Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 10 mehr 1395, hicri kameri 29 zilhicce 1437 ve miladi 1 ekim 2016 Cumartesi
Bugün miladi 1 ekim ve hicri şemsi 10 mehr dünya yaşlılar günüdür. Hayatın her insan için farklı anlamlar taşıyan çeşitli dönemleri vardır. Yaşlılığın da bu önemli dönemlerden biri olması nedeniyle 1990 yılında Birleşmiş Milletler 1 Ekim tarihini Dünya Yaşlılar Günü olarak ilan etmiştir. Yaşlılarımız geçmişten günümüze uzanan ve geleceğimizi aydınlatacak olan ışık kaynaklarımızdır. Şunu da unutmayalım ki her fert bir gün yaşlanacaktır.
*****
99 yıl önce bugün hicri kameri 29 zilhicce 1338 de İranlı inkılapçı ve özgürlükçü ve mücadeleci din alimi şeyh Muhammed Hiyabani İranın Tebriz kentinde şehit edildi. Hicri kameri 1297 de İran'ın doğu Azerbaycan ilindeki Şebister ilçesi etrafındaki Hameneyde dünyaya gelen şeyh Muhammed Hiyabaninin hayatı meşrutiyet hareketinin ardından yeni bir aşamaya girdi. Şeyh Muhammed Hiyabani 5 arkadaşıyla birlikte milli şura meclisine girmeyi başardılar. Şeyh Muhammed Hiyabani şehit Moderris gibi mücahitlerle birlikte halkın hukukunu savunmak için kıyama başladı. Şeyh Muhammed Hiyabaninin ikinci meclisteki en önemli faaliyetlerinden biri Rus tezar hükümetinin sultacı ültimatomuna karşı cesurca ve yapıcı itirazda bulunmasıydı.
****
95 yıl önce bugün hicri şemsi 10 mehr 1300 de, İran'ın Horasan jandarma komutanı Kolonel Muhammed Taki han Pesyan İran'ın dönem hükümetinin taraftarlarınca öldürüldü. Pesyan Özgürlükçü düşüncelere sahip olmasından dolayı halk arasında geniş nüfuza sahipti. Hicri şemsi 1299 da despot Rıza darbesinden sonra Jandarma komutanlığı ve ardından Horasan hükümetini ele geçiren Kolonel Pesyan yabancı güçlerin İran'a nüfuzları ve ülkenin olumsuzluklarını dikkate alarak İran'ın İngiliz sömürgeciliğinden kurtulması ve halkın durumunun iyileşmesi için merkezi hükümetle mücadeleyi başlattı ve böylece subayların Horasan ilindeki kıyamı vuku buldu.
*****
6 yıl önce bugün hicri şemsi 10 mehr 1389 da İranlı ünlü sinema oyuncusu Rıza Handan 57 yaşında vefat etti. Hicri şemsi 1332 de Şuşter kentinde dünyaya gelen Rıza Handan Tahran üniversitesi dramatik sanatlar fakültesinden tiyatro sanatı dalından mezun oldu. Bu ünlü oyuncu Muhtarname dizisinde oynamıştı.
*****
31 yıl önce bugün 1 Ekim 1985 de, Soykırımcı rejim İsrail savaş uçakları Filistin Kurtuluş örgütünün Tunus'taki bürosuna saldırdılar. Bu saldırıda yaklaşık 70 kişi hayatını kaybederken birçokları da yaralandı. Bilindiği üzere Filistin Kurtuluş Teşkilatı Korsan rejim İsrail ordusunun 1982 de Lübnan'a saldırması üzerine bürosunu Tunus'a intikal etti. Söz konusu rejim savaş uçaklarının adı geçen örgüt merkezine saldırması dünya kamuoyunun Tel Aviv'e yönelik hınç ve nefretinin geçmişe nazaran artmasına neden oldu. Amerika'nın terör rejim İsrail'i desteklemesi aslında BMT güvenlik konseyinin bu rejime karşı bildiri yayınlamasına engel teşkil etti.
*****
1 Ekim 1961 de, Türkiye'nin Beyrut Büyükelçiliği'ne bomba atıldı. Bombayı Nasırcıların attığı belirlendi. Bunun üzerine Mısır'ın Ankara büyükelçisinden Türkiye'yi terk etmesi istendi ve Kahire'deki Türkiye büyükelçisi geri çağrıldı.
*****
67 yıl önce bugün 1 Ekim 1949 da Çin halk Cumhuriyeti resmen kuruldu ve Mao Tese Tong bu ülkenin cumhurbaşkanı oldu. Binlerce yıl süren hanedanlar yönetimi, 1912'de milliyetçilerin yönetimi ele geçirmesi ile son bulmuştur.1949'da milliyetçileri yenmeyi başaran Komünist Çinliler Mao liderliğinde ülke yönetimini ele geçirmiştir. Mao, sosyalist bir devlet kurmak için çalışmaya başladı. Stalin'in ölümüyle ülkede bir süre daha özgürlükçü bir atmosfer hakim oldu. Ama zamanla eleştirilere kapalı ve birleştirmeyi öngören düzenlemeleri büyük başarısızlığa uğrayan Mao politik açıdan zor durumda kaldı.
****
332 yıl önce bugün 1 Ekim 1684 de Fransız yazar ve şair Pierre Corneille 78 yaşında öldü. Normandiyalı soylu bir aileden yetişen ve Louis 8 ile Louis 14'ün hükümdarlığı zamanında yaşayan Pierre Corneille'in, büyük bir tiyatro yazarı idi.001