Bugün hicri şemsi 15 Behmen 1397, hicri kameri 28 Cemadiülevvel 1440 ve 4 Şubat 2019 Pazartesi

70 yıl önce bugün hicri şemsi 15 Behmen 1327'de pehlevi silsilesinin ikinci ve son şahı Muhammed Rıza şah bir suikastten kurtuldu. Tahran üniversitesinde bir merasime katılmaya giden şah, Nasır Fahrarayi tarafından hedef alındı. Bu hadisede şah yaralandı ancak saldırgan şah korumalarının ateş açmaları neticesinde öldü.

******

40 yıl önce bugün hicri şemsi 15 Behmen 1357'de, İran İslam Cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni'nin İran'a gelmesinin ardından halkın despot şah rejimine karşı başlattıkları mücadele sürecinin had safhaya ulaştığı bir dönemde şahın başbakanı Şapur Bahtiyar katıldığı basın toplantısında halkı sakin olmaya çağırdı. Kendini demokrasi ve özgürlük yanlısı olarak tanıtan Bahtiyar, halkı inkılaptan vazgeçmeye çağırdı. Bahtiyar söz konusu konuşmasında İmam Humeyni'ye geçici hükümeti kurmaya izin vermeyeceğini bildirdi.

******

84 yıl önce bugün hicri şemsi 15 Behmen 1313'de Tahran üniversitesi inşaatı başlandı. Tahran üniversitesinin kuruluş projesi hicri şemsi 1313'de yasa tasarısı olarak milli şura meclisine sunuldu ve bu tasarı onaylandıktan sonra yürürlüğe girdi. Bu üniversite kurulduğu sırada tıbbi bilimler, insani, terbiyevi, siyasi, iktisadi ve teknik bilimlerden oluşan 6 fakülteden oluşup üniversitenin rektörlüğünü kuruluşundan 1317 yılına dek Dr. İsa Sıddık, Dr. Ali Asker Hikmetin işbirliği ile üstlendi.

*******

26 yıl önce bugün hicri şemsi 15 Behmen 1371'de, İranlı ünlü şair Sepide Kaşani lakaplı Surur Bakuçi 56 yaşında vefat etti. Hicri şemsi 1315'de İran'ın ortasında yer alan Kaşan'da dünyaya gelen Bakuçi şiiri ilk olarak babasından öğrendi ve 32 yaşında şiir konusundaki çalışmaları ciddi olarak başladı. İran'da İslam İnkılabının zaferi ardından Sepide Kaşani inkılaba büyük fedakârlıkta bulundu ve inkılapla ilgili şiirler söylemeye başladı.

*******

2 yıl önce bugün 15 Behmen 1395'de İranlı ünlü sinema ve televizyon oyuncusu Hasan Coherçi vefat etti. Coherçinin ilk oynadığı filmin adı karanlıkta fil idi. Onun oynadığı en ünlü filmi Sirus Elvendin yönettiği karşılaşma adlı filmdi.   

*****

121 yıl önce bugün hicri kameri 28 Cemadiülevvel 1319'da önde gelen taklit mercii ve mücahit Mirza Muhammed Hasan Şirazi vefat etti. Hicri kameri 1230'da İranın Şiraz kentinde dünyaya gelen Mirza Muhammed Hasan Şirazi 4 yaşındayken eğitime başladı ve 8 yaşında mukaddemata son verdi. Mirza Muhammed Hasan Şirazi'nin taklit merciliği görevi sırasında meydana gelen en önemli olay, tütün hareketinin gerçekleşmesiydi. Onun Nasıreddin şah döneminde tütün anlaşmasındaki tarihi fetvası halkı öyle meydanlara çekti ki, Gacar şahı tütün anlaşmasını feshetmek zorunda kaldı. Bu hareket meşruta inkılabının şekillenmesinde dönüm noktalarından biriydi.

****

3 yıl önce bugün 4 Şubat 2016'da Mısırlı ünlü kari Ragıp Mustafa Galveş vefat etti. Ragıp Mustafa Galveş 1938'te Mısır'ın Garbiya eyaletinde bulunan Birma köyünde dünyaya geldi. Kendisi, Mukaddes Kitap’ın diğer karileri gibi Mısır’ın seçkin karilerinden olan bir aileye sahiptir. Mısır’ın Kur’an Radyosu Karisi ve ülkenin Kur’an Hafızları ve Okuyucuları Derneği Üyesi, ağır hastalığı nedeniyle 4 Şubat 2016'da hayatını kaybetti.

*****

331 yıl önce bugün 4 Şubat 1688'de, Fransız roman yazarı ve edip Piyer Marivu dünyaya geldi. Gençliğinde sanatsal konularda geniş araştırmalarda bulunan Marivu zamanla yazarlığa yöneldi ve çok kısa zamanda büyük şöhrete kavuştu.

*****

74 yıl önce bugün 4 Şubat 1945'de Almanya'nın ikinci dünya savaşında kesin yenilgisinin açığa çıkmasının ardından Yalta konferansı Rusya'nın güneyindeki Kırım yarımadasında Amerika, eski Sovyetler birliği ve İngiltere liderlerinin katılımıyla düzenlendi. Yalta Konferansı İkinci Dünya Savaşı yıllarında toplanan meşhur konferanslardan. Kırım’da bulunan Yalta’da 4-11 Şubat 1945 tarihinde toplandı. Bu konferansa ABD Başkanı Ruzvelt, İngiliz Başbakanı Churchil ve Rus lideri Stalin katıldılar.

*****

71 yıl önce bugün 4 Şubat 1948'de Srilanka İngiltere'den bağımsızlığını elde etti. Avrupalılar bu ülkeye gelene kadar adada çeşitli krallıklar kuruldu. 1505’te Portekizliler adaya geldiklerinde, Jaffna’da Tamil Krallığı ve Kotte ile Kandi’de de Seylan krallıklarıyla karşılaştılar.