Tarihten Bir Yaprak
Bugün hş. 14 Şehriver 1395, kameri 2 Zilhicce 1437 ve miladi 4 Eylül 2016 Pazar
248 yıl önce 4 Eylül 1768 tarihinde böyle bir günde, Fransız ünlü edebiyatçı ve siyasi aktivist Fransuva Rene De Şatoberyan zengin bir ailede dünyaya geldi.
Fransuva ilkin papaz olmak istiyordu, fakat Fransa ordusuna katıldı. Fransuva fransı devrimine karşıydı ve kız kardeşi ve erkek kardeşi bu devrim uğruna öldürüldü, fakat Fransuva Amerika’da bir görevi gitti ve ardından İngiltere’ye geçti ve Fransa’da Napoleon iktidarı ele geçirince ülkesine döndü ve Napoleon’un hizmetine girdi. Ancak Fransuva Şatoberyan bir süre sonra Napoleon’la anlaşmazlık yaşadı ve onun en sıkı düşmanına dönüştü.
Fransa’da Borbon kraliyet ailesi iktidarın başına geçince Fransız yazar ve politikacı da Bakan ve büyükelçi oldu, fakata 1830 yılında Borbon hanedanı devrilince o da siyaset dünyasından çekilde ve yazarlığa başladı.
Şatoberyan’ın eserlerinden Atala, Rene öyküsü ve Hristiyanlığın dehası gibi eserleri örnek vermek mümkün.
219 yıl önce 4 Eylül 1797 tarihinde böyle bir günde, Fransa ordusu kraliyet taraftarlarına karşı darbe yaparak onları bastırdı. Fransa devriminden sekiz yıl sonra devletin ve devrim liderlerinin yanlış uygulamaları ve Fransa ordusunun bazı Avrupa ülkeleri ile savaşlarda hezimete uğramasının ardından Fransa halkı parlamento seçimlerinde saltanat yanlılarına oy verdi. Fakat Fransa devriminin liderlerinin talebi üzerine başta Napoleon olmak üzere ordu komutanları darbe yaptı ve 177 saltanat yanlısı milletvekilini azlederek 65’ini sürgün etti. Darbeciler ayrıca çok sayıda saltanat taraftarlarını sürgün etti ve 42 gazeteyi da kapattı. Böylece gerçi saltanat taraftarları dağıldı, ama aynı zamanda Napoleon’un 1799 yılında iktidarın başına geçmesi için de zemin hazırlanmış oldu.
134 yıl önce 4 eylül 1882 tarihinde böyle bir günde, dünyanın ilk elektrik üreten motoru Amerikalı mucit Edison tarafından icat edildi. Edison’un yaptığı elektrik motoru 300 beygir gücündeydi. Edison bu motoru kullanarak Newyork kentinin elektrik fabrikasını açtı ve kentin aydınlanmasının bir bölümünü karşıladı. Edison 1879 yılında da ampulü icat etmişti.
108 yıl önce 4 Eylül 1908 tarihinde böyle bir günde, Amerikalı siyahi yazar Richard Wright dünyaya geldi. Wrighat çok zor bir yaşamı geride bıraktıktan sonra 30 yaşında yazarlığa yöneldi. Amerikalı siyahi yazarın en seçkin eserlerinden Amerikalı siyahilerin kötü şartlarda sürdürdükleri yaşamını yansıtan siyahi çocuk, kovulan, balığın karnı gibi eserlere değinmek mümkün. Wright 1960 yılında bu dünyadan ayrıldı.
88 yıl önce 4 Eylül 1928 tarihinde böyle bir günde, İngiliz seçkin bilim adamı Aleksandır Flemingi, Penisilin’i keşfetti. İskoçyalı seçkin bilim adamı Fleming 4 Eylül 1928’de tesadüfen Penisilin’i keşfetti. Penisilin, mikropları öldürme özelliğinin yanında insanları zehirleme özelliği yoktu. Flemin bu keşfini Penisilin adı ile 1929 yılında ilan etti, fakat o dönemde hiç kimse bu yeni maddeyi önemsemedi. Bu yüzden Penisilin uzun yıllar laboratuarların içinde mahsur kaldı ta ki ikinci dünya savaşı başladı ve ordunun doktorları ve cerrahları savaşta yaralananların yaralarının iltihaplarını tedavi etmek için yeni yöntemler bulmayı düşünmeye başladı. İşte o sırada Penisilin’in konumu ve iltihaplanan yaraları tedavide etkisi hatırlandı. Bundan sonra iki biyoloji uzmanı bu maddeyi pratik bir ilaç şekline sokarak kullanmaya başladı. Bu madde bakterilere karşı çok güçlüydü ve kısa sürede hızla tüm dünyaya yayıldı. Güçlü bir antibiyotik ilaç olan Penisilin 20. Yüzyılın tıp dünyasında büyük bir devrime vesile oldu ve 1945 yılında her üç bilim adamı tıp dalında Nobel barış ödülünü kazandı.
49 yıl önce kameri 2 Zilhicce 1388 tarihinde böyle bir günde İran’ın büyük alimlerinden ve Kum dini ilimler merkezi hocalarından Ayetullah Seyyid Muhammed Mahakkık Damad vefat etti.
Seyyid Cafer Musevi’nin oğlu Seyyid Muhammed Muhakkık Damad, kameri 1325 yılında Yezd yöresinin Erdekan kentine bağlı Ahmedabad köyünde dünyaya geldi. Seyyid Muhammed babasını dünyaya gelmeden ve annesini de henüz 6 yaşındayken kaybetti. Ancak bu acılara karşın Seyyid Muhammed eğitimine başladı ve ardından Yezd kentine göç ederek bu kentin büyük hocalarından edebiyat ve din dersi aldı. Seyyid Muhammed daha sonar hocası Şeyh Golam Rıza Yezdi’nin tavsiyesi üzerine Kum kentine göç etti ve buradaki dini ilimler merkezinde büyük hocalardan feyz aldı.
Ayetullah Şeyh Abdulkerim Haeri Yezdi, Seyyid Muhammed’e özel ilgi duyuyordu ve bu tür talebeler varken dini ilimler merkezinin geleceğini aydın görüyordu. Bu ilgi ve sevgi yüzünden Ayetullah Haeri Yezdi, Seyyid Muhammed’i damat olarak kabul etti ve böylece Damat lakabı aldı.
Seyyid Muhammed ders vermeye büyük önem veriyordu, öyle ki ömrünün son günlerinde hasta yatağındayken ders celselerine katılamadığı için ağlıyordu.
Bu büyük alim 75 gün hastalığın ardından sonunda 63 yaşında kalp krizinden vefat etti ve Hz. Musama –s– külliyesinde toprağa verildi.
35 yıl önce hş. 14 Şehriver 1360 tarihinde böyle bir günde, İran İslam inkılabı başsavcısı Ayetullah Ali Kuddusi, münafıklar terör örgütünce infilak ettirilen bir bomba ile şehid edildi. Şehid Kuddusi eğitimini Ayetullah Burucerdi, Allame Tebatebai ve İmam Humeyni –ks– gibi büyük hocaların nezdinde geçirdi ve sonunda içtihad mertebesine nail oldu. Şehit Kuddusi dini arenalarda aktif bir insandı ve Hakkani dini ilimler merkezini kendisi açtı. Şehit Kuddusi hş. 1341 yılında şah rejimi ile mücadeleye başladı ve bu yüzden bir süre hapiste yattı. Ayetullah Kuddusi ömrünün son yıllarını da İslam inkılabı ve İslam Cumhuriyeti nizamını güçlendirmeye adadı ve bu doğrultuda İmam Humeyni –ks– tarafından inkılap mahkemeleri başsavcılığına atandı ve sonunda da ecnebi uşağı münafıklarca şehit edildi.
16 yıl önce hş. 14 Şehriver 1379 tarihinde böyle bir günde, çağdaş bilgin Dr. Seyyid Murtaza Ayetullahzade Şirazi hayata gözlerini yumdur. Dr. Seyyid Murtaza Ayetullahzade Şirazi, büyük Mirza Şirazi’nin torunlarından biriyde ve hş. 1307 yılında Necef’te dünyaya geldi. Seyyid Murtaza Necef’te dini ilimler merkezinde okudu ve eğitimine Tahran’da devam etti ve 23 yaşında da Tahran üniversitesine girdi ve bu üniversiteden lisansını aldıktan sonra yüksek lisans ve doktora derecesini almak üzere Kahire üniversitesine gitti. Dr. Şirazi Mısır’da kaldığı on yılda Arap dili ve edebiyatı alanında doktora derecesini aldı ve beş yıl El Ezher üniversitesinde de Fars dili ve edebiyatı ders verdi ve daha sonra Sami dillerin üzerinde ihtisas yapmak üzere İngiltere’nin Cambridge üniversitesine girdi.
Dr. Şirazi yaşamı boyunca 21 yıl edebiyat fakültesinin yayımladığı derginin genel yayın yönetmenliğini yaptı ve 25 esere imza attı ve ayrıca çeşitli dergilerde 20 makale yayımladı. Dr. Şirazi’nin eserlerine güncel terimler ansiklopedisi ve çok dille ansiklopedi gibi eserleri örnek vermek mümkün.
Dr. Şirazi bir ömür bilimsel çabanın ardından hş. 14 Şehriver 1379 tarihinde 72 yaşında hayata gözlerini yumdu.015