Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 15 isfend 1397, hicri kameri 28 cemadiüssani 1440 ve 6 mart 2019 çarşamba
44 yıl önce bugün, 6 Mart 1975'de İran'la Irak arasındaki ihtilafların çözümlenmesine yönelik Cezayir'in başkenti Elcezire'de bir anlaşma imzalandı. Cezayir anlaşması ardından iki ülke arasındaki münasebetler üst seviyeye ulaştı ve taraflar bu anlaşmanın tüm maddelerinin tam olarak uygulanması için kararlı olduklarını bildirerek aralarındaki ihtilafların sona ermesi için iki tarafın Cezayir anlaşmasındaki tüm maddelerin hayata geçmesinde ciddi oldukları yönünde memnun olduklarını dile getirdiler. Ancak bu anlaşma 5 yıldan fazla hayatta kalmadı ve 21 eylül 1980'de Irakın baasçı rejim diktatörü Saddam Hüseyin'in bu anlaşmayı açıkça ihlal etmesiyle İran sınırları baasçı rejimin saldırılarına uğradı ve böylece İran'a 8 yıllık savaş dayatıldı.
******
33 yıl önce bugün hicri şemsi 15 İsfend 1364'te önde gelen fakih ve araştırmacı Allame Zebiullah Mahallati vefat etti. Hicri şemsi 1271'de Mahallatta dünyaya gelen Zebiullah Mahallati ilk eğitimini doğduğu kentte öğrendi. Ardından Necefi Eşrefteki ilmiye havzasına gitti ve orada Abdülhüseyin Reşti, seyyid Hasan Sadr, seyid Muhammed Firuzabadi, şeyh Muhammed Cevad Belagi, Mirzayi Naini ve seyid Ebulhasan İsfahani gibi alimlerden dersler öğrendi.
*****
Bugün hicri şemsi 15 İsfend İran İslam cumhuriyetinde ağaç dikme günü ve yenilenebilir doğal kaynaklar haftasının başlangıcıdır. Bu haftada İran'ın çevre şartlarına uygun çeşitli ağaç fidanları halk arasında dağıtılıyor ve ağaçların ekilme yöntemleri onlara öğretiliyor.
*****
138 yıl önce böyle bir günde hicri kameri 28 cemadiüssani 1302'de, İranlı büyük alim ve edebiyatçı Mirza Muhammed bin Süleyman Tonekaboni vefat etti. Tonekaboni fıkıh alanında büyük bir alim olmanın yanında yaşadığı çağın seçkin edebiyatçılarından ve şairlerinden biriydi. Tonekaboni’den bir çok eser geride kaldı ki bu eserlerden Kısasul ulema adlı eserine değinmek mümkün. Yazar bu eserde kendisinden önce yaşamış bazı ulema ve bilginlerin biyografisini ve eserlerini anlatıyor. Bu eser İran’da bir kaç kez basıldı. Tonekaboni’nin bir başka eseri ise Fevayid Fi Usuleddin adlı eseridir. Bu eser din usulü hakkında yazılan şiir mecmuasıdır.
*****
544 yıl önce bugün 6 mart 1475'de İtalyalı ünlü heykeltıraş ve ressam Mikelanj dünyaya geldi. Babasının karşı çıkmasına rağmen ressamlık ve heykeltıraşlık sanatına yönelen Mikelanj yıllar sonra çeşitli şaheserlerini ortaya koydu. Mikelanjın en önemli eserleri arasında, Hz Musa as ve Hz İsa as'ın heykelleri ve Roma'daki Senpiyer kilisesindeki büyük ketibesi ve Mahşer gününün sanatsal ve büyük görüntüsü gibi eserlere değinebiliriz.
******
119 yıl önce bugün 6 mart 1900'da Alman mühendis ve motosiklet mucidi Gutlip Daymler hayata veda etti. 18 eylül 1834'de Almanya'da dünyaya gelen Gutlip Daymler 1885'de motorun değiştirilmiş halini bisiklet üzerine yerleştirdi ve bu ilk defa yapılmış olan motosiklet sayılırdı. Daymler 1887'de kendisinin yaptığı motorla 4 tekerlekli bir aracın hareket etmesini sağladı.
*****
82 yıl önce bugün 6 mart 1937'de dünyanın ilk kadın astronotu olan Valentina Troşkva dünyaya geldi. 6 mart tarihinde dünyaya gelen Valentina Troşkva 16 haziran 1963'de 26 yaşındayken dünyanın ilk kadın astronotu olarak uzay yolculuğuna "Vestok-6" adlı uzay aracıyla başladı.