Zarif ve Mogherini’nin müzakereleri

İslamî İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif üst düzey siyasi bir heyet başkanlığında Belçika’nın başkentine gitti.

İslamî İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif üst düzey siyasi bir heyet başkanlığında Belçika’nın başkentine gitti. Zarif  Brüksel’de AB yetkililerinin yanı sıra Belçika yetkilileri ile bazı görüşmeleri gerçekleştirdi. Bu ziyaret, AB ve Belçika yetkililerinin daveti üzerine gerçekleşti. İslamî İran Bercam nükleer anlaşması yürürlüğe girdikten sonra AB ile çok önemli konuları görüşmeye başladı. Görüşmelerin AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin İran ziyareti ve ikili işbirliğini çeşitli alanlarda geliştirmek amacıyla artacağı belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in Bercam nükleer anlaşması yürürlüğe girdikten sonra AB’ye ilk ziyareti sayılan bu ziyaret aslında bir nevi nükleer müzakerelerin ve elde edilen sonuçların doğruluğunun onayı da sayılmaktadır. Buna göre Zarif’in Brüksel ziyareti sırasında da Bercam nükleer anlaşmasının titiz bir şekilde uygulanması, AB yetkilileri ile görüşmelerin ana gündem maddelerinden biriydi. Mogherini Bercam ortak komisyonunun sorumluluğunu da üstlendi.

Şimdi Amerika’nın İran’a yıllarca dayattığı yaptırımların kaldırılmasının ardından, bu yaptırımların tam olarak kaldırılması ve sürecin tam olarak yerine getirilmesi, İran ve AB’nin ciddiyetle takip ettiği bir konudur. Bundan başka şimdi İran ve ABnin ikili ilişkilerin üzerinde müzakerelere odaklandığı gözleniyor. Nitekim iki taraf arasındaki işbirliği sadece Bercam nükleer anlaşması ile sınırlı kalmıyor. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Mogherini Dışişleri Bakanı Zarif ile düzenlediği ortak basın toplantısında, birliğin Suriye ve Yemen krizi gibi bölgesel krizlerin çözümünde rol ifa etmesiyle ilgili beklentilere işaret ederek, AB’nin siyasi çıkarları ve insan hakları yükümlülüğü bu krizlerin çözümüne yardımcı olmasını gerektirdiğini belirtti. Mogherini, AB bu münakaşada anahtar rol ifa etmediğini, fakat BM’nin Suriye ve Yemen krizinin çözümü için sarf ettiği çabaları desteklediğini ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Zarif’in bundan bir kaç gün önce uluslararası Münih güvenlik konferansında yaptığı konuşmasına işaret eden Mogherini, bölgede işbirliği ile yayılmakta olan bazı krizlerin çözümlenebileceğine inandıklarını vurguladı. Mogherini, zorlu meselelerin zorlu çözümleri olduğunu, fakat Bercam gibi iki tarafın kazançlı çıktığı çözüm yolları ve işbirliği ile ilerlemenin mümkün olduğunu kaydetti.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Mogherini’nin bu sözleri, İran ve AB ilişkilerinde yeni bir dönem başladığını gösteriyor. Yeni dönemin en belirgin özelliği geçmişte kalan meseleleri bir kenara bırakmak ve geleceğe dönük bakmaktır.

Dışişleri Bakanı Zarif İran ve Avrupa Parlamentosu ilişkileri heyeti Başkanı Yanuş Loandofski ile Brüksel’de gerçekleştirdiği görüşmede de aynı noktaya işaret ederek, Tahran AB ile tüm alanlarda ilişkilerini geliştirmek istediğini belirtti. Avrupalı parlamenter de İran’ın bölgesel meselelerin çözümünde rolünü önemli ve etkili niteledi.

Şimdi İran ve AB müzakereleri geniş kapsamlı ve üst düzeyde devam eden müzakereler sayılıyor. Gözlemciler müzakerelerin seviyesine işaretle, iki tarafın siyasi meselelerde görüşlerini birbirine yakınlaştırmanın siyasi dayanışma sürecini takviye edeceğini belirtiyor. Buna göre de İran ve AB ilişkileri eski yörüngesine dönmeye başladığı belirtilebilir. Ancak yeni dönemde İran ve AB Batı’nın İran’ın nükleer meselesi etrafında koparılan yaygaralardan uzak bir şekilde hareket etmek istiyor.

İran bölgesel meselelerde mantıklı çözüm üretmek için en başta AB’nin Filistin kaderi başta olmak üzere Ortadoğu bölgesindeki krizlere karşı tutumunu şeffaflaştırması gerektiğine inanıyor. Aslında İran ve AB’nin tüm konularda görüşleri birbirine yakın olmayabilir, ama yine de bir çok önemli ortak zemin söz konusudur. Bu ortaklıklar ise iki taraf arasında yapıcı bir diyalog başlamasına zemin hazırlayabilir. Zarif’in Brüksel ziyareti de aynı mesajı taşımaktadır.015