Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 26 aban 1398, hicri kameri 19 rebiülevvel 1441 ve 17 kasım 2019 pazar
51 yıl önce bugün hicri şemsi 26 aban 1347'de İranlı araştırmacı üstad İbrahim Purdavud 83 yaşında hayata veda etti. İran ile ilgili başlattığı araştırmalarını tamamlamak için Almanya'ya ve ardından Hindistan'a giden üstad İbrahim Purdavud üniversitede ders vermeye başladı. Bu ünlü araştırmacı hicri şemsi 1315'de Tahran üniversitesi edebiyat ve hukuk fakültesinde ders vermek için davet edildi ve 1317'de dünya sanat ve bilim kurultayına üye oldu ve 1346'da insan severlik hizmetlerinden ötürü Vatikan sarayından bilimsel ödül aldı.

*****
40 yıl önce bugün hicri şemsi 26 aban 1358'de İranla Libya arasındaki diplomatik ilişkiler yeniden kuruldu. İranla Libya arasındaki münasebetler inkılaptan önce kesilmişti ve bu yüzden Muammer Kaddafi İran'daki pehlevi rejiminin Amerikan emperyalizmine bağlı olduğunu batılı ve Siyonist İsrail rejiminin Kudüs'teki çıkarlarını Arap ve Filistinlilerin menfaatlerine tercih ettiğini dile getiriyordu.
*****
37 yıl önce bugün 17 Kasım 1982'de, devrik Saddam karşıtı İslami gruplar ve partilerden oluşan Irak İslam inkılabı yüksek meclisi kuruldu. Bu meclis Irak halkının devrik Saddam rejiminin kurduğu kapalı, zalimce düzeninden kurtarılması ve halkın oyları ve katılımına yönelik bir hükümetin kurulması amacı gütmekteydi.
******
161 yıl önce bugün 17 kasım 1858'de Britanya Wales doğumlu sosyalist reformcu ve sosyal sosyalizm hareketi kurucularından Robert Owen hayata veda etti. Hayatındaki çalışmaları Avrupa çapında ilgi görmeye başladı. Fabrika işletmeciliğinde sosyalizm fikirlerini, işbirliğini arttırıcı yönüyle işlemeye yöneldi. En başından beri onu farklı kılan özelliklerinden olan, işçilerine eğitim sunmayı çok daha geliştirerek devam ettirdi. Owen'ın önemli bir yere sahip olduğu sosyalist akımlar sayesinde 1830'larda İngiltere'deki ilk işçi sendikaları ve ticaret odaları kurulmaya başladı. Owen'ın sosyal reformcu yaklaşımı, işçi teşkilatları ile ilgili fikirleri Owenizm olarak anılır. 19.yüzyıl başlarında büyük etki uyandıran öncü ütopyacı sosyalist, 1816'da New-Lanark fabrikasında kendi denetiminde İngiltere'nin ilk ana okulunu açtı.

*******
150 yıl önce bugün 17 kasım 1869'da Akdeniz'i Kızıl denizine bağlayan Süveyş kanalı hizmete girdi. Bu kanal 1869 yılında Fransız mühendis Ferdinand de Lesseps’in isteği doğrultusunda açılmıştır. Süveyş Kanalı, 168 km olup Portsaitten Süveyş şehrine kadar uzanır.
******
302 yıl önce bugün 17 kasım 1717'de Fransız matematikçi Jean-Baptiste d'Alembert Paris kentinde dünyaya geldi. D’Alembert 1738’de hukuk diploması almasına karşın avukatlık yapmayı düşünmedi ve tıp bilimlerine büyük ilgi duyuyordu. Ancak, bir yıl geçmeden gerçek eğiliminin matematiğe olduğunu anladı ve tüm çabalarını bu alana yöneltti. 1739’da integral hesabına, 1741’de katı cisimlerin akışkanlar içindeki hareketine ilişkin iki incelemesini sunduğu Fransız Bilimler Akademisi, d’Alembert’i üyeliğe kabul etti, Mekanikte “d’Alembert ilkesi” diye bilinen ünlü teoremini açıkladığı Dinamik İncelemesi adlı kitabını 1743’te yayımlayan d’Alembert, ertesi yıl bu ilkeyi akışkanlara uyguladı ve o güne değin geometri yöntemleriyle incelenmiş olan bu konuya yeni bir yaklaşım getirdi. 1745’te yayımladığı Rüzgârların Genel Teorisi adlı incelemesi ise ona Berlin Bilimler Akademisi’nin kapılarını açtı.012
