Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 24 şehriver 1395, hicri kameri 12 zilhicce 1437 ve miladi 14 eylül 2016 Çarşamba
497 yıl önce bugün Hicri-i Kameri 12 Zilhicce 940 yılında İslam aleminin büyük ulemasından Muhakkık Karaki olarak ün yapan Aliyyibni Hüseyni Karaki amoli vefat etti. Bu büyük alimden çok değerli eserler geride kalmıştır ki “Camiul Makasid”, “Şerhi Şerayi” ve “Risalet’ul adalet” bu eserlerden yalnızca bir kaçıdır.
*****
964 yıl önce bugün tarihi rivayetlere göre hicri kameri 12 zilhicce 473 de İranlı ünlü şair hekim Ebulmecd Mecdud bin Adem Senai Gaznevi Gazneynde dünyaya geldi. Hakîm Senâî, memleketi olan Gazne'de, iyi bir tahsil gördü. Zamânının âlimlerinden okuyup üstün bir dereceye yükseldi. Şâirlik kâbiliyeti sebebiyle çeşitli dillerde şiirler söyledi. Bir ara sultanın hizmetinde bulundu. Şöhreti kısa zamanda her yere yayıldı. Birçok yerler dolaştı. Neticede Gazne'den Horasan'a geldiğinde evliyânın büyüklerinden Yûsuf-ı Hemedânînin sohbetlerine katılıp talebesi olmakla şereflendi. Mânevî olgunluklara ve velîlik makamlarına kavuştu. Senâî ömrünün sonuna kadar riyâzetle uğraştı. Nefsinin isteklerini yapmadı. Dünya ve içindekilere gönül bağlamadı.
*****
33 yıl önce bugün hicri kameri 12 zilhicce 1404 de Ayetullah mirza Muhammed Bagır Aştiyani vefat etti. İran tütün hareketi liderlerinden olan mirza Muhammed Hasan Aştiyaninin torunu olan Ayetullah mirza Muhammed Bagır Aştiyani hicri kameri 1323 Tahranda dünyaya geldi. Tahranda ilk eğitimini aldıktan sonra kutsal Necefi Eşrefe giden Ayetullah mirza Muhammed Bagır Aştiyani kendi döneminin önde gelen alimlerden olan Ziyauddin Iraki, seyid Abulhasan İsfahani ve mirzai Naini gibi alimlerden dersler aldı.
****
17 yıl önce bugün hicri şemsi 24 şehriver 1378 tarihinde, İranlı ünlü tarihçi ve araştırmacı Dr Abdulhüseyin Zerinkub kalp krizi sonucu vefat etti. Hicri şemsi 1301 de İran'ın batısındaki Brucerd kentinde dünyaya gelen Dr Zerinkub, hicri şemsi 1327 de lisans diplomasini aldı ve tahsilini tarih dalında Doktora diplomasını alıncaya dek sürdürdü. Tarihin yanı sıra farsça edebiyatı ve İslami irfana büyük ilgi duyan Zerinkub bu konularda araştırmalarını sürdürdü.
*****
106 yıl önce bugün hicri şemsi 24 şehriver 1289 da büyük filozof hekim Cihangirhan Kaşkai vefat etti. Şahname eserinin araştırılmasında geniş çalışmalarda bulunan hekim Cihangirhan Kaşkai tar sazının çalınmasında üstatlık makamına ulaştı. 40 yaşında musiki sanatının geliştirilmesi için İsfahana giden hekim Cihangirhan Kaşkai aynı kentte dini ilimleri okumaya başladı.
*****
29 yıl önce bugün hicri şemsi 24 şehriver 1366 da İranlı yıldız bilimcisi üstad Habibullah Nucumi vefat etti. Hicri şemsi 1287 de İranın Şiraz kentinde dünyaya gelen Habibullah Nucumi 9 yaşından itibaren babasından nücüm biliminin sırlarını öğrenmeye ve 18 yaşında İran takviminin yayınlanması çalışmalarına başladı ve nihayet hicri şemsi 1312 de ilk takvim yayınlandı.
*****
14 Eylül 1980 de Türkiye'de Sıkıyönetim komutanlıklarınca Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu ve Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu yöneticilerinin teslim olması istendi.
*******
56 yıl önce bugün 14 Eylül 1960 tarihinde, Opec olarak bilinen petrol ihraç eden ülkelerin oluşturduğu teşkilat bildirgesi bu teşkilatın kurucu ülkeleri olan İran, Arabistan, Irak, Kuveyt ve Venezüella tarafından imzalandı. Bu uluslararası teşkilat dünya çapında Petrolün çıkarılması ve satışı ve petrol fiyatını kendi çıkarları ve bu hayati maddeyi üreten ülkelerin zararına yönünde belirleme konusunda tekel kuran batıdaki petrol firmalarıyla mücadele edilmesi amacıyla kuruldu. Kurulduğu ilk başlarda pek fazla gücü olmayan Opec ancak zamanla ve Cezayir, Libya, Nijerya, Katar, BAE, Gabon, Endonezya ve Ekvatorun bu teşkilata katılmalarıyla daha da güç kazandı.
****
204 yıl önce bugün 14 Eylül 1812 de Moskova'da ilk kasıtlı ve tarihi en büyük yangın gerçekleşti. Moskova Yangını, 1571 yılının Mayıs ayında Kırım Hanı I. Devlet Giray'ın, Livonya Savaşı nedeniyle şehri savunmasız şekilde 6.000 askerle bırakan Rusları yenmesi, Moskova'ya girip şehri yağmalaması ve Moskova'nın çevresindeki kasabaları ateşe vermesinden sonra, rüzgârlar nedeniyle çıkan yangının Moskova'ya varmasıdır.001