Bugün hicri şemsi 25 ferverdin 1396, hicri kameri 16 recep 1438 ve miladi 14 nisan 2017 cuma

899 yıl önce bugün hicri kameri 16 recep 539'da Müslüman muhaddis İbni Hayrun vefat etti. Muhaddis ve kıraat bilimi üstatlarından İbni Hayrun lakaplı Ebumansur Muhammed bin Abdulmelik bin Hasan bin İbrahim Attar, hicri kameri 454'de Bağdatta dünyaya geldi. O kıraat ilmini Ebuberekat ve Abdulseyid gibi ünlü şeyhlerden öğrendi. 

891 yıl önce bugün 14 nisan 1126'da müslüman filozof ve düşünür İbni Rüşd günümüz İspanyadaki Endülüsde dünyaya geldi. Gençliğinde kendi döneminin bilimleri özellikle matematik, tabii bilimler, nücüm, mantık, felsefe ve tıp biliminde maharetli olan İbni Rüşd Endülüste hüküm sürdüren Muvahidun hükümdarlarının ilgisini çekti öyle ki Endülüsün başkenti Gortabe kenti kadısı oldu.

*****

171 yıl önce bugün 14 nisan 1846'de Alman  doğu bilimcisi Fredrich Carl Andreas dünyaya geldi. Danimarkalı doğu bilimcisi olan birisiyle tanıştıktan sonra İran kültürü ve medeniyetine büyük ilgi duyan Andreas 4 yıl bu konuda araştırma yaptı. Bilgilerini arttırmak için İran ve Hindistana giden Andreas Farsça ve buna bağlı diğer dilleri öğrendi. 30 yıl Almanyadaki Gutingen üniversitesinde İran dilleri üstadı olup ders veren Andreas, öğrencilerini İranın zengin kültürüyle aşina etti. Bu ünlü İran araştırmacısı 1930'da vefat etti.

127 yıl önce bugün 14 nisan 1890'da, ismi sonraları Amerikan ülkeleri teşkilatı olarak değişen Pan Amerikan birliği kuruldu. Nisan 1948'de Colombiyada 9. Pan Amerikan birliği oturumunda Amerika ülkeleri teşkilatı bildirgesi onaylandı ve 1972'de Kanada ve Guyan bu teşkilatın gözlemci üyesi ülkeleri olarak kabul edildiler. Adı geçen teşkilata üye ülkeleri tedirgin eden mesele Amerikanın bu teşkilata geniş nüfuzu olaması ve bu ülkenin kendi siyasi çıkarları dahilinde hareket etmesiydi. Amerika, Amerikalı ülkeler teşkilatından güney ve orta Amerika ülkeleri üzerindeki iktisadi sultasını pekiştirmek yönünde bir araç olarak kullanıyor.

******

56 yıl önce bugün 14 nisan 1961'de Kübalı inkılap karşıtlarının bu ülke hükümeti aleyhindeki operasyonu başladı. Bu inkılap karşıtları 1959'da Küba inkılabından sonra Amerikaya kaçtılar ve bu ülke hükümetince Kübaya yakın Florida eyaletinde iskan edildiler. Washington yaklaşık 2 bin Küba inkılap karşıtlarına askeri eğitim verdi ve domuz körfezi yoluyla Kübaya saldırı için onları silahlandırdı. Ancak Fidel Kastro liderliğindeki hükümet güçleri harekete geçtiler ve satılmış unsurları yendiler. Domuz körfezi savaşı olarak bilinen bu olayda Amerika yanlısı yülerce inkılap karşıtları ölürken 1500'ü inkılapçı güçlerce esir alındılar. Amerikanın aldığı yenilgi ülkeye ağır darbe indirdi.

******

29 yıl önce bugün 14 nisan 1988'de eski sovyetler birliği, İsviçrenin başkenti Cenevrede imzaladığı anlaşmayla kendi ordusunu Afganistandan geri çekmeyi kabul etti. Sovyetler birliği askerleri aralık 1979'da Afganistanı işgal etti ancak ilk başlardan beri Afganlı mücahitlerin direnişiyle karşılaştı. Kendi çıkarlarını tehlikede gören Amerika siyasi, askeri ve iktisadi baskılardan yararlanarak Moskovanın Afganistandan geri çekilmesini sağlamak için sovyetler birliğine baskı uyguladı. Böylece 1980 yılında sovyetler birliği Gorbaçev liderliğindeki devlet adamları ülkede bir takım değişiklikler yaptıkları bir sırada Afganistanın işgal edilmesini kendileri için büyük sorun yarattığını gördüler ve ülkeden geri çekilmek zorunda kaldılar.

*****

29 yıl önce hicri şemsi 25 ferverdin 1367'de, Bağdat İran İslam cumhuriyeti aleyhindeki zorunlu savaş sırasında kimyasal silahlardan yararlandığını açıkça itiraf etti. İran aleyhindeki 8 yıllık zorunlu savaş sırasında İran Irak'ın islam mücahitleri aleyhinde kimyasal silahlardan faydalandığını uluslararası teşkilatlar nezdinde defalarca şikayet etti ve bazı gruplar bu şikayeti ele almak için gönderilmelerine rağmen Irak bu gibi silahlardan yararlandığını yalanladı. Nihayet iki taraf arasında savaşın şiddetlendiği bir sırada Irak zehirli gazlar ve tehlikeli hardal gazlar başta olmak üzere kimyasal silahlardan yararlandığını itiraf etti.

******

15 yıl önce bugün 14 Nisan 2002'de, Venezüella eski devlet başkanı Hugo Çavez kendisine karşı düzenlenen askeri darbenin sekteye uğraması ardından ülkesine geri döndü ve iktidara geçti. 1999'da Venezüella devlet başkanı olan Hugo Çavez ülkedeki fakir ve orta gelirli kesimler lehine reformlar yaptı. Çavezin iç ve dış alanlardaki bağımsız siyasetleri Amerikanın öfkesine neden oldu ve bu ülke Çavezin Venezüella ordusu dışında ve içindeki muhaliflerin destekleriyle 12 nisan 2002'de Çaveze karşı darbe yaptı. İlk başta darbenin başarılı olmasına rağmen Venezüella halkının çoğu Çavezin reformlarını desteklediler ve yabancı müdahalelere karşı çıktılar. Çavez nihayet 5 mart 2013'te kanser hastalığından dolayı 58 yaşında hayatını kaybetti.

11 yıl önce bugün hicri şemsi 25 ferverdin 1374'de İranlı çağdaş edip ve dil bilimcisi üstad Dr Muhammed Cevad Meşkur vefat etti. Hicri şemsi 1297'de Tahranda dünyaya gelen Meşkur ilk eğitimini bitirdikten sonra Tahran üniversitesine girdi ve farsça edebiyatında lisansını aldıktan sonra 1332'de Fransaya gitti. 1335'de islam tarihinde Sorbon üniversitesinden doktorasını alan Meşkur İrana geri döndükten sonra Tebriz üniversitesinde ve ardından Tahran üniversitesinde ders vermeye başladı.

Bugün Hicri şemsi 25 ferverdin günü İran'ın resmi takviminde İranlı ünlü edip, şair ve arif olan şeyh Ferideddin Attar Neyşaburi'nin anma günüdür ve her yıl bu ünlü şair ve arifin anma merasimi Neyşabur kentinde düzenleniyor. Attar adıyla bilinen şeyh Ferideddin Muhammed bin İbrahim Neyşaburi hicri kameri 6. Yüzyıl ve 7. Yüzyılının şairlerindendir. Bazı tarihçilere göre şeyh Ferideddin Muhammed bin İbrahim Neyşaburi'nin doğum yılı hicri kameri 513 ve bazılarına göre ise 537 tarihidir. Onun çocukluğundan herhangi bir bilgi mevcut değildir ancak babası şadbah kentinde eczacılık alanında faaliyette bulunuyordu ve onun vefatından sonra Ferideddin babasının mesleği olan attarlıkla ilgilendi. Bu sıralarda tabiplik yapmaya başladı ta ki onda ruhsal bir devrim meydana geldi. Sonuçta çeşitli seferler düzenledikten sonra doğduğu kentte yaşamaya başladı. Attar Neyşaburi'nin vefat yılı birçok araştırmacı ve tarihçilere göre hicri kameri 627 yılıdır. Attar'ın şiirleri sade ve anlaşılır mahiyet taşımaktadır. Attar ünlü şiir divanının dışında çeşitli mesneviler kaleme aldı ki bunlar esrarname, ilahiname, musibetname, hosroname ve lisanulgeyb olmaktadır.