Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 21 mehr 1398, hicri kameri 14 safer 1441 ve 13 ekim 2019 pazar
55 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1343'de, Kapitülasyon kanun tasarısı veya konsolosluk yargı hakkı despot şah rejiminin göstermelik meclisince onaylandı. Bu yasa uyarınca Amerikalı askeri müsteşarları İran'da bu ülke mahkemelerinin hukuki takibinden muaf tutulurken onların İran'da herhangi bir suç işlemeleri halinde, Amerika mahkemelerinde dava dosyaları incelenecekti. Aslında bu yasa, İran'ın milli hâkimiyetinin çiğnenmesi ve halka ihanet ve saygısızlık anlamındaydı. Bu yüzden rahmetli İmam Humeyni yaptığı tarihi konuşmasında, bu yasanın boyutlarını halka anlatırken şah ve Amerika'yı şiddetle eleştirdi. İmamın bu konuşması, tutuklanıp hicri şemsi 13 Aban 1343'de sürgün edilmesine neden oldu.
*****
51 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1347'de İranlı ünlü minyatür sanatı hocası üstad Hüseyin Behzad vefat etti. Gençliğinde ressamlığa büyük ilgi duyan Behzad sanatsal eserlerini sunmasından sonra zamanla ün kazandı ve nihayet İran'ın çağdaş minyatür sanatının önde gelen hocalarından sayıldı. Behzad minyatür sanatında bir takım buluşlarını sunmakla bu asil ve değerli sanatın daha da gelişmesini sağladı. Bu ünlü İranlı minyatür hocası renkleri kullanırken yeni yöntemlerden yararlandı ve renkle coşku yaratıyordu veya acı ve hüznü seyirciye yansıtıyordu. "Firdevsi şehnamesi tabloları", "İvan-ı medain" ve "fethi babil" adlı eserler Behzad'ın bazı eserleridir.
*******
93 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1305'de İranlı ünlü şair üstad Muhammed Taki Şuride Şirazi vefat etti. Yüksek düzeyde zeki olan Şirazi kısa sürede güzel şiirler söyledi ve bu şiirleri her tarafa yayıldı. Tahran kentine giden Şirazi Nasıriddin Şah gacarın büyük ilgisini çekti ve Fesihü'l Melik lakabını aldı.
******
40 yıl önce bugün hicri kameri 21 mehr 1358'de İranlı ünlü matematikçi, edip, yazar ve Mesahip ansiklopedisinin sahibi dr Golamhüseyin Mesahip vefat etti. Hicri şemsi 1289'da Tahran kentinde bilim ehli ve edip olan bir ailede dünyaya gelen Mesahip hicri şemsi 1345'de matematik müessesesini kurdu. Mesahibin yoğun çalışmaları neticesinde İran'da yeni matematik bilim dalı yayıldı ve yeni matematik babası lakabını aldı.
******
21 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1377'de İranlı ünlü araştırmacı ve yazar üstad Recebali Mazlumi vefat etti. Mazlumi Kur'an bilimi , hadis bilimi, hikmet ve irfan, islami tarih ve sanat alanlarında yaptığı geniş araştırmaları neticesinde 90 ciltten fazla kitap ve 500 makaleyi kaleme aldı.
*******
18 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1380'de İranlı alim ve fakih Ayetullah Ebulfazl Hansari Necefi vefat etti. Hicri şemsi 1295'de İsfahan kentinde dünyaya gelen Necefi 20 yaşındayken pehlevi rejiminin baskıları yüzünden yüksek eğitim için Necefi Eşref kentine gitti. Bu önde gelen alim Ayetullah Hoi, seyid Muhsin Hekim, Muhammed Hüseyin Garavi İsfahani gibi alimlerden dersler aldı.
*****
3 yıl önce bugün hicri şemsi 21 mehr 1395'de İran'da Kur'an'ı kerimin yeni kıraat yöntemi kurucularından üstad Muhammed Taki Morovvet vefat etti. Hicri şemsi 1323'de Tahran kentinde dünyaya gelen Morovvet üstad Molla Muhammed Bagırfani'den dersler aldı. Üstad Morovvet Malezya'da düzenlenen uluslararası Kur'an'i Kerim yarışmalarında İran temsilcisi olarak birinci oldu.
*****
809 yıl önce bugün hicri kameri 14 Safer 632 yılında, İbni Şeddad olarak meşhur olan Müslüman fakih, tarihçi ve kadı Ebul Mehasin Behaiddin vefat etti. Hicri Kameri 539 yılında Irak'ın Musul şehrinde dünyaya gelen İbni Şeddad, daha küçük yaştayken Kur'anı ezberledi ve ardından hadis, kıraat ve tefsir dersleri aldı. Daha sonra Bağdat Nizamiye medresesinde öğretim üyesi olarak faaliyete başladı.
****
434 yıl önce bugün hicri kameri 14 safer 1007'de İranlı fakih, muhaddis, arif ve filozof molla Muhsin Feyz Kaşani takva ve ilim dolu bir ailede dünyaya geldi. Birçok âlim yetiştiren tanınmış bir aileye mensuptu. İlk hocası, zengin bir kütüphaneye sahip olan babası Şah Murtazâ’dır. Yirmi yaşında iken dönemin en önemli ilim ve kültür merkezi olan İsfahan’a gitti.
******
56 yıl önce bugün hicri kameri 14 Safer 1385’de önde gelen alim ve fakih ayetullah seyid Hasan Tahami vefat etti.012