Bugün hicri şemsi 25 şehriver 1398, hicri kameri 16 muharrem 1441 ve 16 eylül 2019 pazartesi

4 yıl önce bugün hicri şemsi 25 şehriver 1394'de İran İslam cumhuriyeti rehberlik bilgeler meclisi üyesi Ayetullah Ebulkasım Hazali vefat etti. İran İslam inkılabının zafere ulaşmasından önce yoğun faaliyetlerde bulunan Ayetullah Hazali İran anayasasının tedvin edenlerinden sayılırdı ve İran anayasayı koruma konseyi üyeliği ve İran rehberi belirleme meclisi olan Bilgeler Meclisi üyeliğine seçildi.

******

78 yıl önce bugün hicri şemsi 25 şehriver 1320'de İran'da Rızahan Mirpencin dikta hükümeti sona erdi ve oğlu Muhammed Rıza Pehlevinin saltanatı başladı. İkinci dünya savaşı sırasında Sovyetler birliği kızıl ordusunun İran'ın kuzeyi ve İngilizlerin batıdan ve güneyden İran topraklarına saldırıp bu toprakları işgal etmeleri ardından Rızahan 25 şehriver 1320'de 16 yıllık diktatörlüğü ardından istifa etmek zorunda kaldı ve İran'dan sürgün edildi ve oğlu Muhammed Rıza pehlevi İngilizlerin yardımıyla tahta geçti.

*****

41 yıl önce bugün hicri şemsi 25 Şehriver 1357'de İran'ın kuzey doğusunda 7.7 şiddetinde bir deprem meydana geldi ve Tebes kenti ve etraf köyleri yerle bir oldu. 25 binden fazla insanın ölümü ve on binlercesinin de yaralanmasıyla sonuçlanan Tebes depremi İran'da despot şah rejimine karşı başlattıkları kıyamın yaşandığı bir sırada gerçekleşti. Ancak şah rejimi İran halkının bu korkunç faciaya yönelik duyduğu üzüntüyü suiistimal ederek İslam inkılabının zafere kavuşmasını engellemeye çalıştı. Rahmetli imam Humeyni İran halkına gönderdiği bir mesajda Tebes depremzedelerine yardım yapılmasına vurgu yapıyordu.

*******

26 yıl önce bugün hicri şemsi 25 şehriver 1372'de İranlı çağdaş edip ve yazar seyid Ebulkasım Encevi Şirazi vefat etti. Eğitimini bitirdikten sonra siyasi faaliyetlere başlayan Şirazi Musaddık hükümetiyle işbirliği yaptı ve 28 mordad 1332 askeri darbesinin ardından hapse girdi.

******

181 yıl önce bugün, hicri kameri 16 muharrem 1260'da, Emir Abdulkadir Elcezayiri işgalci Fransızlara karşı 15 yıl süren mücadelenin ardından tutuklandı. Abdulkadir'in yenilgiye uğramasının en önemli sebebi Cezayir'in içinde mücadelelerini sürdürmek için belirli bir üsse sahip olmaması ve Cezayir ile Fas sınır bölgelerinde Fransızlarla savaşmak zorunda kalmasıdır. Abdulkadir 9 yıl boyunca Fransa hapishanelerinde kaldı ve ardından kendi vatanına geri dönmemek şartıyla serbest bırakıldı.

*****  

283 yıl önce bugün 16 eylül 1736'da Alman matematikçi ve fizikçi Daniel Gabriel Farenhayt hayata veda etti. Farenhayt 1724'de termometreyi icat etti. İngiltere'de, Royal Society üyeliğine seçilen Daniel Gabriel Fahrenheit, maddenin kaynama noktasının hava basıncıyla değiştiğini ortaya koydu. 1721 yılında suyun aşırı soğuma özelliğini 1724 yılında da içine tuz karıştırılan suyun donma ve kaynama sıcaklıklarının değiştiğini gösteren Fahrenheit, günümüzde hala kullanılan çalışmalarıyla ünlüdür.012