptırımları kayıtsız şartsız ve etkili biçimde tamamen kaldırması gerektiğini vurguladı.
Jeo Biden yönetiminin yeni girişimlerine bakıldığında, İran için somut ve pratik girişimlerle adımlar atmak yerine, pratik olarak hiçbir etkisi olmayan veya etkisini kaybeden Trump yönetiminin bazı girişimlerini, propaganda amaçlı olarak kullanmaya çalıştığı anlaşılıyor. ABD'nin BM'deki geçici temsilcisi, BM Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesine yazdığı mektupta ABD'nin bu ülkenin eski yönetiminin eylül ayında İran'a karşı BM 'nin tüm yaptırımlarının yeniden canlandırılmasına ilişkin talebini geri çevirdiğini belirtti. Ancak şunu ifade etmek gerekiyor ki, Donald Trump yönetiminin İran'a karşı BM yaptırımlarının yeniden uygulanmasına ilişkin isteği kendi döneminde bile bir işe yaramadı. Çünkü BM Güvenlik Konseyi üyelerinin büyük kısmı Trump yönetiminin bu isteğini geri çevirdiler ve böylece Trump yönetimi İran karşısında yenilmiş oldu. Bu yenilginin ardından Trump yönetimi bu kez BM Güvenlik Konseyi Başkanı'naİran'a karşı Güvenlik Konseyi'nin tüm yaptırımlarını 2231 sayılı kararname uyarınca geri getirmek isteğini bildirdi.Ancak Trump yönetiminin bu çabası da sonuç vermedi. Öyleki, Güvenlik Konseyi'nin 13 üyesi, Konsey'in başkanına bir mektup yazarak, ABD'nin nükleer anlaşmadan tek taraflı çekildiği için bu anlaşmayı İran'a karşı yaptırımları geri getirmek için kullanma yetkisine sahip olmadığını bildirdiler. Bunun üzerine Güvenlik Konseyi Başkanı ve BM Genel Sekreteri, Konseyi üyelerinin çoğunluğunun karşı çıktığı için ABD'nin İran'a karşı yaptırım kararnamelerini geri getiremeyeceğini deklare ettiler. Böylece Jeo Biden yönetimi, Donald Trump yönetimi döneminde açık biçimde yenilgiye uğramış girişimlerden geri adım atmak anlamına geliyor ve pratik adım sayılmıyor. Evet, ABD'nin yeni yönetiminin attığı yeni adımlar, pratik olarak bir değeri yok. ABD'nin nükleer anlaşma ve 5+1 grubuna dönmesi de Tahran'a yönelik yaptırımları tamamen kaldırmadan önce bir anlam ve değeri yok ve İran İslam Cumhuriyeti'ni askıya aldığı nükleer yükümlülüklerine geri dönmesi için ikna edebilecek adımlar değil.
